DeepSeek và giới truyền thông Trung Quốc hoài nghi về động cơ 'kìm hãm AI' của phương Tây

DeepSeek và truyền thông Trung Quốc hoài nghi động cơ 'giảm tốc AI'

Các chuyên gia và truyền thông Trung Quốc đồng loạt đặt câu hỏi về động cơ đằng sau lời kêu gọi kìm hãm sự phát triển AI của Anthropic.

Ngày 12/9, thông qua một bức thư ngỏ dài 3.800 từ trên blog, CEO Anthropic Dario Amodei cho biết trong những tháng gần đây, ông đã phân tích và "tin chắc" rằng việc phát triển AI cần phải chậm lại, đồng thời vụ xâm nhập nền tảng Hugging Face hồi tháng 7 càng khiến ông lo ngại hơn.

Amodei cũng nhận định rằng nếu Trung Quốc dẫn đầu về AI, điều đó sẽ gây ra "mối nguy hiểm nghiêm trọng" đối với Mỹ và thế giới. Ông kêu gọi Washington duy trì các hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến và thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc. Ngay sau đó, CEO OpenAI Sam Altman, CEO SpaceXAI Elon Musk và một số lãnh đạo công nghệ Mỹ đã lên tiếng ủng hộ.

Tuy nhiên, theo SCMP, giới chuyên gia và nhà quan sát Trung Quốc đang đặt dấu hỏi về động cơ thực sự, nghi ngờ việc các ông lớn công nghệ Mỹ liên tục "thổi phồng" kịch bản ngày tận thế do AI gây ra có thể là đòn tâm lý nhằm thúc đẩy các quy định có lợi cho phe đi trước, đồng thời gây áp lực lên các đối thủ từ những quốc gia khác.

"Tôi đặc biệt không muốn Anthropic nắm giữ trí tuệ nhân tạo tiên tiến nhất, hay còn gọi là AGI", kỹ sư AI Liu Shengyu của DeepSeek, người đứng sau mô hình V4.1 của công ty, chia sẻ trên Weibo ngày 14/9. "Khả năng phát triển xã hội sẽ ngày càng trở nên khó khăn hơn".

Shengyu bày tỏ sự không tin tưởng rằng Anthropic hay OpenAI có thể tạo ra AGI "mở và giá phải chăng", đồng thời cho rằng "rất rủi ro" nếu AI tiên tiến bị kiểm soát bởi một số ít tập đoàn công nghệ lớn vì điều này có thể làm gia tăng bất bình đẳng xã hội.

Minh họa nguy cơ của AGI. Ảnh: ChatGPT

Cùng ngày, Du Hengfeng, nhà bình luận của National Business Daily, cho rằng "lợi nhuận thương mại trực tiếp là động lực sâu xa hơn" đằng sau những lời kêu gọi về sự an toàn. Trong khi đó, China Daily xem cách Amodei, Altman và Musk cùng đồng tình kìm hãm AI là một "kế hoạch phối hợp" nhằm duy trì vị thế thống trị của Mỹ.

"Sự phối hợp được đề xuất giữa ba công ty nghe có vẻ giống một câu lạc bộ mà các quy tắc thành viên đã được soạn thảo trước khi danh sách khách mời được công bố", trang này bình luận. "Một khuôn khổ an toàn AI toàn cầu nhưng loại trừ Trung Quốc thì không thực sự mang tính toàn cầu. Trung Quốc và Mỹ nên hợp tác trong những lĩnh vực mà cả hai đều không thể tự mình giải quyết hậu quả".

Trong khi đó, Global Times đánh giá mục đích thực sự của bài luận mà Amodei đăng tải là "cố gắng kiềm chế sự phát triển AI của Trung Quốc thông qua các rào cản công nghệ và độc quyền quản lý". Họ gọi đây là "chiến tranh lạnh về trí tuệ nhân tạo" theo hướng "thiển cận", đồng thời nhấn mạnh việc loại trừ Trung Quốc khỏi xu hướng AI toàn cầu sẽ "làm tăng đáng kể chi phí thử nghiệm và rủi ro mất kiểm soát".

"Việc phát triển AI ảnh hưởng đến sự thịnh vượng chung của nhân loại", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn trả lời trong họp báo thường kỳ tại Bắc Kinh hôm 14/9, khi được hỏi về những cảnh báo liên quan đến rủi ro AI mà một số lãnh đạo công nghệ hàng đầu của Mỹ nêu ra.

Theo ông, "việc gieo rắc nỗi sợ hãi, đối đầu và cạnh tranh ác liệt chỉ làm gián đoạn quá trình quản trị AI toàn cầu, không phục vụ lợi ích của bất cứ ai", và các nước nên thúc đẩy phát triển AI theo hướng "mở, toàn diện, có lợi cho tất cả và có đạo đức".

Ngày 15/9, Viện Nghiên cứu Dongbuyaqiao, một nền tảng nghiên cứu độc lập của Trung Quốc, cũng đánh giá những bình luận của Amodei có thể là "nỗ lực nhằm giành quyền kiểm soát lớn hơn đối với các quy tắc trong ngành trước khi chúng được thiết lập đầy đủ".

Trong khi đó, theo Reuters, về phía Mỹ, một số chuyên gia đang chọn cách nghỉ việc để cảnh báo về mức độ nguy hiểm của AI. Ngày 14/9, Bilal Chughtai, nhà nghiên cứu an toàn AGI của Google DeepMind, tuyên bố rời công ty. "Tôi thực sự tin rằng trí tuệ nhân tạo có tiềm năng giết chết tất cả chúng ta, và chúng ta có thể sắp hết thời gian để tránh kết cục đó", Chughtai viết trên X và LinkedIn.

Theo Chughtai, đồng tác giả nhiều bài nghiên cứu AI nổi tiếng khi làm việc tại DeepMind, việc điều hướng trí tuệ nhân tạo an toàn là vấn đề khả thi nhưng sẽ cần sự phối hợp "để tránh cuộc chạy đua điên cuồng" giữa các công ty. "Chúng ta cần điều chỉnh tốc độ phát triển AI sao cho xã hội chấp nhận được, để những rủi ro tiềm ẩn có thể được giải quyết trước khi gây ra thiệt hại nghiêm trọng", ông nói thêm.

Trước đó, ngày 9/9, Jacob Coxon, nhà nghiên cứu cấp cao của Anthropic và từng làm cho OpenAI, cũng tuyên bố từ chức. "Không công ty nào hành động một cách có trách nhiệm. Họ đang tiến thẳng đến siêu trí tuệ có khả năng tự cải tiến, đánh cược cuộc sống của chúng ta", Coxon viết trên X, thêm rằng nhiều nhà phát triển tin công nghệ này "có thể giết chết tất cả chúng ta vào cuối thập kỷ".

Ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ những lo ngại khi được hỏi liệu ngành công nghiệp AI nên chậm lại hay quản lý chặt chẽ hơn. Ông thậm chí coi những người chỉ trích là "thế lực tiêu cực".

"Chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc về AI. Chúng ta là quốc gia tiên tiến nhất thế giới. Thẳng thắn mà nói, tôi muốn duy trì điều đó bởi ai đi đầu trong lĩnh vực này thì người đó thắng", ông nói tại giải đấu golf ở Ireland ngày 13/9. "Chúng ta có thể lắp đặt hàng rào bảo vệ. Chúng ta có thể làm việc này, việc kia. Nhưng tôi nghĩ có rất nhiều thế lực tiêu cực đang khơi dậy vấn đề, những điều không nên xảy ra".

Một ngày sau, ông lặp lại thông điệp trên Truth Social: "Tôi là chuyên gia bóc trần những trò bịp bợm và giờ tôi sẽ phanh phui trò bịp mới nhất. Đó là những tuyên bố AI sẽ chiếm quyền, nuốt chửng và hủy diệt thế giới, rằng robot sẽ tiến vào các thành phố và tiêu diệt tất cả chúng ta". Sau đó, ông đăng liên tiếp 6 bài về chủ đề này trong ngày, gọi cảnh báo về AI là "cú lừa mới nhất".

Cùng ngày 14/9, khi CEO Nvidia Jensen Huang đang trên sân khấu tại một hội nghị ở Los Angeles, ông Trump đã gọi điện tới và khẳng định: "Robot sẽ không chiếm quyền. AI sẽ không kiểm soát thế giới. Toàn bộ chuyện này là một trò lừa".

Bảo Lâm tổng hợp