Meta thử nghiệm robot vận hành trung tâm dữ liệu: Tự động hóa thay thế 80% công việc thủ công

Theo tin từ IT ngày 30 tháng 8, Wired đưa tin rằng nhiều nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của Meta nắm rõ các dự án liên quan tiết lộ rằng Meta đang thử nghiệm các robot có khả năng cắm dây cáp, khởi động lại máy chủ và thực hiện các nhiệm vụ khác trong trung tâm dữ liệu. Công việc vốn chưa từng được báo cáo trước đây này vẫn đang được tiến hành, trong tương lai có thể giúp Meta vận hành các trung tâm dữ liệu đang không ngừng mở rộng với ít nhân lực hơn, từ đó kiểm soát chi phí lao động trong bối cảnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục tăng cao.

Những người nắm rõ thông tin trên cho biết Meta đang sử dụng robot và phần cứng liên quan từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, bao gồm Watney Robotics, Kinova và ABB. Do không được ủy quyền phát ngôn với bên ngoài, những nhân viên này yêu cầu được giấu tên. Kinova và ABB từ chối bình luận, trong khi Watney không phản hồi yêu cầu bình luận.

Trong một thử nghiệm, Meta đang đánh giá liệu cánh tay robot Kinova Gen3 có thể được sử dụng để thực hiện chu trình nguồn cho máy chủ hay không, tức là ngắt nguồn rồi cấp điện lại cho máy chủ. Meta cũng đang thử nghiệm một loại robot khác để thay thế dây cáp mạng. Một nhân viên trung tâm dữ liệu của Meta ước tính rằng nếu thử nghiệm thành công, loại robot này có thể thay thế tới 80% khối lượng công việc của một số nhân viên.

"Chúng tôi từng nghĩ rằng những nhân viên phụ trách công việc chân tay này ít nhất vẫn an toàn trong thời gian tới, nhưng giờ thì không còn như vậy nữa," nhân viên này nói. "Thật đáng tiếc, cuối cùng nó sẽ ảnh hưởng đến tất cả chúng ta."

Tại một số trung tâm dữ liệu, Meta cũng đã âm thầm triển khai một loại robot tương đối đơn giản khác. Nó trông giống như một ngón tay hoặc một chiếc que nhỏ có đầu nhọn, có thể nhấn nút nguồn trên Mac Mini hoặc các thiết bị khác sau khi nhận lệnh từ xa của con người để khởi động lại thiết bị.

Meta từ chối bình luận về các thử nghiệm robot được mô tả trong bài viết này. Người phát ngôn của công ty, Francis Brennan, cho biết trong một tuyên bố rằng Meta đang đầu tư mạnh mẽ vào việc đào tạo và tuyển dụng nhân viên để xây dựng và vận hành các trung tâm dữ liệu.

Ông cho biết: "Mỹ đang ở trong làn sóng xây dựng cơ sở hạ tầng lớn nhất kể từ Thế chiến II, và đang thiếu hụt trầm trọng công nhân kỹ thuật có thể lấp đầy các vị trí này; chúng ta cần nhiều công nhân hơn chứ không phải ít đi."

Tuy nhiên, Eric Xu, quản lý cấp cao bộ phận robot của Meta, đã phát biểu tại một hội nghị năm ngoái rằng việc triển khai robot vào trung tâm dữ liệu là "mục tiêu dài hạn" của công ty. Ông cho rằng robot có thể đẩy nhanh tốc độ phản ứng với sự cố, giám sát môi trường và thực hiện bảo trì phòng ngừa.

Ông nói: "Chúng tôi cho rằng vẫn cần triển khai thêm nhiều hợp tác và nghiên cứu, nhưng phải thực hiện bước đầu tiên, nếu không chúng ta sẽ không có cơ hội đạt được mục tiêu này."

Cho đến gần đây, robot vẫn chưa thực sự phù hợp để đảm nhận các công việc tinh vi trong trung tâm dữ liệu. Một người nắm rõ các thử nghiệm liên quan cho biết, trước đây robot không chỉ đắt đỏ mà trong các thử nghiệm sơ khai của ngành, chúng còn từng làm hỏng máy chủ khi thực hiện các nhiệm vụ đơn giản.

Nhưng ngày nay, chi phí phần cứng robot đã giảm xuống, và khả năng của các mô hình AI cung cấp năng lượng cho robot cũng mạnh mẽ hơn nhiều so với vài năm trước. Hiện đã có nhiều công ty khởi nghiệp đang phát triển các loại robot thương mại có khả năng lắp ráp máy chủ, thay thế linh kiện và thay thế dây cáp.

So với con người, robot được kỳ vọng sẽ mang lại kết quả công việc ổn định hơn với chi phí thấp hơn, đặc biệt là ở những khu vực dân cư thưa thớt, nơi các trung tâm dữ liệu tập trung nhưng lại thiếu hụt lao động có trình độ.

Những người ủng hộ cũng bảo vệ robot dưới góc độ "hỗ trợ người lao động". Họ cho rằng, giống như các AI agent (tác nhân AI) được kỳ vọng sẽ hỗ trợ nhân viên tri thức, robot có thể đảm nhận những công việc lặp đi lặp lại và nguy hiểm nhất của kỹ thuật viên trung tâm dữ liệu, để con người tập trung sức lực vào những vấn đề phức tạp hơn.

Về lâu dài, nếu các trung tâm dữ liệu có thể thoát khỏi sự phụ thuộc vào nhân viên con người, thì việc triển khai trung tâm dữ liệu dưới đáy biển, trong không gian hoặc các môi trường không phù hợp cho sự tồn tại lâu dài của con người cũng có thể trở nên khả thi hơn.

Paul Golding, người phụ trách mảng kinh doanh được gọi là "trí tuệ vật lý" (physical intelligence) tại nhà sản xuất chip Analog Devices, cho biết: "Ngày càng nhiều khách hàng nói với chúng tôi rằng 'Chúng tôi muốn sử dụng robot hình người để vận hành trung tâm dữ liệu', vì như vậy, robot có thể làm việc ở nhiệt độ cao hơn, có thể làm việc trong môi trường tối và còn nhiều ưu điểm tương tự khác."

Robot tiến vào trung tâm dữ liệu nhưng hiếm khi trở thành tâm điểm phản đối

Sự phổ biến ngày càng tăng của robot vẫn chưa thu hút nhiều sự chú ý từ các nhà hoạt động môi trường và cộng đồng vốn đang phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu. IT lưu ý rằng, hiện nay, một phong trào phản đối trung tâm dữ liệu đang hình thành mạnh mẽ trên khắp nước Mỹ.

Các công ty công nghệ thường lấy việc tạo ra việc làm làm một lợi ích quan trọng của việc xây dựng trung tâm dữ liệu và dùng nó làm lý do để tranh thủ các ưu đãi thuế.

Tại Altoona, bang Iowa, Meta đang vận hành một trong những khuôn viên trung tâm dữ liệu lớn nhất hiện nay với hàng trăm nhân viên. Khuôn viên này đi vào hoạt động từ năm 2014, các ưu đãi thuế bất động sản do chính quyền địa phương cấp sẽ còn kéo dài vài năm nữa, giúp Meta tiết kiệm hàng chục triệu USD mỗi năm. Chính quyền thành phố Altoona cho rằng đây là sự trao đổi xứng đáng vì các công việc mà Meta mang lại cũng đã nâng cao danh tiếng của địa phương.

Tuy nhiên, tại Altoona, các nhóm chat của nhân viên Meta đã bắt đầu lan tỏa một tâm trạng chán nản. Một người nắm rõ các cuộc thảo luận liên quan cho biết, nhân viên thường nói: "Dù sao thì vài năm nữa chúng ta cũng sẽ mất việc vì robot thôi."

Ngay cả khi tốc độ phổ biến của robot cuối cùng thấp hơn dự kiến, một số nhân viên vẫn lo ngại rằng chất lượng các vị trí hiện tại đang suy giảm.

Hai nhân viên cho biết Meta đang phát triển phần mềm AI và các công nghệ khác, họ tin rằng những công nghệ này sẽ giúp công ty thuê những nhân viên có kỹ năng thấp hơn và do đó có mức lương thấp hơn, đồng thời tập trung một số vị trí đến các khu vực có chi phí thuận lợi hơn cho công ty như Denver, bang Colorado.

Một nhân viên trung tâm dữ liệu của Meta nói: "Họ không còn cần những người có khả năng tư duy độc lập, đưa ra các giải pháp sáng tạo hoặc xử lý các sự cố phức tạp nữa. Thứ họ muốn là những 'đôi tay thông minh', tức là những người chỉ cần có đủ năng lực để làm việc theo chỉ dẫn của AI và đừng làm hỏng việc là được."

Trong khi đó, Meta nhấn mạnh rằng nhu cầu của công ty đối với công nhân kỹ thuật vẫn rất lớn.

Năm nay, Meta đã khởi động một chương trình đào tạo dài hạn, mỗi năm đào tạo miễn phí cho hàng ngàn người từ các nền tảng khác nhau, giúp họ học các kỹ năng về điện, cơ khí và đường ống. Đối với những người hoàn thành khóa đào tạo, Meta thậm chí cam kết cung cấp cơ hội việc làm tại các bang như Louisiana, Ohio, Indiana và Texas.

Meta cũng hợp tác với các công đoàn ngành xây dựng để cung cấp hỗ trợ tài chính cho các chương trình đào tạo học nghề.

Tuy nhiên, khi các cộng đồng địa phương xem xét lại các ưu đãi thuế dành cho trung tâm dữ liệu và cân nhắc việc xây dựng các quy định quản lý mới cho ngành này, khả năng robot thay thế ít nhất một phần các vị trí công việc có lẽ cần được chú ý nhiều hơn.

Thị trưởng Altoona, Dean O’Connor, nói với WIRED rằng ông vẫn chưa thực sự cân nhắc vấn đề robot có thể thay thế các vị trí công việc tại trung tâm dữ liệu của Meta hay không. Tuy nhiên, theo ông, tự động hóa là điều không thể tránh khỏi.

Ông nói: "Chuyện gì đến thì chúng ta đối mặt."

Bài toán về dây cáp

Meta từng trình diễn trong một video trên YouTube năm 2023 rằng công ty đang sử dụng robot kéo tự lái để vận chuyển các giá đỡ máy chủ nặng bên trong trung tâm dữ liệu. Đồng thời, Meta cũng giới thiệu một loại robot có bánh xe do nội bộ phát triển, có khả năng đọc mã vạch để theo dõi hàng tồn kho.

Năm sau đó, Microsoft và Google lần lượt công bố các khoản đầu tư vào lĩnh vực robot trung tâm dữ liệu; Amazon năm ngoái cũng đã thảo luận về việc sử dụng robot để giúp các cơ sở của họ tái chế linh kiện.

Giám đốc điều hành bộ phận tăng tốc nghiên cứu của Microsoft, Ashley Llorens, nói với WIRED rằng Microsoft "chắc chắn đang nghiên cứu" việc sử dụng robot cho các nhiệm vụ có "giá trị kinh tế" như "thay thế các giá đỡ máy chủ bị lỗi".

Theo những người nắm rõ thông tin, robot kéo và robot kiểm kê của Meta hiện đã hoạt động tại nhiều trung tâm dữ liệu của công ty, bao gồm các trung tâm ở Iowa và Virginia.

Họ cho biết, nhìn chung các robot này hoạt động tốt nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế.

Robot kiểm kê hiện cũng được sử dụng để kiểm tra lỗi thiết bị, nhưng do camera của nó chỉ có thể nhận diện hình ảnh thang độ xám, không thể phân biệt được đèn báo màu xanh và màu đỏ trên thiết bị, nên một số lỗi vẫn cần sự kiểm tra của con người.

Loại robot này cũng thể hiện kém khi rẽ và vượt qua các dây cáp thường xuyên xuất hiện trên đường di chuyển. Do số lượng robot được triển khai hiện nay không nhiều, chúng cần di chuyển giữa các tòa nhà khác nhau, và quá trình này vẫn cần con người mở cửa và điều khiển robot thông qua thiết bị điều khiển từ xa.

Hai nguồn tin khác cho biết tốc độ vận hành của robot kiểm kê cũng quá chậm. Một trong số đó tiết lộ rằng Meta trước đây từng cân nhắc sử dụng máy bay không người lái như một giải pháp thay thế nhanh hơn, nhưng cuối cùng đã không tiếp tục thúc đẩy ý tưởng này.

Altoona trở thành bãi thử nghiệm robot