15 năm kỷ nguyên Tim Cook: Từ Apple đến đế chế 5.000 tỷ USD

Sau 15 năm lãnh đạo, Tim Cook đã đưa Apple trở thành đế chế 5.000 tỷ USD, nhưng vẫn còn đó nhiều thách thức về AI và chuỗi cung ứng.

Thời điểm Tim Cook trở thành CEO Apple vào tháng 8/2011, ông phải đối mặt với áp lực rất lớn khi kế nhiệm Steve Jobs, người được xem là biểu tượng sáng tạo và có ảnh hưởng sâu rộng đến ngành công nghệ.

15 năm sau, Tim Cook rời vị trí với một Apple lớn mạnh hơn nhiều so với thời điểm ông tiếp quản. Cổ phiếu công ty đã tăng hơn 2.000% dưới thời ông. Vào tháng 7, Apple có thời điểm đạt vốn hóa 5.000 tỷ USD, trở thành doanh nghiệp thứ hai trong lịch sử chạm cột mốc này.

Tim Cook trên cương vị CEO Apple giới thiệu sản phẩm iPhone tại San Francisco, Mỹ, ngày 12/9/2012. (Ảnh: Reuters)

Khác với Steve Jobs, Tim Cook không xây dựng dấu ấn chủ yếu bằng những sản phẩm hoàn toàn mới. Ông mở rộng vai trò của iPhone, biến thiết bị này thành trung tâm của hệ sinh thái phục vụ nhiều hoạt động hằng ngày, từ nghe nhạc, tập luyện đến mua sắm và thanh toán.

Hệ thống dịch vụ trực tuyến và phụ kiện được Apple phát triển trong hơn một thập kỷ cũng giúp công ty giảm dần sự phụ thuộc vào doanh số phần cứng đơn thuần.

“Tim Cook đã đưa quy mô của iPhone lên mức mà trước đây không ai nghĩ là có khả năng, hay thậm chí có thể đạt được trong khoảng thời gian đó”, David Yoffie, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard (Mỹ), nhận định.

Steve Jobs, khi đó là CEO của Apple (bên phải) và Tim Cook khi còn là Giám đốc vận hành (COO) của công ty, trong buổi thảo luận tại trụ sở chính của Apple ở Cupertino, California, Mỹ, ngày 16/7/2010. (Ảnh: Getty Images)

Thế mạnh của Tim Cook vốn không nằm ở thiết kế sản phẩm. Trước khi trở thành CEO Apple, ông nổi tiếng với chuyên môn về vận hành và chuỗi cung ứng.

Theo các chuyên gia, phong cách điềm đạm, khả năng ra quyết định và đàm phán đã giúp ông duy trì cỗ máy kinh doanh của Apple trong bối cảnh môi trường địa chính trị ngày càng phức tạp.

Ron Johnson, người phụ trách mảng bán lẻ của Apple giai đoạn 2000-2011, mô tả Tim Cook là người “thông minh” và “có tư duy chiến lược” trong những cuộc họp hàng tuần của đội ngũ lãnh đạo.

“Ông ấy có lẽ là người suy nghĩ thấu đáo nhất trong đội ngũ lãnh đạo”, Johnson nói. “Ông ấy luôn lắng nghe trước và chỉ lên tiếng khi thực sự có điều cần bổ sung”.

Gene Munster, đối tác quản lý tại Deepwater Asset Management, đánh giá Tim Cook vừa là CEO, vừa giống “một chính khách”.

Trước áp lực từ chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc đưa hoạt động sản xuất về Mỹ, Apple cam kết đầu tư 600 tỷ USD để mở rộng hoạt động trong nước, trong đó có việc sản xuất những linh kiện iPhone quan trọng. Động thái này giúp công ty tránh được một số mức thuế quan cao.

Jeffrey Sonnenfeld, Phó hiệu trưởng cấp cao tại Trường Quản lý Yale và cựu cố vấn Nhà Trắng, cho rằng Tim Cook nằm trong nhóm lãnh đạo doanh nghiệp được ông Trump tôn trọng nhất. Tổng thống Mỹ từng tiết lộ Tim Cook là một trong số ít CEO trực tiếp gọi điện cho ông.

Tim Cook giới thiệu iPhone 11 ngày 10/9/2019. (Ảnh: Reuters)

Tuy nhiên, những vấn đề chưa được giải quyết triệt để dưới thời Tim Cook sẽ trở thành bài toán cho người kế nhiệm John Ternus, Giám đốc kỹ thuật phần cứng của Apple.

Đại dịch COVID-19 và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung từng cho thấy rủi ro từ việc Apple phụ thuộc quá lớn vào chuỗi cung ứng tại Trung Quốc.

Tại châu Âu, thị trường lớn thứ hai của hãng, sức ép từ cơ quan quản lý buộc Apple phải thay đổi cách vận hành App Store. Phiên bản Siri cải tiến cũng chưa thể được triển khai tại khu vực này do các quy định của Liên minh châu Âu.

Tim Cook và John Ternus (trái), người kế nhiệm vị trí CEO Apple từ ngày 1/9/2026. (Ảnh: Apple)

Thách thức lớn khác là AI. Apple đang chịu áp lực phải bắt kịp các đối thủ trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo, trong khi Vision Pro, sản phẩm phần cứng lớn gần nhất của hãng, không đạt kỳ vọng. Cuộc đua AI còn đẩy nhu cầu chip nhớ tăng cao, gây thiếu hụt nguồn cung và khiến Apple cùng nhiều hãng công nghệ phải tăng giá sản phẩm.

Trong một trong những cuộc họp công bố kết quả kinh doanh cuối cùng trên cương vị CEO hồi tháng 4, Tim Cook đã gửi đến người kế nhiệm lời khuyên về cách điều hành Apple: tập trung tạo ra sản phẩm giúp “làm phong phú” cuộc sống của khách hàng.

“Nếu tiếp tục tập trung vào điều đó và đưa ra các quyết định xoay quanh mục tiêu ấy, chúng ta sẽ tạo nên một doanh nghiệp tuyệt vời”, Tim Cook nói.

Theo: CNN