Định giá 11 tỷ USD: Airwallex và tham vọng xây dựng hệ điều hành tài chính cho kỷ nguyên AI

Vào lúc ba giờ sáng, một công ty khởi nghiệp AI mới thành lập có thể đang đồng thời phục vụ khách hàng tại San Francisco, mua sắm dịch vụ kỹ thuật từ Seoul và ký hợp đồng với các đối tác tại Lagos. Công ty này thậm chí còn chưa tuyển dụng nhân viên tài chính toàn thời gian đầu tiên, nhưng hoạt động kinh doanh đã vươn xa qua nhiều thị trường, loại tiền tệ và khu vực pháp lý khác nhau.

AI đang biến lộ trình khởi nghiệp như vậy trở nên khả thi. Những công việc trước đây cần cả một đội ngũ toàn cầu gồm các bộ phận thị trường, vận hành, chăm sóc khách hàng mới có thể hoàn thành, thì nay nhờ có các tác nhân thông minh (AI agents), một phần đáng kể đã có thể được đảm nhận. Thế hệ doanh nghiệp khởi nghiệp mới không còn phải tuân theo trình tự truyền thống là "ổn định tại thị trường nội địa rồi mới dần dần vươn ra nước ngoài", mà có thể ngay từ ngày đầu thành lập đã trực tiếp đối mặt với khách hàng và nhà cung cấp trên toàn cầu.

Tuy nhiên, khi AI đang tiến về phía trước với tốc độ đủ nhanh, các đường ống tài chính của hầu hết doanh nghiệp vẫn chưa sẵn sàng cho điều này. Đây cũng là lý do tại sao các quỹ đầu tư hàng đầu thế giới bắt đầu đặt cược vào việc tái cấu trúc cơ sở hạ tầng tài chính theo hướng AI.

Tháng 6 năm 2025, nền tảng cơ sở hạ tầng tài chính toàn cầu Airwallex thông báo đã hoàn tất vòng gọi vốn Series H trị giá 320 triệu USD, với định giá đạt 11 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 8 tỷ USD của nửa năm trước. Vòng gọi vốn này do cổ đông cũ Addition dẫn đầu, cùng với sự tham gia của các nhà đầu tư hiện hữu và mới như Baillie Gifford, T. Rowe Price, Amex Ventures.

Khoản tài chính này cũng truyền đi một tín hiệu rõ ràng: nền kinh tế AI cần một hệ điều hành tài chính tương xứng, và Airwallex chính là một trong số ít những đơn vị vừa có nền tảng tuân thủ toàn cầu, vừa chủ động tái cấu trúc hệ thống này.

Bộ não thông minh, chiếc ví tê liệt

Một khoảng cách có thể nhìn thấy bằng mắt thường đang hình thành giữa sự bùng nổ năng lực của AI và sự lạc hậu của cơ sở hạ tầng tài chính.

Trước đây, vai trò của AI giống như một người tư vấn. Nó cho con người biết nên mua gì, trả tiền cho ai, chọn lộ trình thanh toán nào; còn hiện nay, các tác nhân AI đang trở thành người thực thi. Dù là mua sắm năng lực tính toán, đăng ký dịch vụ SaaS hay thanh toán cho các nhà cung cấp nước ngoài, ngày càng nhiều hoạt động thương mại bắt đầu được AI tự khởi xướng.

Báo cáo từ tổ chức nghiên cứu thị trường toàn cầu Forrester chỉ ra rằng, trong giai đoạn 2024-2025, thanh toán có sự hỗ trợ của tác nhân AI đã nhanh chóng chuyển từ giai đoạn thử nghiệm khái niệm sang triển khai thực tế. OpenAI chính thức hỗ trợ thanh toán qua tác nhân AI trong ChatGPT vào tháng 9 năm 2025, Stripe cũng đã ra mắt Agentic Commerce Protocol được thiết kế riêng cho các tác nhân AI. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, tốc độ ra quyết định của AI là tính bằng mili giây, trong khi hệ thống tài chính mà nó dựa vào vẫn đang vận hành theo nhịp độ phê duyệt thủ công và thanh toán T+2.

Đối với các doanh nghiệp AI khối B (B2B) có nhu cầu mua sắm nước ngoài, mâu thuẫn này càng trở nên nổi bật. Hãy tưởng tượng một công ty AI Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng: họ cần đồng thời thanh toán cho nhiều nhà cung cấp dịch vụ đám mây và dữ liệu tại Mỹ, châu Âu, Đông Nam Á, liên quan đến nhiều loại tiền tệ như USD, EUR, SGD... Mỗi giao dịch xuyên biên giới đều có thể chạm đến các yêu cầu tuân thủ của các quốc gia khác nhau; biến động tỷ giá, phí ngân hàng trung gian và sự không chắc chắn của chu kỳ thanh toán thường khiến đội ngũ tài chính kiệt sức.

Rắc rối hơn nữa là khi quy mô doanh nghiệp mở rộng, tình trạng các hệ thống kế toán, hoàn phí, thuế và ngân hàng hoạt động độc lập sẽ làm tăng chi phí quản lý theo cấp số nhân. Một CFO từng phục vụ nhiều doanh nghiệp AI vươn ra nước ngoài đã mô tả cảnh tượng này: công ty có nhà cung cấp tại hơn mười quốc gia, mỗi tháng chỉ riêng việc đối soát đã tiêu tốn gần một tuần của đội ngũ tài chính, chưa kể phải đối phó với các yêu cầu kiểm tra dòng tiền từ cơ quan quản lý địa phương bất cứ lúc nào.

Điều này có nghĩa là thời gian và năng lượng quý giá nhất của đội ngũ tài chính đang bị tiêu tốn vào những công việc lặp đi lặp lại vốn có thể tự động hóa. Nguy hiểm hơn, chu kỳ đối soát chậm trễ khiến ban quản lý rơi vào tình trạng mù mờ về tài chính trong thời gian dài. Dữ liệu phục vụ ra quyết định thường đã lỗi thời vài ngày, một khi gặp biến động tỷ giá dữ dội hoặc kiểm tra đột xuất từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp gần như không có đủ thời gian để phản ứng.

Tất nhiên, chỉ với một mô hình AI thông minh, nó có thể đọc hóa đơn, phát hiện bất thường và đưa ra gợi ý thanh toán, nhưng không thể tự nhiên có được giấy phép tài chính, cũng không thể thay thế các mối quan hệ ngân hàng và mạng lưới thanh toán địa phương trên toàn cầu. Chỉ khi các năng lực tài chính này được kết nối, tích hợp thống nhất và mở ra theo cách mà AI có thể truy cập, thì các phân tích và phán đoán của AI mới có khả năng thực sự chuyển hóa thành hiệu quả vận hành tài chính.

Điều này cũng khiến cơ sở hạ tầng tài chính được xem xét lại trong kỷ nguyên AI. Trước đây, các nền tảng tài chính xuyên biên giới chủ yếu giải quyết vấn đề làm thế nào để doanh nghiệp thu chi hiệu quả hơn. Ngày nay, khi AI dần đi vào quy trình làm việc tài chính, doanh nghiệp không chỉ cần kênh thanh toán mà còn cần để AI gọi các công cụ tài chính trong phạm vi ủy quyền rõ ràng, đồng thời đảm bảo toàn bộ quá trình tuân thủ các quy định nội bộ và yêu cầu quản lý, đồng thời để lại các bản ghi có thể truy xuất.

Đối với thế hệ công ty AI mới, bộ năng lực này đặc biệt quan trọng. AI cho phép doanh nghiệp phục vụ khách hàng toàn cầu với đội ngũ nhỏ hơn, nhưng không loại bỏ được sự phức tạp của chính tài chính xuyên biên giới. Nếu tài khoản, thanh toán và quản lý tài chính vẫn nằm rải rác trong các hệ thống khác nhau, thì cái gọi là "đi từ Day 0 ra toàn cầu" sẽ rất dễ bị mắc kẹt ở khâu vận hành vốn cơ bản nhất.

Gartner dự báo đến năm 2026, 33% phần mềm doanh nghiệp sẽ tích hợp năng lực Agentic AI, và chức năng tài chính sẽ là một trong những lĩnh vực thâm nhập sâu nhất. Quan trọng hơn, khi nền kinh tế tác nhân AI thực sự trưởng thành, ai sở hữu nền tảng tài chính có thể hỗ trợ "giao dịch tự chủ của tác nhân", người đó sẽ nắm giữ tấm vé vào sân ở giai đoạn tiếp theo.

Đây chính là hướng đi mà vòng gọi vốn lần này của Airwallex nhắm tới.

Hai quân bài của Airwallex

Được thành lập vào năm 2015, Airwallex đã dành mười năm để thiết lập hơn 85 giấy phép quản lý trên toàn cầu và tích hợp 160 mạng lưới thanh toán địa phương. Theo số liệu công bố, hiện tại khối lượng giao dịch hàng năm của Airwallex đạt 287 tỷ USD, 93% giao dịch có thể thực hiện thanh toán trong ngày, hoạt động bao phủ hơn 200 quốc gia và khu vực trên thế giới.

Giá trị của bộ cơ sở hạ tầng này đang được định giá lại trong kỷ nguyên AI: mạng lưới tuân thủ và các kênh địa phương đã xây dựng trong mười năm, tình cờ trở thành đường ống cơ bản mà nền kinh tế tác nhân cần. Vòng gọi vốn Series H lần này là hành động chiến lược của Airwallex nhằm xây dựng thêm "lớp thông minh" trên các đường ống này, với hạt nhân là hai sản phẩm mới: T:0 và Airi.

T:0 nhắm vào việc tái cấu trúc vận hành tài chính doanh nghiệp.

Hiện nay, hệ thống tài chính của hầu hết các doanh nghiệp là một hỗn hợp được chắp vá từ các công cụ phân tán: kế toán, hoàn phí, thuế, hệ thống ngân hàng hoạt động độc lập, dữ liệu liên tục tạo ra ma sát khi luân chuyển giữa chúng, khiến đội ngũ tài chính tiêu tốn nhiều năng lượng vào công việc đối soát và nhập liệu lặp đi lặp lại.

T:0 tương đương với một bộ phận tài chính vận hành tự chủ, với tư duy thiết kế lại hệ thống từ nguyên lý đầu tiên (first principles): tích hợp kế toán, dự báo, thuế, tuân thủ, báo cáo và đối soát vào một nền tảng thống nhất hoạt động liên tục, giúp chức năng tài chính vận hành như một động cơ không bao giờ tắt, giải phóng đội ngũ tài chính khỏi các công việc quản lý rườm rà để tập trung vào các quyết định chiến lược.

Đối với những nhà sáng lập bắt đầu từ con số không, T:0 có nghĩa là sở hữu sổ sách cấp CFO với logic tuân thủ tích hợp ngay từ ngày đầu tiên, không cần trải qua nỗi đau di chuyển hệ thống. Điều này là do T:0 có thể trực tiếp gọi các kênh thanh toán toàn cầu, tài khoản đa tiền tệ và khung tuân thủ hiện có của Airwallex, giúp dữ liệu tài chính và dòng vốn hoàn tất vòng khép kín trong cùng một cơ sở hạ tầng. Hiện tại T:0 đang trong giai đoạn thử nghiệm nội bộ và dự kiến sẽ ra mắt rộng rãi hơn trong vài tuần tới.

Airi giải quyết một mệnh đề thực tế hơn: khi các tác nhân AI bắt đầu thay thế con người thực hiện hành vi mua sắm, thế giới thương mại cần nhiều hơn là những trang thanh toán thông minh hơn. Airwallex định nghĩa đây là "thương mại tác nhân" (Agentic Commerce).

Ngành công nghiệp đã có tiền lệ về bố cục tác nhân từ sớm. OpenAI và Stripe đã cùng ra mắt Agentic Commerce Protocol (ACP) vào năm 2025, cung cấp khung giao thức tiêu chuẩn hóa cho các tác nhân AI thực hiện hành vi mua sắm; Mastercard cũng phát hành giải pháp thanh toán hướng tới thương mại tác nhân trong cùng năm đó. Tuy nhiên, các giải pháp này có những hạn chế chung, về bản chất là thêm một lớp giao diện AI trên kênh thanh toán thẻ truyền thống, chưa giải quyết được vấn đề cơ bản về việc các tác nhân AI gọi và chuyển tiền an toàn trên phạm vi toàn cầu.

Airi ra đời chính là để lấp đầy khoảng trống này. Nó xây dựng lại một bộ năng lực ví tác nhân hoàn chỉnh từ tầng cơ sở: tác nhân AI có thể sở hữu thẻ tác nhân chuyên dụng, tự khởi xướng giao dịch trong hạn mức chi tiêu đã thiết lập và gọi số dư các loại tiền tệ khác nhau theo cấp bậc quyền hạn. Toàn bộ quá trình vận hành trong khung quản lý, giúp tác nhân AI thực sự có khả năng thay mặt con người hoàn thành các giao dịch xuyên biên giới.

Hiện tại, Airi đã đạt được chức năng "thanh toán một chạm". Sau khi người dùng hoàn tất xác thực danh tính, tác nhân AI có thể trực tiếp khởi xướng thanh toán trong phạm vi ủy quyền mà không cần nhập thông tin thủ công mỗi lần. Dữ liệu thử nghiệm sớm cho thấy tỷ lệ chuyển đổi của người bán nhờ đó đã tăng 14%. Tiếp theo, nó sẽ tiến hóa thành cơ sở hạ tầng ví tác nhân hoàn chỉnh, kết hợp với bộ công cụ thương mại tác nhân rộng lớn hơn của Airwallex, thông suốt chuỗi vốn từ khâu khám phá đến khâu thanh toán.

Nếu T:0 giải quyết vấn đề "quản lý tiền như thế nào", thì Airi giải quyết vấn đề "tiêu tiền như thế nào" — cái trước hướng tới đội ngũ tài chính doanh nghiệp, cái sau hướng tới người bán và nhà phát triển AI. Cả hai cùng dựa trên mạng lưới tuân thủ toàn cầu hiện có của Airwallex, tạo thành một hệ điều hành tài chính phi giao thức và tự nhiên mang tính toàn cầu.

Trong một thế giới mà tác nhân AI có thể đồng thời chạy trên các hệ sinh thái khác nhau như OpenAI, Anthropic, Google..., việc không bị ràng buộc bởi bất kỳ giao thức đơn lẻ nào chính là một lợi thế chiến lược.

Tại sao lại là Airwallex, tại sao lại là lúc này?

Vòng gọi vốn lần này của Airwallex có thể được coi là tín hiệu cho thấy cửa sổ cơ hội của ngành đang mở ra. Việc tái cấu trúc cơ sở hạ tầng tài chính theo hướng AI đang trở thành chiến trường cạnh tranh thực sự tiếp theo. Điều cần so tài không còn là năng lực mô hình, mà là đường ống của ai có thể khiến AI thực sự chuyển động.

Đường đua này có một con hào đặc biệt: giấy phép quản lý và mạng lưới thanh toán địa phương. Chu kỳ xin cấp một giấy phép thanh toán thường tính bằng năm, việc kết nối mạng lưới thanh toán bù trừ địa phương cần đàm phán từng cái một, việc xây dựng hệ thống tuân thủ lại càng cần đầu tư lâu dài tại mỗi thị trường, và điều này gần như không thể dùng tiền để đắp lên trong thời gian ngắn.

Hơn 85 giấy phép toàn cầu và hơn 160 mạng lưới địa phương mà Airwallex tích lũy trong mười năm qua đã trở thành tài sản khan hiếm trong kỷ nguyên AI, rào cản thời gian đã trở thành một trong những giá trị cốt lõi của nó. Đây cũng là lý do tại sao vòng gọi vốn này có thể thu hút Amex Ventures tham gia: với tư cách là bộ phận đầu tư chiến lược của gã khổng lồ tài chính truyền thống, khoản đặt cược của American Express cũng là sự bảo chứng cho giá trị của bộ cơ sở hạ tầng tuân thủ này.

Đáng chú ý hơn, khoản tài chính này diễn ra trong bối cảnh Airwallex đã đạt lợi nhuận. Theo dữ liệu do Airwallex công bố, doanh thu hàng năm đã đạt 1,3 tỷ USD, ARR (doanh thu định kỳ hàng năm) chuyển sang dương vào quý 4 năm 2025, hơn 675.000 doanh nghiệp trên toàn cầu sử dụng dịch vụ của họ trực tiếp hoặc thông qua nền tảng để quản lý vận hành tài chính xuyên biên giới. Những con số này chứng minh mô hình kinh doanh của họ đã vận hành thành công. Vòng gọi vốn Series H lần này là sự chủ động tăng tốc bước vào một giai đoạn chiến lược mới trên nền tảng tài chính lành mạnh.

Trong quá trình Agentic AI tái định hình chức năng tài chính, những nền tảng thực sự có thể chiến thắng sẽ là những nền tảng đồng thời sở hữu năng lực tuân thủ toàn cầu và kiến trúc AI-native (AI bản địa). Thật tình cờ, Airwallex sở hữu cả hai điều kiện này: một bên là cơ sở hạ tầng tuân thủ đã được lắng đọng qua mười năm, một bên là kiến trúc sản phẩm được thiết kế lại cho nền kinh tế tác nhân từ nguyên lý đầu tiên. Sự cộng hưởng của cả hai tạo nên lợi thế độc nhất của nó trong cửa sổ cơ hội này.

Kỷ nguyên AI đã không còn thị trường nội địa. Khi các tác nhân AI bắt đầu tự chủ giao dịch xuyên biên giới, nền tảng tài chính mà doanh nghiệp cần phải là toàn cầu ngay từ ngày đầu tiên. Những công ty hiện vẫn đang sử dụng tài khoản ngân hàng truyền thống, quy trình phê duyệt thủ công để hỗ trợ hoạt động kinh doanh nước ngoài, đang dùng cơ sở hạ tầng của ngày hôm qua để chạy với tốc độ của ngày mai. Và khi làn sóng kinh tế tác nhân thực sự ập đến, khoảng thời gian để di chuyển và tái thiết có thể ngắn hơn nhiều so với dự đoán của hầu hết mọi người.