Trung Quốc ráo riết 'săn' nhân tài AI ngay từ ghế nhà trường

Trung Quốc 'săn' nhân tài AI từ bậc trung học

Nhu cầu kỹ sư AI tăng cao thúc đẩy các công ty Trung Quốc tìm kiếm nhân sự từ bậc trung học thông qua các chương trình đào tạo và tuyển dụng sớm.

Theo Rest of World, vào tháng 6, Tencent đã triển khai một loạt trại hè đào tạo kéo dài từ 3-8 tuần dành cho học sinh từ 13-18 tuổi, trong đó huấn luyện các kỹ năng về quản lý sản phẩm AI, robot và điện toán lượng tử.

Tương tự, vào tháng 10 năm ngoái, nhà sáng lập ByteDance Zhang Yiming đã xây dựng một trung tâm nghiên cứu phi lợi nhuận dành cho học sinh từ 16-18 tuổi. Mỗi năm, trung tâm chọn ra 30 học sinh để thực tập toàn thời gian trong lĩnh vực AI, toán học và khoa học máy tính, đồng thời tổ chức trại hè cho một nhóm học sinh rộng hơn. Ứng viên phải nộp bảng điểm, trình bày kinh nghiệm trong lĩnh vực toán học và khoa học máy tính, kèm theo bản trình bày của phụ huynh về cách họ đã hỗ trợ quá trình học tập của con em mình.

Tập đoàn ôtô Trung Quốc Geely cũng triển khai chương trình phát triển nhân tài vào tháng 3, tuyển dụng học sinh ngay sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông để đào tạo và tiến tới làm việc tại công ty với mức lương tương đương cử nhân. Geely sẽ tự giảng dạy theo giáo trình riêng về AI, xe năng lượng mới, kinh tế tầm thấp và công nghệ vệ tinh.

Nhà sáng lập Geely Li Shufu (giữa) tại sự kiện quảng bá chương trình tuyển dụng sớm học sinh trung học. Ảnh: Geely

Làn sóng tuyển dụng sớm diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng thiếu hụt nhân tài AI. Hãng tư vấn McKinsey ước tính đến năm 2030, Trung Quốc sẽ cần khoảng 6 triệu lao động AI, trong khi nguồn cung nhân lực hiện tại chỉ đáp ứng được 2 triệu. Theo nhà phân tích Alex Sawaya của McKinsey, nước này có hai giải pháp khả thi, bao gồm đào tạo nâng cao năng lực hoặc đa dạng hóa nguồn cung nhân lực.

"Trong bối cảnh các nhà khoa học AI và nhân sự làm thuật toán đã được trả mức lương rất cao, các công ty đang cố gắng phát hiện những người có tiềm năng vượt trội trước khi thị trường định giá đầy đủ năng lực của họ", Tianchen Xu, chuyên gia kinh tế tại Economist Intelligence Unit, chia sẻ với Rest of World. Thêm vào đó, một kỹ sư được tuyển dụng từ sớm thường có triển vọng gắn bó lâu dài hơn với doanh nghiệp.

Tình trạng thiếu hụt này không chỉ diễn ra tại Trung Quốc. Theo khảo sát đầu năm của công ty nhân lực ManpowerGroup trên hơn 39.000 nhà tuyển dụng tại 41 quốc gia, phát triển mô hình, ứng dụng AI và thành thạo AI đang trở thành hai kỹ năng khó tìm nhất. Lần lượt 20% và 19% số nhà tuyển dụng đánh giá đây là hai kỹ năng khó tuyển dụng nhất.

Học sinh tham gia một buổi học về trí tuệ nhân tạo tại tỉnh Cam Túc, Trung Quốc vào tháng 10/2025. Ảnh: Xinhua

Tình trạng này đang làm thay đổi cách các công ty đánh giá ứng viên. Nhà đồng sáng lập Google Sergey Brin chia sẻ với Fortune hồi tháng 1 rằng công ty ngày càng sẵn sàng tuyển dụng những người không có bằng cử nhân. Theo trung tâm nghiên cứu Burning Glass Institute, tỷ lệ tin tuyển dụng của Google yêu cầu bằng đại học đã giảm từ 93% năm 2017 xuống còn 77% vào năm 2022. Microsoft, Apple và Cisco cũng đang có sự chuyển dịch tương tự.

Chris Pei, nhà đồng sáng lập công ty nhân sự AI UFound, cho rằng các doanh nghiệp đang dành nguồn lực đáng kể hơn để phát hiện những học sinh có triển vọng. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng quyết định tuyển dụng thực tế phần lớn vẫn được đưa ra khi ứng viên đã ở bậc đại học hoặc sau đại học.

"Việc đầu tư vào học sinh trung học thực chất là xây dựng một nguồn nhân tài dài hạn. Các công ty muốn có một phương thức theo dõi sự phát triển của họ trong nhiều năm và xem ai sẽ trở thành kiểu nhân sự mà họ muốn mời về", ông nói.

Nam Nguyễn tổng hợp