AI đang tái định hình hạ tầng viễn thông toàn cầu

AI đang thay đổi hạ tầng viễn thông

Theo các chuyên gia, AI đang được tích hợp vào nhiều lớp của hạ tầng mạng viễn thông, từ hỗ trợ xử lý tín hiệu đến phân tích cảnh báo và vận hành mạng.

Tại Hội thảo AI & Điện tử viễn thông - AI4TELECOM do Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) tổ chức tuần này, GS.TS Nguyễn Thanh Thủy, Chủ tịch Câu lạc bộ Khoa - trường - viện công nghệ thông tin truyền thông Việt Nam (FISU), đánh giá AI không chỉ là công nghệ hỗ trợ mà đã trở thành "hạ tầng công nghệ mới", thay đổi cách thiết kế, vận hành và khai thác các hệ thống điện tử, viễn thông.

Một trong những hướng đi hiện nay là sử dụng AI để "nâng cấp" mạng 5G hiện có. PGS.TS Nguyễn Tiến Hòa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết nhóm nghiên cứu của ông đã đưa AI vào bộ thu của trạm gốc để hỗ trợ giải mã tín hiệu trong những tình huống khó, như khi thiết bị ở xa trạm hoặc tín hiệu bị nhiễu.

PGS.TS Nguyễn Tiến Hòa, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ tại Hội thảo AI & Điện tử viễn thông. Ảnh: Ngọc Ánh

Trí tuệ nhân tạo phát huy hiệu quả rõ rệt nhất khi xử lý tín hiệu yếu, với một số thử nghiệm ghi nhận thông lượng tăng khoảng 10%. Tuy nhiên, AI cũng tiêu tốn năng lực xử lý. Vì vậy, PGS Hòa cho rằng không nên dùng AI cho mọi tình huống. Hệ thống mạng có thể tự lựa chọn giữa AI và phương pháp truyền thống, tùy thuộc vào điều kiện tín hiệu và khả năng xử lý tại thời điểm đó.

AI cũng đang được đưa vào quá trình vận hành mạng, nơi lượng dữ liệu và cảnh báo phát sinh rất lớn. Ông Nguyễn Khoa Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo mạng lưới - VNPT NIC, cho biết hệ thống của đơn vị phát sinh hơn 10 triệu cảnh báo mỗi ngày và AI có thể hỗ trợ phân tích lượng dữ liệu này, tìm nguyên nhân sự cố và đề xuất phương án xử lý.

Trên thực tế, các nhà mạng tại Việt Nam đã ứng dụng AI trong vận hành mạng từ nhiều năm qua, đặc biệt là vào những giai đoạn lưu lượng tăng đột biến như dịp Tết Nguyên đán và các đợt nghỉ lễ.

Ví dụ, trong dịp Quốc khánh 2/9, Viettel sử dụng AI để dự đoán các khu vực tập trung đông người dựa trên dữ liệu về lịch trình sự kiện, vé máy bay, lượng đặt phòng khách sạn và xu hướng tương tác trên mạng xã hội. Hệ thống dự báo vị trí tập trung đông người cùng xu hướng di chuyển để phân bổ tài nguyên mạng phù hợp, giảm nguy cơ nghẽn cục bộ.

Bên trong trung tâm điều hành của một nhà mạng viễn thông. Ảnh: Linh Đào

Khảo sát của công ty hạ tầng mạng Ciena (Mỹ) cho thấy 60% nhà cung cấp dịch vụ viễn thông nhận định AI có thể giúp cải thiện 40% hiệu quả vận hành mạng. Trong khi đó, Hiệp hội Di động Toàn cầu (GSMA) cũng ghi nhận xu hướng này. Theo báo cáo Network Transformation 2026 của GSMA Intelligence, 85% nhà mạng đánh giá cải thiện hiệu quả vận hành là mục tiêu ưu tiên khi tích hợp AI vào mạng lưới.

Trọng Đạt