Tầm nhìn AI của Zuckerberg: Trợ lý 'không ngủ' theo sát mọi hoạt động đời thường

Mark Zuckerberg hình dung về một trợ lý AI luôn đồng hành cùng người dùng, từ việc theo dõi giấc ngủ, hỗ trợ tập luyện cho đến việc xuất hiện khi cha mẹ cùng con cái làm bánh. Tầm nhìn này hứa hẹn mang lại nhiều tiện ích, nhưng cũng làm dấy lên những lo ngại.

Trong bài đăng được Meta công bố ngày 10/8, Zuckerberg mô tả khái niệm “siêu trí tuệ cá nhân” (personal superintelligence), một trợ lý thấu hiểu người dùng, các mục tiêu và những điều họ quan tâm. Hệ thống này được kỳ vọng sẽ hoạt động liên tục để hỗ trợ các mối quan hệ, sức khỏe, sự nghiệp, tài chính, quản lý gia đình và sở thích cá nhân.

Khác với các chatbot thường chờ người dùng mở ứng dụng rồi mới đặt câu hỏi, trợ lý trong tầm nhìn của Zuckerberg sẽ chủ động hơn và theo sát nhiều hoạt động diễn ra trong ngày. CEO của Meta viết rằng AI sẽ “hoạt động 24/7” thay mặt người dùng, giúp họ tiết kiệm thời gian và hoàn thành nhiều công việc hơn.

Ví dụ đầu tiên mà Zuckerberg đưa ra liên quan đến sức khỏe: “Nó giúp tôi duy trì sức khỏe bằng cách theo dõi giấc ngủ, sau đó quan sát khi tôi tập luyện và đưa ra phản hồi.” Bài đăng của Meta không giải thích trợ lý thu thập dữ liệu giấc ngủ bằng thiết bị nào, cũng không nói rằng nó trực tiếp quan sát Zuckerberg trong lúc ngủ. Vì vậy, “theo dõi giấc ngủ” nên được hiểu đúng như mô tả của ông, thay vì suy diễn thành một chiếc camera luôn hướng vào phòng ngủ.

Dù vậy, mức độ hiện diện mà Meta hình dung vẫn sâu sắc hơn một chatbot chỉ tiếp nhận văn bản. Để nhận xét về quá trình tập luyện, trợ lý phải quan sát hoạt động của người dùng; để đưa ra các khuyến nghị sức khỏe phù hợp, nó cũng cần tiếp cận dữ liệu cá nhân một cách chi tiết và liên tục.

Theo chân Zuckerberg từ phòng tập đến căn bếp

AI trong bài đăng không dừng lại khi Zuckerberg kết thúc buổi tập. Ông kể rằng con gái 8 tuổi của mình thích làm bánh, nên trợ lý sẽ lên công thức phù hợp để hai cha con thực hiện vào mỗi cuối tuần, đặt mua nguyên liệu và đưa ra gợi ý trong lúc họ vào bếp.

Trong trường hợp này, AI không được mô tả là thay thế Zuckerberg chăm sóc hay dạy dỗ con gái. Nó đảm nhận phần chuẩn bị và hỗ trợ hoạt động chung của gia đình, còn hai cha con vẫn trực tiếp làm bánh cùng nhau. Tuy nhiên, việc trợ lý đưa ra chỉ dẫn ngay trong khoảnh khắc đó cho thấy Meta muốn AI hiện diện cả ở những khoảng thời gian vốn trước đây chỉ thuộc về các thành viên trong gia đình.

Meta xem kính thông minh là một trong những thiết bị giúp trợ lý AI tiếp nhận bối cảnh và đồng hành cùng người dùng trong đời sống hàng ngày. Ảnh: Meta.

Zuckerberg còn cho biết con gái ông đã dùng AI để lập trình ý tưởng và sản xuất video trong một buổi tối, những công việc mà theo ông trước đây có thể mất nhiều tháng hoặc không thể thực hiện được. Hai cha con cũng đang cùng thiết kế một robot, nhưng bài đăng không cung cấp thêm thông tin về dự án này hay mức độ tham gia cụ thể của AI.

Những ví dụ đời thường giúp tầm nhìn của Meta trở nên dễ hình dung hơn, đồng thời tạo ra cảm giác khác biệt so với các trợ lý chủ yếu soạn email, làm bài thuyết trình hoặc xử lý bảng tính. AI mà Zuckerberg mô tả không chỉ biết nội dung công việc, mà còn biết người dùng ngủ ra sao, tập luyện thế nào và dành thời gian cuối tuần cùng con cái bằng cách nào.

AI đang hỗ trợ gia đình hay đang chen vào gia đình?

Trợ lý càng hiểu người dùng thì càng có khả năng hỗ trợ chính xác, nhưng đổi lại, nó có thể cần tiếp cận dữ liệu sức khỏe, thói quen sinh hoạt và các hoạt động trong nhà. Meta cho rằng kính thông minh sẽ giúp AI nắm bắt bối cảnh mà người dùng vẫn “hiện diện trong khoảnh khắc”, song bài đăng chưa giải thích dữ liệu được xử lý ở đâu, lưu giữ bao lâu hay những người xuất hiện bên cạnh chủ thiết bị có quyền kiểm soát nào hay không.

Zuckerberg cam kết trợ lý sẽ có các tùy chọn bảo mật mạnh mẽ, bao gồm chế độ riêng tư mà ngay cả Meta hoặc nhà cung cấp dịch vụ cũng không thể xem thông tin. Tuy nhiên, đây mới chỉ là định hướng, chưa phải là cơ chế kỹ thuật đã được kiểm chứng, đặc biệt khi trợ lý phải kết nối với thiết bị, dịch vụ đặt hàng và các ứng dụng bên ngoài.

Trợ lý AI có thể hỗ trợ từ việc tìm công thức đến hướng dẫn làm bánh, nhưng sự hiện diện liên tục của camera và cảm biến trong những khoảnh khắc gia đình cũng đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư. Ảnh minh họa tạo bởi AI.

Sherry Turkle, người sáng lập chương trình Technology and Self tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), cho rằng việc đưa AI vào sức khỏe, bữa ăn và thời gian bên con cái khiến nó trở thành một “cỗ máy thân mật”. Dù chưa thể kết luận Meta muốn AI thay thế cha mẹ, ví dụ làm bánh của Zuckerberg vẫn đặt ra câu hỏi: trợ lý nên dừng lại ở việc tìm công thức, mua nguyên liệu hay tiếp tục quan sát và đưa ra chỉ dẫn trong toàn bộ khoảnh khắc gia đình?

Meta vẫn phải thuyết phục người dùng trao niềm tin

Tầm nhìn này xuất hiện khi các cơ quan quản lý đang quan tâm nhiều hơn đến tác động của chatbot đối với trẻ em. Tháng 9/2025, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) đã mở cuộc điều tra diện rộng đối với Meta cùng sáu công ty khác nhằm tìm hiểu cách các chatbot đồng hành bảo vệ trẻ em, xử lý dữ liệu và kiếm tiền từ mức độ tương tác.

Đây là hoạt động thu thập thông tin, không phải kết luận Meta hoặc các doanh nghiệp liên quan đã vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, FTC cho biết cơ quan này đặc biệt quan tâm đến việc AI mô phỏng cảm xúc, xây dựng quan hệ giống con người và khiến trẻ em dễ đặt niềm tin vào chatbot.

Mark Zuckerberg đang thúc đẩy tầm nhìn về một trợ lý AI cá nhân có thể đồng hành cùng người dùng trong cả công việc lẫn những sinh hoạt riêng tư hàng ngày. Ảnh: Meta.

Meta đã triển khai thêm các công cụ giám sát dành cho phụ huynh và tạm dừng quyền truy cập của thanh thiếu niên vào các nhân vật AI hiện có trong thời gian xây dựng phiên bản mới. Công ty cũng bổ sung khả năng để phụ huynh xem các chủ đề con mình trao đổi với Meta AI và nhận cảnh báo trong một số tình huống nhạy cảm. Theo thông báo của Meta, việc tạm dừng được áp dụng cả với những tài khoản khai là người lớn nhưng bị hệ thống dự đoán thuộc nhóm thanh thiếu niên.

Điểm quan trọng nhất là trợ lý “siêu trí tuệ cá nhân” trong bài đăng vẫn chủ yếu là tầm nhìn cho tương lai. Meta đã có ứng dụng AI, mô hình đa phương thức và kính thông minh, nhưng chưa cung cấp một sản phẩm hoàn chỉnh có thể đồng thời theo dõi sức khỏe, quan sát hoạt động, quản lý gia đình và bảo vệ dữ liệu theo mức độ mà Zuckerberg mô tả.

Nếu tầm nhìn này trở thành hiện thực, cuộc đua AI sẽ không còn được quyết định chỉ bằng khả năng trả lời câu hỏi. Thách thức lớn hơn là thuyết phục người dùng cho phép một hệ thống hoạt động không ngừng, biết cả lúc họ ngủ và vẫn hiện diện khi họ dành thời gian bên con cái.