Xây dựng hạ tầng dữ liệu địa điểm: Chìa khóa thúc đẩy kinh tế số Việt Nam

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển dữ liệu mạnh mẽ, tuy nhiên các giá trị kinh tế chỉ thực sự xuất hiện khi hạ tầng được liên thông và kết nối đồng bộ.

“Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển rất mạnh mẽ về dữ liệu với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc sở hữu nhiều dữ liệu 0 VND không đồng nghĩa với việc có một nền kinh tế dữ liệu. Giá trị chỉ xuất hiện khi dữ liệu được chuyển hóa, kết nối để tạo ra các sản phẩm, dịch vụ và những giá trị kinh tế mới.”

Nội dung trên được ông Nguyễn Hồng Sơn, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, thẳng thắn chia sẻ tại Hội thảo với chủ đề “Dữ liệu địa điểm - Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam” diễn ra ngày 10/8.

Sự kiện này mở đầu cho Chuỗi Đối thoại về Hạ tầng Dữ liệu Chiến lược của Việt Nam do Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA) khởi xướng.

Trong bối cảnh đất nước đang triển khai Luật Dữ liệu, xây dựng hệ thống hạ tầng dữ liệu quốc gia và từng bước hình thành ngành công nghiệp dữ liệu, việc lựa chọn dữ liệu địa điểm làm chủ đề mở đầu cho chuỗi đối thoại mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một hệ thống dữ liệu địa điểm được chuẩn hóa, có mã định danh thống nhất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của các dịch vụ thương mại điện tử, logistics, giao thông thông minh, đô thị thông minh và các ngành công nghiệp dựa trên dữ liệu.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Hồng Sơn chia sẻ dưới góc nhìn dữ liệu, địa điểm có thể đại diện cho một con người, một thửa đất, một doanh nghiệp hay một công trình. Khi được chuẩn hóa, định danh và kết nối, địa điểm sẽ trở thành điểm liên kết của rất nhiều hoạt động kinh tế số. Điều này giúp tối ưu hóa vận hành logistics, hỗ trợ cơ quan Nhà nước liên thông dữ liệu dân cư, đất đai, dịch vụ công, đồng thời cung cấp dữ liệu chính xác để các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tương tác với thế giới thực. Dữ liệu địa điểm thực tế là một lớp hạ tầng cốt lõi của nền kinh tế số. Nhằm đưa dữ liệu trở thành một nguồn lực phát triển mới, ông Sơn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành các lớp dữ liệu nền tảng dùng chung.

Đồng quan điểm, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu Quốc gia kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, khẳng định trong kỷ nguyên số, dữ liệu đã trở thành nguồn lực chiến lược của mỗi quốc gia. Để nguồn dữ liệu thực sự phát huy giá trị và có thể chia sẻ rộng rãi, điều kiện tiên quyết là phải có hạ tầng dữ liệu đồng bộ, tin cậy và có khả năng liên thông. Trong hệ thống đó, dữ liệu địa điểm là thành phần nền tảng.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, việc ban hành Luật Dữ liệu đã mở ra một giai đoạn phát triển mới. Điều này đòi hỏi chúng ta không chỉ quan tâm đến việc thu thập dữ liệu mà còn phải xây dựng các bộ dữ liệu nền, các tiêu chuẩn và cơ chế quản trị để bảo đảm dữ liệu có thể liên thông, chia sẻ an toàn.

Điểm nhấn nổi bật tại hội thảo là bài trình bày của Tiến sỹ Lưu Vĩnh Toàn, Chuyên gia Mạng lưới Chuyên gia Dữ liệu toàn cầu (VDEN), Giám đốc Phân tích Kỹ thuật UBS Group (Thụy Sỹ) kiêm Chủ tịch Hội Trí thức Chuyên gia Việt Nam tại Thụy Sỹ. Ông đã chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn của Thụy Sỹ, quốc gia sở hữu hệ thống quản trị dữ liệu địa điểm hiện đại. Bài trình bày của ông đã làm rõ cách thức xây dựng cơ sở dữ liệu địa điểm có mã định danh thống nhất, gắn chặt với dữ liệu địa hình và bản đồ số, bảo đảm khả năng cập nhật, chia sẻ và khai thác hiệu quả trong nhiều lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội.

Ban tổ chức cho biết kết quả thảo luận tại hội thảo sẽ được tổng hợp thành những khuyến nghị chính sách cụ thể nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu địa điểm bền vững. Trong thời gian tới, Chuỗi Đối thoại về Hạ tầng Dữ liệu Chiến lược dự kiến sẽ mở rộng sang các chuyên đề về dữ liệu xây dựng, y tế, logistics, năng lượng, môi trường, du lịch và tài chính, từ đó góp phần xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ, phục vụ triển khai hiệu quả Luật Dữ liệu và phát triển ngành công nghiệp dữ liệu của quốc gia.

Đại biểu Quốc hội đề xuất kết nối dữ liệu để ngăn chặn hành vi rửa tiền.

Các đại biểu cho rằng bên cạnh việc hoàn thiện quy định pháp luật, cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa Ngân hàng Nhà nước, Công an, Thuế, Hải quan và các tổ chức tín dụng để kịp thời phát hiện rủi ro.

(Vietnam+)