Ứng dụng AI trong báo chí: Minh bạch, an toàn và trách nhiệm là ưu tiên hàng đầu

Ngày 21/7, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Nhà báo Việt Nam đã tổ chức tọa đàm “Góp ý dự thảo Sổ tay hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho các cơ quan báo chí.”

Nhiều đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo tòa soạn và chuyên gia khẳng định việc sử dụng AI một cách minh bạch, an toàn và có trách nhiệm là yếu tố then chốt để khai thác tối đa sức mạnh công nghệ, giữ vững đạo đức nghề nghiệp và bảo vệ niềm tin của công chúng.

Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng cho biết việc nghiên cứu và xây dựng định hướng ứng dụng AI trong hoạt động báo chí là nhiệm vụ cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Dự thảo Sổ tay “Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho các cơ quan báo chí” được xây dựng nhằm cung cấp bộ nguyên tắc định hướng, giúp các tòa soạn khai thác tối đa hiệu quả công nghệ, bảo đảm tuân thủ pháp luật và giữ vững đạo đức nghề nghiệp.

Dù công nghệ có ưu việt đến đâu, AI cũng chỉ là công cụ hỗ trợ và không thể thay thế được những giá trị cốt lõi của báo chí cách mạng. Tính xác thực, tư duy phản biện, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm xã hội của người cầm bút mới là nền tảng quyết định uy tín, chất lượng của tác phẩm.

Các đại biểu và chuyên gia đã tập trung "mổ xẻ" nhiều vấn đề thực tiễn trong quy trình tác nghiệp, quản trị tòa soạn và an toàn thông tin khi ứng dụng AI.

Ông Lê Xuân Trung, Phó Tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ đánh giá cao tính chi tiết của dự thảo và phân tích 3 cấp độ ứng dụng AI hiện nay của nhà báo, từ công cụ hỗ trợ đơn thuần đến vai trò “trợ lý sản xuất” và “chuyên gia” tham khảo. Ông đề xuất bộ hướng dẫn cần làm rõ cơ chế dán nhãn, khai báo thông tin sử dụng AI và giải pháp bảo vệ dữ liệu báo chí.

Nêu kinh nghiệm từ thực tiễn tòa soạn, nhà báo Nguyễn Khắc Vân, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng chia sẻ áp lực lớn đối với công tác hậu kiểm nhằm nhận diện sản phẩm AI trong quy trình sản xuất. Đơn vị đang chủ động xây dựng Quy chế sử dụng AI nội bộ theo hướng tinh gọn, phân loại rủi ro và quy định rõ nghĩa vụ của từng khâu tác nghiệp (được khuyến khích, hạn chế hay cấm hẳn) để làm căn cứ thưởng phạt minh bạch.

Ông cũng cảnh báo nguy cơ thất thoát, vi phạm bản quyền đối với kho tàng dữ liệu lịch sử báo chí đồ sộ khi đưa lên không gian số. Ông kiến nghị các cơ quan chức năng bổ sung quy định bảo vệ bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI, đồng thời mong muốn chuyên gia hỗ trợ giải pháp kỹ thuật để số hóa, phân loại nội dung bằng AI an toàn và hiệu quả.

Tiến sỹ Đào Trung Thành, Chuyên gia tư vấn về chuyển đổi số đề xuất rà soát dự thảo đồng bộ với Luật Trí tuệ nhân tạo, thiết lập 3 chốt kiểm soát (kiểm chứng nguồn sơ cấp, phân định quy trình phê duyệt, tách luồng tự động) và tích hợp cơ chế “Kill Switch” (ngắt khẩn cấp) để tạm dừng hệ thống tự động khi phát hiện cảnh báo sai sót tăng cao.

Ở góc độ an ninh thông tin, Thượng tá Đỗ Minh Kim, Phó trưởng phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an lưu ý rủi ro lộ lọt bí mật nhà nước, vi phạm bản quyền và sự bùng phát của tin giả do AI tạo dựng (deepfake).

Ông nhấn mạnh các tòa soạn bắt buộc phải trang bị năng lực kiểm chứng thông tin nguồn cho phóng viên trước khi xuất bản.

Hội Nhà báo Việt Nam tiếp thu toàn bộ các ý kiến đóng góp đa chiều từ các cơ quan, đơn vị để hoàn thiện dự thảo. Sổ tay “Hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho các cơ quan báo chí” sau khi ban hành được kỳ vọng sẽ trở thành cẩm nang tham chiếu hữu ích, góp phần xây dựng môi trường ứng dụng AI minh bạch, an toàn và trách nhiệm trong nền báo chí số Việt Nam./.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong truyền thông đưa nghị quyết vào cuộc sống

Không ngừng đổi mới nội dung, phương thức truyền thông, đẩy mạnh chuyển đổi số, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong truyền thông chính sách.

(TTXVN/Vietnam+)

Tin cùng chuyên mục

Quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào sẽ mãi phát triển đi vào chiều sâu

Bài viết trên tờ Pathet Lao của Hãng Thông tấn quốc gia Lào nhấn mạnh mối quan hệ đặc biệt Lào-Việt Nam là mối quan hệ lịch sử lâu đời, được tôi luyện qua tháng ngày “đồng cam cộng khổ” nhiều thế kỷ.

Nghị quyết 06-NQ/TW: Thông tin đối ngoại với sứ mệnh kể câu chuyện Việt Nam

Nghị quyết 06-NQ/TW xác lập sứ mệnh mới cho công tác thông tin đối ngoại, yêu cầu đổi mới tư duy, hiện đại hóa phương thức truyền thông và kiến tạo sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên số.

Báo Indonesia: Việt Nam có lợi thế trong cuộc đua hút đầu tư xe điện

Việt Nam đang nổi lên như điểm đến hấp dẫn của ngành công nghiệp xe điện nhờ môi trường đầu tư ổn định, chính sách công nghiệp nhất quán, nguồn nhân lực chất lượng và hệ sinh thái sản xuất đồng bộ.

Giữ thế chủ động củng cố niềm tin xã hội

Trong bối cảnh bùng nổ các nền tảng truyền thông trực tuyến, các nội dung sai lệch, bịa đặt, xuyên tạc ngày càng được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi, hấp dẫn và dễ tiếp cận.

Phát động Cuộc thi phát thanh, truyền hình về gương sáng trong phòng bệnh

Thông qua cuộc thi, Bộ Y tế mong muốn phát hiện, tôn vinh và lan tỏa những con người, tập thể đang âm thầm cống hiến vì sức khỏe Nhân dân, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng bệnh.

Trao giải cuộc thi "Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới"

Qua các vòng sơ khảo và chung khảo, căn cứ kết quả chấm của Ban Giám khảo, Ban Tổ chức Cuộc thi quyết định trao 5 giải A, 5 giải B, 10 giải C và 14 giải khuyến khích.

Xử nghiêm việc dùng AI để tạo và phát tán sản phẩm văn hóa trái pháp luật

Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhận định tình trạng thông tin sai sự thật, tin giả, bạo lực mạng và thao túng dư luận bằng trí tuệ nhân tạo đang gia tăng.

Xử phạt 23 cơ quan báo chí do sai sót trong hoạt động tác nghiệp, biên tập

Liên quan đến cuốn sách 'Chuyện với Thanh," có 21 cơ quan báo chí bị xử phạt 60 triệu đồng (mức độ sai phạm rất nghiêm trọng), 1 cơ quan báo chí bị xử phạt 5 triệu đồng (mức độ ít nghiêm trọng)...

Ban Chỉ đạo 35 TTXVN sơ kết 6 tháng đầu năm; triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm