Cảnh sát Mỹ lo ngại kính thông minh Ray-Ban Meta bị lạm dụng để quay lén và do thám khủng bố

Theo tin từ IT ngày 8 tháng 9, tờ *The Guardian* đưa tin, vào tháng 1 năm nay, bộ phận chống khủng bố của Sở Cảnh sát New York (NYPD) đã gửi một bản ghi nhớ cho các sĩ quan, cảnh báo về một mối đe dọa tiềm tàng mới đối với "an ninh và phản gián": kính thông minh Ray-Ban Meta.

Bản ghi nhớ yêu cầu các sĩ quan phải "kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các loại kính được phép mang vào phòng giam giữ" và cảnh báo rằng những người bị bắt có thể sử dụng kính thông minh được trang bị camera siêu nhỏ và micro để quay phim bên trong các cơ sở của cảnh sát. Bản ghi nhớ cũng trích dẫn hai video liên quan trên mạng xã hội làm ví dụ.

Bản ghi nhớ viết: "Nếu ai đó bí mật quay phim bên trong các cơ sở thực thi pháp luật hoặc giam giữ, đồng thời làm rò rỉ các thông tin nội bộ như bố trí phòng giam, vị trí camera, quy trình tuần tra của cảnh sát hoặc các biện pháp an ninh tại cơ sở, điều đó có thể gây ra rủi ro an ninh."

Bản ghi nhớ của NYPD này là một trong hơn chục tài liệu chưa từng được *The Guardian* công bố trước đây và đã được xem xét kỹ lưỡng. Các tài liệu này cho thấy các cơ quan thực thi pháp luật trên khắp Hoa Kỳ ngày càng lo ngại rằng kính thông minh có thể bị sử dụng để chống lại các nhân viên thực thi pháp luật. Từ Maine đến California, các sĩ quan lo ngại rằng loại công nghệ này có thể được sử dụng để bí mật quay phim cảnh sát và các cơ sở của cảnh sát, hoặc hỗ trợ thực hiện các hoạt động tội phạm hay khủng bố.

Một trong những video được quay vào tháng 7 năm 2025, do kính thông minh ghi lại và đăng trên TikTok. Video này hiếm hoi cho thấy tình hình bên trong một trung tâm giam giữ ở Nam Carolina, nơi trước đó từng bị điều tra liên bang do điều kiện an ninh tồi tệ.

Người dùng trong video kể về việc những người bị giam giữ khác tò mò về chiếc kính của mình: "Mọi người ở đây đều thắc mắc kính của tôi bị làm sao, tại sao đèn cứ nhấp nháy liên tục." "Mọi người không biết kính Meta là gì." Sau đó, người này quay lại cảnh phòng tắm tồi tàn, bên trong phòng giam, nhà ăn đông đúc và một vài người bị giam giữ khác đang ngủ, ăn hoặc đi lại, trong khi những người này dường như không hề hay biết mình đang bị quay phim.

Theo tìm hiểu của IT, các cơ sở giam giữ tại Mỹ thường tịch thu tất cả các thiết bị có khả năng quay video. Tuy nhiên, một số kính thông minh Meta vẫn lọt qua được khâu kiểm tra. Loại kính này có vẻ ngoài rất kín đáo, có thể ngụy trang thành kính Ray-Ban hoặc Oakley thông thường. Điểm khác biệt rõ ràng nhất là một đèn báo nhỏ ở góc gọng kính, sẽ nhấp nháy khi kính đang ghi hình.

Những video quay lén này đã thúc đẩy Cục Tình báo và Chống khủng bố của NYPD gửi bản ghi nhớ vào tháng 1 cho các sở cảnh sát khác. Đây là cơ quan hợp tác với Cục Điều tra Liên bang (FBI), chuyên trách giám sát và ngăn chặn các mối đe dọa khủng bố. Bản ghi nhớ chỉ ra rằng loại kính này "có thể trông giống như kính thuốc thông thường".

Cảnh sát và nhân viên thực thi pháp luật liên bang Mỹ không phải là những người duy nhất lo ngại về vấn đề này. Sự lo ngại của công chúng và các chuyên gia quyền riêng tư đối với kính thông minh Meta cũng không ngừng gia tăng. Loại kính này thậm chí còn bị gọi đùa là "kính biến thái" vì người đeo có thể quay phim người khác mà không cần sự đồng ý của họ, và công nghệ này đã bị sử dụng để quấy rối người khác.

Tổ chức phi lợi nhuận "Property of the People", chuyên thúc đẩy sự minh bạch của chính phủ, đã thu thập được các tài liệu cho thấy các cơ quan thực thi pháp luật cũng lo ngại không kém gì người dân bình thường về việc bị quay phim mà không hay biết.

Ryan Shapiro, Giám đốc điều hành của "Property of the People", cho biết các tài liệu này cho thấy các cơ quan thực thi pháp luật muốn có quyền độc quyền sử dụng công nghệ giám sát và camera để theo dõi công chúng, nhưng lại không muốn công chúng sử dụng camera để giám sát ngược lại họ.

Shapiro nói: "Giám sát khiến sự an toàn của tất cả mọi người trở nên tồi tệ hơn." "Không tồn tại loại kính Meta chỉ phục vụ cho 'người tốt'. Khi chỉ có chính phủ mới có thể nắm giữ camera, đó không phải là an ninh, mà là sự lạm quyền."

Trung tâm Hợp nhất (Fusion Center) bang Maine trong một bản ghi nhớ ban hành tháng 6 năm 2026 đã viết: "Cư dân và công chúng có thể sử dụng kính thông minh để giám sát hoặc thực hiện các hoạt động không phù hợp khác, điều này gây ra rủi ro và lo ngại bổ sung cho các cơ quan cải huấn và cơ sở thực thi pháp luật."

Các trung tâm hợp nhất là các trung tâm giám sát do Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) thiết lập trên khắp cả nước, chịu trách nhiệm thu thập và phân tích thông tin từ các cơ quan thực thi pháp luật địa phương, doanh nghiệp tư nhân và các cơ quan tiểu bang, liên bang khác. DHS gọi những thông tin này là thông tin "liên quan đến mối đe dọa".

Tài liệu của bang Maine chỉ ra thêm: "Một số loại kính thông minh có thể sử dụng phần mềm AI bao gồm nhận diện khuôn mặt, điều này có thể dẫn đến việc thông tin công khai bị sử dụng để truy lùng danh tính (doxxing), hoặc giúp xác định mối liên hệ giữa các nhân viên thực thi pháp luật."

Các bản ghi nhớ khác bày tỏ lo ngại về kính thông minh Meta đến từ Nhóm Đánh giá Chống khủng bố Liên hợp của DHS và các trung tâm hợp nhất trên khắp cả nước, bao gồm các cơ quan liên quan tại San Diego (California), Tennessee, Virginia, Maine và New York.

Những lo ngại này thậm chí đã thúc đẩy các cơ quan liên bang cấm nhân viên của mình sử dụng kính thông minh tại nơi làm việc. Một bản ghi nhớ mà *The New York Times* có được cho thấy, vào tháng 8 năm nay, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) tuyên bố kính thông minh thuộc loại thiết bị camera đeo trên người, do đó không được phép đeo tại "nơi làm việc liên bang".

Bản ghi nhớ do quyền Giám đốc ICE David Venturella soạn thảo nêu rõ: "Việc sử dụng kính Meta hoặc các thiết bị tương tự có thể vô tình thu thập, ghi lại hoặc truyền tải thông tin nhạy cảm."

Trong khi đó, Meta cho biết kính thông minh của họ "được thiết kế để mọi người nhận biết được nó đang hoạt động".

Người phát ngôn của Meta, Dina El-Kassaby, cho biết: "Mỗi chiếc kính đều được trang bị một đèn LED màu trắng sáng, sẽ nhấp nháy khi chụp ảnh hoặc quay video và lưu vào thư viện. Nó không thể tắt được; nếu ai đó che hoặc cố gắng can thiệp vào đèn LED này, camera sẽ bị vô hiệu hóa."

Ngoài lo ngại về việc bị quay phim khi chưa được đồng ý, các cơ quan thực thi pháp luật còn cảnh báo rằng loại kính này có thể được sử dụng để lên kế hoạch hoặc "trinh sát" cho các hoạt động khủng bố bạo lực, hoặc thực hiện "giám sát trước khi hành động thù địch".

Một bản ghi nhớ tháng 1 năm 2025 của NYPD đã trích dẫn vụ tấn công khủng bố đêm giao thừa ở New Orleans. Khi đó, một người đàn ông đã lái xe tải lao vào đám đông trên phố Bourbon, khiến 14 người chết và 35 người bị thương.

FBI trước đó đã gửi cảnh báo tới các cơ quan thực thi pháp luật địa phương như NYPD, cho biết thủ phạm vụ tấn công này đã đeo kính thông minh và đạp xe đi qua phố Bourbon hai lần vào cuối năm 2024. FBI cáo buộc đối tượng đã thực hiện "trinh sát mục tiêu trước khi tấn công".

Bản ghi nhớ yêu cầu các sĩ quan chú ý và báo cáo những "đối tượng có hành vi nghi vấn đeo kính nghi là kính thông minh".

Evan Greer, Giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận vận động quyền kỹ thuật số "Fight for the Future", cho biết họ không ngạc nhiên khi cảnh sát lo ngại công nghệ này bị sử dụng để chống lại nhân viên thực thi pháp luật hoặc thực hiện các hành vi gây hại.

Greer nói: "Giám sát khiến sự an toàn của tất cả chúng ta trở nên tồi tệ hơn." "Không tồn tại loại kính Meta chỉ dành cho 'người tốt' sử dụng."

Người phát ngôn của Meta, El-Kassaby, cho biết khu phố Pháp (French Quarter) là khu vực tập trung đông khách du lịch, đồng thời chỉ ra rằng kẻ tấn công hoàn toàn có thể sử dụng điện thoại di động hoặc bất kỳ thiết bị nào khác có chức năng quay phim để ghi hình khu vực này.

Các tài liệu này cũng cho thấy những lo ngại xoay quanh kính thông minh Meta thực chất là một phần trong mối lo ngại rộng lớn hơn của các cơ quan thực thi pháp luật về việc công nghệ AI phổ biến nhanh chóng có thể ảnh hưởng đến công việc của cảnh sát. Một mặt, các cơ quan thực thi pháp luật đang tìm cách sử dụng AI để phục vụ công tác điều tra, mặt khác lại cảnh báo công chúng về những rủi ro có thể xảy ra khi cảnh sát sử dụng các công nghệ này.

Trong một tài liệu tháng 8 năm 2025, NYPD viết rằng mặc dù công nghệ AI mới có thể "cách mạng hóa công tác cảnh sát hàng ngày", nhưng cảnh sát cũng cần đối mặt với những lo ngại của công chúng về việc công nghệ tiên tiến được sử dụng trong thực thi pháp luật.

Bản ghi nhớ này là phản hồi đối với bài luận "AI 2027". Bài luận do một cựu nghiên cứu viên của OpenAI và các chuyên gia trong ngành khác viết, đưa ra các suy luận về hướng phát triển có thể có của AI trong tương lai và tác động của nó đối với xã hội.

Bài luận cảnh báo rằng sự phản đối của công chúng đối với AI có thể dẫn đến "các hoạt động cực đoan bạo lực chống công nghệ", đồng thời có thể gây ra bất ổn xã hội do thất nghiệp, việc áp dụng rộng rãi công nghệ deepfake và sự mất lòng tin của công chúng đối với chính phủ và ngành công nghệ.

"Hoạt động cực đoan bạo lực chống công nghệ" không phải là định nghĩa chính thức của Bộ An ninh Nội địa về các loại hình khủng bố, nhưng cách gọi này gần đây đã xuất hiện trong các thông tin khác nhau của các cơ quan thực thi pháp luật liên quan đến việc phản đối AI.

Các chuyên gia lo ngại rằng khái niệm này cuối cùng có thể bị sử dụng để hình sự hóa mọi hành vi phản đối công nghệ, đồng thời cũng có thể ảnh hưởng đến quyền biểu tình được Hiến pháp bảo vệ.