CEO Fender gây tranh cãi khi ví việc cover nhạc và chơi band là 'AI mô phỏng'

CEO của Fender, ông Edward “Bud” Cole, đã có một cuộc phỏng vấn với T3 vào tháng 5 để kỷ niệm 75 năm thành lập Telecaster, trong đó có những bình luận về AI và âm nhạc ban đầu không gây nhiều chú ý. Tuy nhiên, gần đây những phát ngôn này bắt đầu lan truyền, như đổ thêm dầu vào lửa cho cuộc khủng hoảng truyền thông vốn đã tồi tệ của công ty, sau khi Fender khiến cộng đồng người chơi guitar phẫn nộ vì gửi thư yêu cầu chấm dứt hoạt động (cease-and-desist) tới các nhà sản xuất đàn, với lý do vi phạm bản quyền hình dáng thân đàn Stratocaster.

Một số YouTuber có tầm ảnh hưởng trong cộng đồng guitar thậm chí tuyên bố họ sẽ không mua thiết bị của Fender nữa sau vụ việc này. Những bình luận được khơi lại của Cole khi so sánh các bản cover và bạn cùng ban nhạc với một dạng “AI analog” chỉ càng làm hình ảnh của công ty thêm tồi tệ trong mắt những người hâm mộ cuồng nhiệt nhất trên mạng.

Bài viết của tổng biên tập T3, Mat Gallagher, chủ yếu diễn giải lại các tuyên bố của Cole, và Fender đã không phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận hoặc làm rõ. Dưới đây là những phần liên quan từ cuộc phỏng vấn:

Triết lý của Cole là AI trong âm nhạc không phải là điều gì mới mẻ. Ông nói: “Tôi nghĩ AI đã tồn tại trong âm nhạc từ khi âm nhạc được ghi âm”. Mặc dù rào cản lớn nhất đối với việc chơi guitar là thời gian học nhạc cụ, nhưng ông tin rằng AI đóng vai trò ở rào cản thứ hai: sáng tác bài hát.

Cole cho biết: “Tôi thực sự tin rằng nhạc cover đã là một dạng AI analog từ lâu rồi”. Những người chưa có kỹ năng tự viết bài hát có thể chơi các ca khúc do nghệ sĩ yêu thích của họ sáng tác thay thế. “Tôi đã nghe rất nhiều REM, U2, The Smiths và The Cure, và đến một lúc nào đó tôi chán nghe rồi. Tôi muốn chơi nhạc, vì vậy tôi đã học chơi guitar”.

Theo Cole, những người mới bắt đầu sáng tác cũng có thể dựa vào một dạng AI analog thứ hai: bạn cùng ban nhạc. Bạn có thể chỉ mới có một đoạn điệp khúc hoặc một đoạn riff, nhưng sau đó tay trống hoặc tay bass có thể thêm thắt vào, và một bài hát ra đời. AI cũng có thể đóng vai trò này. Cole nói: “Tôi thực sự nghĩ rằng chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa giải phóng mọi người khỏi việc chỉ chơi các bản cover cũ kỹ và thực sự bắt tay vào làm việc như cách họ làm với ban nhạc của mình”.

Cole đang cố gắng so sánh việc một con người “đào tạo” dựa trên một vài bài hát cover với việc AI tiếp nhận các tập dữ liệu khổng lồ chứa nhạc có bản quyền. Ông dường như ám chỉ rằng, bằng cách học chơi bài hát của người khác, nội tâm hóa những ảnh hưởng đó và sau đó tổng hợp chúng thành một thứ gì đó mới mẻ, bạn về cơ bản đang làm điều tương tự như AI. Đây là một quan điểm sai lầm đáng tiếc, cho thấy Cole hoặc là không hiểu về AI, hoặc là không tôn trọng các nghệ sĩ.

Trước hết, quy mô là vấn đề quan trọng. Không một cá nhân nào có thể học hết tất cả các bài hát được dùng để huấn luyện một mô hình AI tạo sinh thông thường, mà trong trường hợp của Suno, con số này được cho là lên tới hàng triệu. Ngoài ra, quan điểm này phủ nhận tính nhân văn vốn có trong hàng triệu quyết định nhỏ nhặt, dù có ý thức hay không, mà một nghệ sĩ thực hiện trong quá trình sáng tác. Dù được thúc đẩy bởi phản ứng cảm xúc, phản ứng trước một sự tình cờ may mắn hay để bù đắp cho những hạn chế, các quyết định nghệ thuật của con người đều là độc nhất đối với chính họ.

Điều này về cơ bản khác với việc một mô hình đưa ra kết quả dựa trên câu lệnh (prompt) và một mạng lưới các điểm dữ liệu. Như Steve Onotera, được biết đến nhiều hơn với cái tên Samurai Guitarist, đã chỉ ra rằng, thể chất của người chơi hoặc những lỗi nhỏ mà bất kỳ con người nào cũng mắc phải, ngăn cản họ sao chép tác phẩm của người khác một cách hoàn hảo. Sự ngẫu nhiên đó không thể được tái tạo bởi một LLM.

Điều tương tự cũng đúng với bạn cùng ban nhạc. Những con người rút ra từ bộ “dữ liệu huấn luyện”, trải nghiệm sống, kỹ năng thể chất hoặc hạn chế độc nhất của riêng họ không giống như một chatbot. AI không có gu thẩm mỹ hay bản năng như tay bass khó tính từng học sáng tác nhạc jazz ở đại học của bạn. Nếu bạn nói với tay trống của mình rằng họ không khác gì một mô hình AI, họ chắc chắn sẽ cảm thấy bị xúc phạm.

Sau đó trong cuộc phỏng vấn, Cole nói: “Tôi tin rằng AI thực sự sẽ giúp tạo ra một thế giới hoàn toàn mới cho những người chơi guitar sử dụng nó. Để giúp kết nối với các nhạc sĩ khác, để làm việc hiệu quả hơn. Và vượt qua vực thẳm từ một người học sáng tác trở thành một bậc thầy sáng tác”.

Khẳng định của Cole rằng AI bằng cách nào đó sẽ giúp mọi người “vượt qua vực thẳm” để trở thành bậc thầy sáng tác, thẳng thắn mà nói, thật nực cười. Bằng chứng ngày càng cho thấy việc dựa vào các công cụ AI thực sự đang dẫn đến sự suy giảm kỹ năng. Sử dụng AI để gợi ý các vần điệu hoặc ẩn dụ về nỗi đau không giống như việc luyện tập sáng tác và phát triển kỹ năng. AI chưa bao giờ bị bỏ rơi trước lễ đường hay phải đổ mồ hôi cho một đoạn chuyển tiếp hoàn hảo trước điệp khúc. Sự lặp lại mới là chìa khóa. Ngạn ngữ có câu bạn cần viết 100 (hoặc 1.000) (hoặc 10.000) bài hát dở trước khi viết được một bài hay. Đó là cách bạn vượt qua những lối mòn cũ kỹ và học cách nhận ra khi nào mình đã vô tình tạo ra một thứ gì đó tuyệt vời.

Hãy theo dõi các chủ đề và tác giả từ bài viết này để xem thêm các nội dung tương tự trên trang chủ cá nhân của bạn và nhận cập nhật qua email.