Loạt CEO công nghệ hàng đầu Mỹ kêu gọi hãm phanh AI, cổ phiếu toàn cầu đồng loạt lao dốc

Theo tin từ Reuters ngày 14 tháng 9, các giám đốc điều hành của nhiều doanh nghiệp AI hàng đầu tại Mỹ đã đưa ra cảnh báo rằng cần phải làm chậm tốc độ nghiên cứu và phát triển để tránh việc trí tuệ nhân tạo gây ra mối đe dọa cho nhân loại. Chịu ảnh hưởng từ thông tin này, các cổ phiếu thuộc nhóm ngành AI đã sụt giảm mạnh vào thứ Hai.

IT ghi nhận, trong phiên giao dịch tại châu Á, hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm 1,3%. SoftBank, nhà đầu tư của OpenAI (đơn vị phát triển ChatGPT), đã chứng kiến cổ phiếu tại thị trường Nhật Bản có lúc lao dốc tới 13,2%.

Giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei, đã đăng một bài viết dài trên nền tảng X vào thứ Bảy tuần trước. Trước những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro lạm dụng AI, ông kêu gọi các doanh nghiệp AI giảm tốc độ lặp lại khả năng của các mô hình. Elon Musk, người điều hành xAI, cùng với Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, đều bày tỏ sự đồng tình với quan điểm của Amodei.

Vị lãnh đạo của Anthropic này viết rằng, trong vòng 6 đến 12 tháng tới, các tác nhân AI (AI agents) "có thể sẽ sở hữu khả năng chiếm quyền kiểm soát toàn bộ internet, gây ra thiệt hại kinh tế lên tới hàng trăm tỷ USD".

Altman của OpenAI cũng cho biết, vì lý do an toàn, công ty sẽ không thúc đẩy kế hoạch IPO trong năm nay.

Tại thị trường Nhật Bản, nhà sản xuất chip nhớ Kioxia có lúc giảm tới 9,8% khi mở cửa, trong khi doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng chip là TEL giảm 3,7%.

Tại thị trường Đài Loan (Trung Quốc), cổ phiếu TSMC giảm 1,2%; tại thị trường Hàn Quốc, SK Hynix giảm 6,35% và Samsung Electronics giảm 4,05%.

Takayuki Miyajima, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Sony Financial Group, nhận định trong báo cáo nghiên cứu: "Việc liên tiếp xuất hiện các ý kiến kêu gọi làm chậm nhịp độ phát triển AI vào cuối tuần qua có thể khiến các cổ phiếu liên quan đến AI và bán dẫn tại thị trường Tokyo đối mặt với áp lực bán tháo. Ngoài ra, sự bất ổn từ tình hình Trung Đông vẫn tiếp tục đè nặng lên tâm lý thị trường."

Tại thị trường cổ phiếu A, doanh nghiệp chip nhớ ChangXin Memory Technologies (CXMT) giảm 3,95%, SMIC giảm 2,84%.

Tại thị trường chứng khoán Hồng Kông, Zhongji Innolight có lúc giảm mạnh 6,7%, MiniMax giảm tối đa 7,8%; doanh nghiệp phát triển mô hình lớn GLM là Zhipu AI cũng chứng kiến cổ phiếu lao dốc 10,5% sau khi thực hiện phân bổ cổ phiếu chiết khấu.

Rủi ro "không thể chấp nhận được"

Anthropic, có trụ sở tại San Francisco, đã công bố một báo cáo tình báo về mối đe dọa vào thứ Năm tuần trước, tiết lộ chi tiết việc nhiều đối tượng lợi dụng mô hình lớn Claude của họ để thực hiện các hoạt động khác nhau, bao gồm phát triển vũ khí, tác chiến mạng, giám sát và lừa đảo.

Việc nghiên cứu viên Jacob Coxon của Anthropic từ chức đã làm trầm trọng thêm nỗi hoảng sợ của công chúng về những tác hại tiềm tàng của AI. Ông cho biết: "Những người làm phát triển AI thực sự tin rằng công nghệ này có khả năng kết thúc toàn nhân loại vào cuối thập kỷ này."

Altman của OpenAI phát biểu trong một cuộc phỏng vấn rằng rủi ro diệt vong nhân loại do AI gây ra là "không thể chấp nhận được".

Nhiều nghị sĩ Mỹ đã bày tỏ lo ngại về sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI và kêu gọi ban hành các quy định giám sát mới. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump vào Chủ nhật tuần trước đã lên tiếng, ví những người chỉ trích AI là "những thế lực có khuynh hướng tiêu cực", cho rằng các kịch bản thảm họa mà họ vẽ ra sẽ không trở thành hiện thực; đồng thời ông khẳng định phải đảm bảo Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu toàn cầu trong ngành này.

Kể từ khi OpenAI ra mắt ChatGPT vào năm 2022, các giao dịch liên quan đến AI là động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán toàn cầu tăng trưởng. Tuy nhiên gần đây, các tác nhân AI mất kiểm soát thực hiện tấn công mạng, cộng với tâm lý phản đối của người dân đối với việc xây dựng trung tâm dữ liệu, đã khiến sự phát triển của ngành gặp phải ngày càng nhiều tiếng nói phản đối.

Hai nguồn tin thân cận tiết lộ rằng chính phủ hai nước Mỹ và Trung Quốc dự định tổ chức đối thoại về an toàn trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ các cuộc đàm phán song phương trong tháng này.

Một số nhà đầu tư không đồng tình với các cảnh báo rủi ro của Anthropic và OpenAI.

Nhà đầu tư Michael Burry, người từng dự đoán chính xác sự sụp đổ của thị trường bất động sản Mỹ trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 (sự kiện được chuyển thể thành phim "The Big Short"), đã đăng trên X rằng những cảnh báo kiểu này chỉ là "sự thổi phồng và khoa trương", là "lời lẽ để che đậy sự tăng trưởng thực tế đang bị đình trệ".

Những nhà đầu tư khác lại cho rằng các cảnh báo này sẽ tiếp tục gây áp lực lên thị trường.

Charu Chanana, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Saxo Bank Singapore, cho biết: "Trong ngắn hạn, những cảnh báo này vẫn sẽ kéo lùi cổ phiếu AI và chip."

Bà nói: "Định giá của loại cổ phiếu này được xây dựng dựa trên kỳ vọng kép về nhu cầu mạnh mẽ và công nghệ liên tục lặp lại với tốc độ cao. Một khi kỳ vọng của thị trường đã lên đến mức này, thì ngay cả việc tiến độ nghiên cứu có thể bị trì hoãn cũng đủ để kích hoạt làn sóng chốt lời."

Sebastien Mallet, quản lý danh mục đầu tư tại T. Rowe Price (London), đặt ra câu hỏi cốt lõi hơn cho thị trường là: khi đổ một lượng vốn lớn vào mở rộng năng lực tính toán hiện nay, cuối cùng ai sẽ là người thu được lợi nhuận? Ông nói: "Không nghi ngờ gì nữa, trí tuệ nhân tạo sẽ thay đổi thế giới. Nhưng điều đó không có nghĩa là mọi khoản đầu tư liên quan hiện nay đều có thể thu về lợi nhuận đáng kể."