Từ cà phê đến bánh bao: Các doanh nghiệp Trung Quốc tặng kèm token AI để thu hút khách hàng

AI tokens — một thuật ngữ trước đây chỉ quen thuộc với giới công nghệ — đang nhanh chóng thâm nhập vào đời sống thường nhật tại Trung Quốc.

Các ngân hàng, quán cà phê, nhà mạng viễn thông cùng nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ khác đang cung cấp AI tokens miễn phí như một hình thức khuyến mãi để thu hút khách hàng. Một số doanh nghiệp bán các token này tương tự như các gói dữ liệu di động, cung cấp chúng dưới dạng phần thưởng thẻ tín dụng hoặc tặng kèm như Wi-Fi miễn phí.

Về cơ bản, AI token là một đơn vị tính toán mà mô hình AI sử dụng để xử lý văn bản. Khi người dùng đặt câu hỏi hoặc đưa ra chỉ dẫn cho mô hình, các từ ngữ sẽ được chia nhỏ thành những phần gọi là token, sau đó mô hình sẽ xử lý chúng để tạo ra phản hồi.

500 nghìn tỷ: Mức tiêu thụ token hàng ngày tại Trung Quốc vào giữa năm 2026.

Sự phổ biến rộng rãi của AI đã dẫn đến mức tăng vọt trong tiêu thụ token trên toàn cầu. Mức tiêu thụ token hàng ngày tại Trung Quốc đã tăng từ 100 tỷ vào đầu năm 2024 lên 500 nghìn tỷ vào giữa năm 2026.

Giá token đã trở thành một mặt trận mới trong cuộc đua AI toàn cầu khi các công ty AI của Mỹ và Trung Quốc đang tích cực hạ giá để cạnh tranh, nhằm thúc đẩy việc áp dụng rộng rãi các mô hình của họ. Các mô hình mã nguồn mở và trọng số mở của Trung Quốc, dù vẫn đi sau các đối thủ Mỹ ở một số tiêu chí về hiệu suất tiên phong, nhưng có chi phí thấp hơn từ 60% đến 90% so với các mô hình tương đương từ OpenAI và Anthropic. Token giá rẻ cho phép các doanh nghiệp Trung Quốc thử nghiệm nhiều cách đóng gói và tiếp thị chúng đến người tiêu dùng phổ thông.

Poe Zhao, một nhà phân tích tại Bắc Kinh và là người sáng lập bản tin Hello China Tech, chia sẻ với Rest of World rằng một số gói token mà các công ty Trung Quốc tung ra thị trường tiêu dùng là một "thử nghiệm dựa trên nguồn cung".

"Hầu hết người dùng phổ thông vẫn tiếp cận AI thông qua một ứng dụng hoặc tính năng mà không hề nhìn thấy số dư token," ông nói.

Zhao cho biết nỗ lực đưa token vào thị trường tiêu dùng của Trung Quốc cho thấy một cách tiếp cận khác biệt trong việc thương mại hóa AI.

Dưới đây là năm cách AI tokens đang thâm nhập vào đời sống thường nhật tại Trung Quốc:

AI tokens dưới dạng phần thưởng thẻ tín dụng

Vào tháng 7, startup AI Moonshot AI của Trung Quốc đã ra mắt một loại thẻ tín dụng mang tên mô hình Kimi của họ, hợp tác với Ngân hàng Nông nghiệp Trung Quốc (Agricultural Bank of China) và American Express. Người dùng tích lũy AI tokens Kimi, cũng như các hạn mức về tác nhân (agent) và lập trình dựa trên chi tiêu của họ, giống như cách các thẻ tín dụng thưởng cho khách hàng bằng dặm bay hoặc hoàn tiền.

Xu hướng này bắt đầu từ tháng 6, khi Ngân hàng Thương mại Chiêu Thương (China Merchants Bank) ra mắt thẻ tín dụng nhắm đến các nhà phát triển AI. Thẻ này cung cấp cho chủ thẻ mới tới 1,8 tỷ token để sử dụng trên các mô hình của startup AI MiniMax.

Ngân hàng Phát triển Phố Đông Thượng Hải (Shanghai Pudong Development Bank) cũng ra mắt thẻ tín dụng cho các nhà phát triển AI, cung cấp các khoản trợ cấp trị giá lên tới 3 tỷ token cho các mô hình Qwen của Alibaba.

AI tokens dưới dạng dữ liệu di động

Ba nhà mạng viễn thông lớn của Trung Quốc đã đóng gói việc sử dụng AI tương tự như các gói dữ liệu di động.

China Telecom cung cấp các gói tiêu dùng bắt đầu từ 9,9 nhân dân tệ (1,40 USD) mỗi tháng cho 10 triệu token, với hạn mức lớn hơn dành cho người dùng thường xuyên và doanh nghiệp. Công ty này cũng có nền tảng TokenHub cung cấp gói đăng ký cho 142 mô hình lớn, trong bối cảnh nhà mạng quốc doanh này đang cố gắng chuyển mình từ việc bán kết nối viễn thông truyền thống sang dịch vụ và điện toán AI.

Các đối thủ cạnh tranh cũng cung cấp các gói tương tự. China Mobile cung cấp 400.000 token với giá 1 nhân dân tệ (14 cent) tại Thượng Hải, thanh toán qua hóa đơn điện thoại của người dùng. China Unicom giới thiệu các gói hàng tháng dao động từ 15 nhân dân tệ (2,10 USD) cho 6 triệu token đến 45 nhân dân tệ (6,30 USD) cho 18 triệu token dành cho khách hàng doanh nghiệp.

AI tokens như một món quà tặng kèm

Thay vì cung cấp Wi-Fi miễn phí, ngày càng nhiều nhà hàng, quán cà phê và quán bar tại Trung Quốc đang thu hút khách hàng bằng điện toán AI miễn phí.

Tại AGI Bar ở Bắc Kinh, khách hàng mua đồ uống và kết nối Wi-Fi có thể truy cập không giới hạn vào DeepSeek V4 Flash. Quán bar này nhắm đến đối tượng khách hàng là lập trình viên và nhà sáng lập startup AI, vận hành mô hình cục bộ bằng máy trạm Nvidia DGX Spark.

Gần đó, nhà hàng sủi cảo Jingu Yuan tại Bắc Kinh tặng khách hàng 10 nhân dân tệ (1,40 USD) tín dụng điện toán sau bữa ăn. Các tấm thẻ trên bàn ăn nhắn nhủ thực khách: "Bạn đã no sau khi ăn sủi cảo. Hãy nhận thêm vài token tại quầy thu ngân để tác nhân [AI] của bạn cũng được nạp thêm sức mạnh tính toán." Hai cửa hàng của họ đã phát ra hơn 100 phiếu quà tặng mỗi ngày.

Tại Trường Sa, một quán cà phê 24 giờ sắp khai trương cũng sử dụng phương pháp tương tự để quảng bá, tặng kèm AI tokens cho khách hàng khi mua cà phê.

AI tokens trên thương mại điện tử

Token cũng đã xuất hiện trên một trong những chợ đồ cũ trực tuyến lớn nhất Trung Quốc. Trên Xianyu thuộc sở hữu của Alibaba, một nền tảng nổi tiếng với việc bán điện thoại, đồ nội thất và quần áo cũ, người bán quảng cáo quyền truy cập giá rẻ vào các mô hình AI theo các gói đo bằng token.

Các danh mục rao bán cung cấp hàng triệu token với giá chỉ vài đô la dưới dạng vé ngày, gói đăng ký tháng hoặc chia sẻ quyền truy cập tài khoản AI. Một số người bán chia nhỏ hạn mức mô hình và bán lại cho sinh viên, nhà phát triển độc lập và doanh nghiệp nhỏ. Những người khác cố gắng kiếm lời từ chênh lệch giữa giá token chính thức và quyền truy cập miễn phí hoặc giảm giá mà họ có được từ nơi khác.

AI tokens trong cho vay ngân hàng

Số lượng startup AI ngày càng tăng tại Trung Quốc đã đặt ra thách thức cho các ngân hàng, khi họ gặp khó khăn trong việc đánh giá tình hình tài chính của các công ty trẻ dựa trên các chỉ số truyền thống như tài sản vật chất.

Các ngân hàng tại thành phố Quảng Châu đang thử nghiệm sử dụng token để thúc đẩy kinh doanh cho các startup AI. Quận Hải Châu của thành phố này đã ra mắt một sản phẩm tài chính gọi là "khoản vay token" vào tháng 8. Sản phẩm này cho phép các ngân hàng bao gồm Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China), Ngân hàng CITIC Trung Quốc (China CITIC Bank) và Ngân hàng Quảng Châu (Bank of Guangzhou) đo lường mức độ sản xuất và tiêu thụ token của một công ty để quyết định hạn mức cho vay.