Anthropic, OpenAI, xAI và Google đối mặt với vụ kiện chống độc quyền vì 'bắt tay' kìm hãm phát triển AI

Theo tin từ IT ngày 19 tháng 9, Tòa án Liên bang Quận Bắc California (Hoa Kỳ) đã thụ lý một vụ kiện vào ngày 18 tháng 9 theo giờ địa phương, trong đó các nguyên đơn cáo buộc bốn "ông lớn" AI gồm Anthropic, OpenAI, xAI và Google đã cùng nhau phối hợp bất hợp pháp nhằm hạn chế tốc độ phát triển của AI.

Theo đơn khởi kiện, vụ án có tên là Buist v. Anthropic PBC, với số hiệu 3:26-cv-10693. Các nguyên đơn là những người tiêu dùng đã đăng ký dịch vụ AI của các công ty nêu trên, bao gồm Cheyenne Hunt, luật sư Charles Buist tại Florida, Nick Spetsas và cư dân California Christine Bullock. Đội ngũ luật sư của nguyên đơn bao gồm Nick Rowley, đại diện bởi Trial Lawyers for Justice. Các nguyên đơn đang tìm kiếm sự công nhận cho một vụ kiện tập thể, yêu cầu lệnh cấm đối với các bị đơn, cũng như một phán quyết tuyên bố rằng các bị đơn đã vi phạm luật chống độc quyền liên bang.

Vụ kiện này bắt nguồn từ bài viết của CEO Anthropic, Dario Amodei, vào ngày 12 tháng 9. Ông đã kêu gọi "sự phối hợp toàn ngành" để "thiết lập nhịp độ cho AI tiên phong" và "hạn chế tốc độ phát triển AI không bị kiểm soát", nhằm tạo thời gian cho các đánh giá an toàn và biện pháp bảo vệ bắt kịp.

Amodei nhấn mạnh rằng "sự chậm lại" mà ông đề cập không có nghĩa là dừng việc huấn luyện mô hình hay tiến bộ công nghệ, mà là yêu cầu các doanh nghiệp thúc đẩy nâng cao năng lực với tốc độ cân bằng hơn và dành thời gian để hoàn tất việc xác thực an toàn. Các đề xuất của ông bao gồm việc doanh nghiệp giới thiệu các bên đánh giá thứ ba, thúc đẩy sự phối hợp trong ngành và triển khai thêm các hoạt động phối hợp quốc tế.

Sáng kiến này sau đó đã nhận được sự hưởng ứng công khai từ nhiều giám đốc điều hành trong ngành AI. CEO OpenAI, Sam Altman, bày tỏ sự đồng tình với quan điểm về việc "kiểm soát nhịp độ phát triển AI tiên phong", trong khi Elon Musk của xAI và đồng sáng lập Google DeepMind, Demis Hassabis, cũng bày tỏ sự ủng hộ.

Các nguyên đơn cho rằng việc các giám đốc điều hành của những công ty AI vốn là đối thủ cạnh tranh lại công khai ủng hộ cùng một quan điểm đã cấu thành một thỏa thuận giữa các doanh nghiệp nhằm phối hợp tốc độ cải tiến sản phẩm, vi phạm Điều 1 của Đạo luật chống độc quyền Sherman (với lập luận rằng các hành vi phối hợp giữa các đối thủ cạnh tranh nhằm hạn chế cạnh tranh có thể cấu thành hành vi vi phạm chống độc quyền).

Các nguyên đơn khẳng định thêm rằng, nếu các đối thủ cạnh tranh đều làm chậm tốc độ lặp lại sản phẩm AI, người tiêu dùng sẽ phải nhận các sản phẩm có tốc độ cập nhật chậm hơn với cùng một mức giá, do đó lợi ích của họ bị tổn hại. Yêu cầu khởi kiện bao gồm việc cấm các doanh nghiệp liên quan tiếp tục thực hiện các hành vi phối hợp bị cáo buộc, đồng thời yêu cầu tòa án xác nhận các hành vi này vi phạm luật chống độc quyền liên bang của Hoa Kỳ.

Luật sư của nguyên đơn, Nick Rowley, tuyên bố trong một thông cáo rằng vụ kiện nhằm đảm bảo "các thỏa thuận tư lợi giữa những công ty công nghệ 'vì lợi nhuận' quyền lực nhất thế giới" sẽ không khiến AI "nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát của con người". Ông cho biết, trước những mối đe dọa về các sự kiện diệt vong như chiến tranh hạt nhân và những rủi ro lớn nhất trong lịch sử nhân loại hiện nay, con người xứng đáng nhận được những đảm bảo vững chắc, và pháp quyền phải được thiết lập một cách minh bạch, hợp pháp bởi chính phủ và chịu trách nhiệm trước công chúng. Phía nguyên đơn cho biết họ dự định tìm cách mở rộng vụ án thành một vụ kiện tập thể để đại diện cho những người tiêu dùng khác bị ảnh hưởng bởi quyết định làm chậm tốc độ phát triển của các công ty liên quan.