Trào lưu uống trà 'cá nhân hóa' bằng AI tại Trung Quốc: Chụp lưỡi, bắt mạch để pha trà theo yêu cầu

AI đã bước vào các tiệm trà tại Trung Quốc, nơi khách hàng phải chụp ảnh lưỡi trước khi được gọi đồ uống.

Tại Trung Quốc, trải nghiệm uống trà đang được đưa vào một quy trình khá lạ lẫm. Khách hàng bước vào cửa hàng, chưa cần gọi món đã được yêu cầu chụp ảnh lưỡi, kiểm tra khuôn mặt hoặc đặt tay lên một thiết bị bắt mạch. Dữ liệu sau đó được AI phân tích để đưa ra đánh giá về thể trạng, từ đó gợi ý loại trà phù hợp.

Một số cửa hàng thậm chí còn kết nối hệ thống AI với máy pha chế. Khách hàng không còn đơn thuần chọn trà hoa cúc, trà gừng hay trà thảo dược theo sở thích cá nhân. Hệ thống sẽ dựa trên dữ liệu vừa thu thập được để tạo ra một công thức riêng biệt.

Mô hình này đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Trung Quốc, trong bối cảnh AI được tích hợp vào lĩnh vực Trung y với tốc độ nhanh chóng.

Tại một số cửa hàng trà dưỡng sinh, khách hàng có thể sử dụng máy chụp lưỡi và máy bắt mạch ngay tại quầy. Sau vài phút, hệ thống đưa ra báo cáo về thể trạng cùng các gợi ý đồ uống. Một số nơi còn kết hợp kết quả này với bảng câu hỏi về giấc ngủ, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt trước khi đưa ra đề xuất.

Một số doanh nghiệp còn phát triển thiết bị riêng cho mô hình này. Hệ thống có thể thu thập tín hiệu mạch, hình ảnh lưỡi, khuôn mặt rồi đối chiếu với kho dữ liệu Trung y. Sau đó, AI đưa ra các nhóm thể trạng cùng công thức trà tương ứng.

Nguồn ảnh: Que Tang Yu Fang

Tại Thạch Gia Trang, thương hiệu You Gui Yan từng triển khai mô hình cho phép khách chụp ảnh lưỡi và khuôn mặt trên mini app. Khoảng 30 giây sau, hệ thống đưa ra đánh giá và đề xuất đồ uống thảo dược. Mô hình này sau đó còn xuất hiện trong một cửa hàng trà dưỡng sinh đặt tại bệnh viện thuộc hệ thống Đại học Trung y Bắc Kinh ở Tần Hoàng Đảo.

Ở Hoàng Sơn, một số cửa hàng trà cũng đưa máy bắt mạch thông minh vào hoạt động. Khách hàng có thể kiểm tra thể trạng ngay trong lúc mua trà. Cửa hàng sau đó sử dụng kết quả này để tư vấn sản phẩm.

Điểm đáng chú ý là AI ở đây không đơn thuần làm nhiệm vụ tư vấn. Nó đang trở thành một phần của mô hình kinh doanh.

Một cốc trà thông thường chỉ có thể bán dựa trên hương vị, thương hiệu hoặc nguyên liệu. Khi có AI, cửa hàng có thêm một câu chuyện khác để thuyết phục khách hàng: Đây là loại trà được lựa chọn dựa trên dữ liệu của chính bạn.

Sự thay đổi tưởng như nhỏ này lại tác động trực tiếp đến hành vi mua hàng. Thay vì bước vào quán rồi nhìn menu, khách hàng bắt đầu bằng việc kiểm tra cơ thể. Thay vì hỏi nhân viên “trà nào ngon?”, họ có thể hỏi “tôi nên uống loại nào?”.

Đây là điểm mà Trung Quốc đang cố gắng biến thành lợi thế cho ngành trà dưỡng sinh.

Trung y vốn có khái niệm “biện chứng luận trị”, tức cùng một triệu chứng có thể được xử lý khác nhau tùy vào thể trạng. AI giúp đưa tư duy này vào một trải nghiệm tiêu dùng đơn giản hơn: Máy thu thập dữ liệu, thuật toán xử lý, và cửa hàng đưa ra sản phẩm.

Một số hệ thống còn tiến thêm một bước. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã phát triển máy pha đồ uống thảo dược có khả năng nhận dữ liệu cá nhân, đề xuất công thức rồi tự động pha chế. Một cốc đồ uống được hoàn thiện chỉ trong vài phút.

Nếu nhìn từ góc độ kinh doanh, đây là một mô hình khá thông minh. AI tạo ra cảm giác cá nhân hóa, Trung y tạo cảm giác chuyên môn, trà là sản phẩm có giá không quá cao và có thể sử dụng thường xuyên. Cửa hàng lại trở thành nơi khách hàng quay lại để kiểm tra và mua sản phẩm mới.

Điều đáng nói là công nghệ này đang xuất hiện trong lúc Trung Quốc xây dựng một hệ sinh thái AI Trung y lớn hơn nhiều phía sau các cửa hàng trà. Một số bệnh viện đã sử dụng AI để hỗ trợ hỏi bệnh, phân tích dữ liệu “vọng, văn, vấn, thiết”, lập hồ sơ và hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng biện chứng.

Nguồn ảnh: Que Tang Yu Fang

Nói cách khác, tiệm trà chỉ là lớp giao diện dễ tiếp cận nhất của một xu hướng lớn hơn. AI đang cố gắng biến kiến thức Trung y thành một dịch vụ tiêu dùng đại chúng.

Tuy nhiên, đây cũng là điểm gây tranh cãi nhất. Một thiết bị có thể chụp lưỡi rất nhanh, máy cũng có thể đo tín hiệu mạch trong vài giây, và AI có thể đưa ra một báo cáo trông rất chi tiết. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc hệ thống có khả năng chẩn đoán bệnh như bác sĩ.

Độ chính xác của các hệ thống này phụ thuộc vào chất lượng hình ảnh, vị trí cảm biến, dữ liệu huấn luyện và cách xây dựng mô hình. Một số nghiên cứu gần đây về AI phân tích lưỡi cũng cho thấy hiệu quả giảm đáng kể khi phải phân loại quá nhiều nhóm thể trạng.

Vì thế, ranh giới giữa “tư vấn trà cá nhân hóa” và “chẩn đoán sức khỏe bằng AI” vẫn cần được đặt ra rất rõ ràng.