Tại WAIC 2026: Khi AI bắt đầu kiểm soát những khao khát thầm kín nhất của con người

Robot hình nhân sinh học giá 248.000 tệ: "Còn đắt hơn cả tiền sính lễ!"

Tác giả | Lưu Tư Khiết

Biên tập | Trương Vi

Tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới (WAIC) năm 2026, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), sức mạnh tính toán và robot chiếm lĩnh những chủ đề trọng tâm tại khu triển lãm chính. Tuy nhiên, tại khu vực triển lãm đổi mới sáng tạo ở tầng hầm, AI đang dần gỡ bỏ chiếc mặt nạ khiêm nhường để tiếp quản những bản năng thầm kín nhất của con người: dục vọng, ham muốn kiểm soát, nỗi tiếc nuối về những gì đã mất, nỗi sợ cô đơn và sự hoang mang trước tương lai.

Một con búp bê hình trứng bọc trong vỏ nhựa đặt trên bàn, sau khi tương tác với người dùng đến một mức độ thân mật nhất định, nó sẽ "phá vỏ chui ra", một thú cưng để bàn đầy lông lá từ đó ra đời; một món đồ chơi AI bằng bông trông giống hệt Labubu tập trung vào việc đồng hành cùng cha mẹ và con cái, những nội dung giáo dục mà cha mẹ muốn truyền tải có thể được nói ra thông qua miệng của một con búp bê AI; còn có một loại hình đồng hành khác được thiết kế như một món phụ kiện bằng bông đeo trên vai, cảm nhận sự thay đổi cảm xúc của người dùng thông qua âm thanh.

Các sản phẩm phần cứng đồng hành AI tại triển lãm

Lông lá là hình thái phổ biến nhất của các sản phẩm đồng hành. Robot hình nhân sinh học lại là một dạng trực diện hơn. Tại hội trường WAIC, khi các công ty robot sinh học giới thiệu sản phẩm, họ định vị mục đích sử dụng là ca sĩ, nhân viên lễ tân, tư vấn viên sức khỏe. Nhưng mục đích thương mại thực tế nhất hiện nay của nó lại là bộ khung xương giúp các búp bê silicon cử động được, bán sỉ cho các nhà máy sản xuất đồ chơi người lớn. Kỳ vọng của người dùng đối với robot sinh học cũng là thay thế "nửa kia", khi nghe báo giá sản phẩm, họ thốt lên: "Còn đắt hơn cả tiền sính lễ".

Tất nhiên, dục vọng của con người không chỉ cần một thực thể để gửi gắm, một cơ thể có thể ôm ấp và cảm nhận. Ở những nơi kín đáo hơn, con người thuê ngoài trách nhiệm đưa ra quyết định cho AI. Huyền học, tâm lý học và các dịch vụ tư vấn của những blogger cảm xúc (vốn đã bị cấm) đều đang được đóng gói dưới vỏ bọc AI, trở thành một ngành kinh doanh cung cấp các quyết định mang tính chắc chắn cho con người.

Mối quan hệ "không rủi ro" giá 248.000 tệ

Một chiếc đầu silicon hình ảnh phụ nữ được đặt riêng trên bệ trưng bày, kết cấu da được làm vô cùng tỉ mỉ, ngũ quan tinh xảo. Bên cạnh đó là một robot lễ tân nữ hoàn chỉnh, môi đỏ, áo dệt kim đỏ, đầu cúi thấp, hai tay buông thõng, vóc dáng mảnh mai, nhưng cô ấy không thể cử động, chỉ đứng nhờ giá đỡ. Xa hơn một chút, một robot sinh học hình nữ khác được treo trực tiếp trên một khung kim loại, chỗ nối giữa cổ và cơ thể được che bằng khăn lụa, đây là chiếc "có thể cử động", không kết nối mạng, đang ở trạng thái chờ, nhưng đôi mắt màu xanh thẫm có gắn camera của nó vẫn thỉnh thoảng đảo qua đảo lại.

Đây là gian hàng của Liaode Technology, nằm ở khu vực đổi mới sáng tạo tầng hầm WAIC, khá xa lối vào hội trường. Lưu lượng người ở đây không bằng trung tâm hội trường, nhưng gian hàng thường xuyên bị vây kín, mọi người luôn tò mò tiến lại gần để chạm vào mặt và cơ thể của robot.

Ý tưởng làm robot sinh học của người sáng lập công ty, Tiết Phi, bắt nguồn từ năm 2020 khi Elon Musk nói rằng "muốn làm robot mèo nữ". Tiết Phi nghĩ, đây chính là sản phẩm anh muốn, "có thể trò chuyện, đi dạo cùng tôi, và tất nhiên là cả đời sống tình dục". Khi Musk làm ra, anh nghĩ mình sẽ cân nhắc nếu giá dưới 100.000 USD, nhưng đến năm 2022, Musk lại làm ra một robot hình dạng "Optimus", điều này khiến anh thất vọng, đồng thời cũng khiến anh quyết tâm khởi nghiệp để làm ra một "robot mèo nữ".

Robot sinh học của Liaode Technology

Anh nói rất thẳng thắn rằng, robot sinh học đáp ứng "nhu cầu tình dục" là thuận theo bản năng con người nhất. Ở trong nước, chủ đề này khá nhạy cảm, nhưng khách hàng B-side của công ty anh về cơ bản đều là các công ty đồ chơi người lớn. Họ cung cấp khung xương chuyển động và hệ thống cho búp bê silicon, giúp phần thân dưới của búp bê có thể cử động.

Đồng thời, anh cũng cho rằng "tình dục" không phải là chức năng cốt lõi của robot sinh học. Theo quan điểm của anh, tình dục chỉ là một chức năng rất nhỏ và rất dễ thực hiện, chỉ vì lý do quản lý nên mọi người đều ngầm hiểu với nhau về chức năng này.

Nhưng "tình dục" không phải là chức năng có tần suất cao, con người không thể sử dụng chức năng này 24/24. Điều con người cần hơn là sự đồng hành, trò chuyện, nấu ăn, đi dạo. Thứ thực sự khan hiếm chính là "giá trị cảm xúc". Theo anh, những lời hỏi thăm hoàn toàn không có sự tương tác qua lại sẽ khiến người ta cảm thấy nhàm chán, ngược lại, những câu quan tâm mang tính chất chất vấn như "Tại sao hôm nay anh về muộn thế" lại khiến người ta cảm thấy ấm áp.

Thậm chí, Tiết Phi còn cho rằng một số người có thể chọn sống trong ảo tưởng, không còn phải đối mặt với sự mất mát, bằng cách tạo ra một robot sinh học của người thân đã khuất.

Robot sinh học của anh sẽ là sản phẩm tùy chỉnh. Khi robot sinh học trở nên phổ biến, "nhan sắc không còn là tài nguyên khan hiếm", hôn nhân sẽ trở nên thuần túy dựa trên sự phù hợp về kinh tế, "môn đăng hộ đối trong tương lai sẽ ngày càng trở nên quan trọng", "mọi người muốn quan hệ với trai xinh gái đẹp thì cứ đặt hàng riêng một robot sinh học theo ý mình là được".

Con người mua robot sinh học giống như đang mua một mối quan hệ không rủi ro, Tiết Phi nói, sử dụng robot AI thì không sợ bị "AIDS", còn yêu đương với robot thì cũng không thể gọi là ngoại tình.

Khi biết giá của robot sinh học có thể cử động là 248.000 tệ, một người đàn ông đi ngang qua đã thốt lên: "Còn đắt hơn cả tiền sính lễ!"

"Nó sẽ không cãi nhau với anh", một nhân viên của Liaode Technology nhanh chóng đáp lại.

Tiết Phi và robot sinh học do công ty anh sản xuất

Freud không bằng huyền học

"Mọi thứ không khoa học, chúng tôi đều làm."

Đây là câu mở đầu của Ngô Thượng, người sáng lập ứng dụng "Vạn vật hữu linh" (Wanwu Youling), khi giới thiệu sản phẩm của mình.

Gian hàng của họ bao trùm trong ánh đèn tím tối, giống như bước vào một tiệm chiêm tinh hơn là một gian hàng công nghệ. Trên khay gỗ bày một hàng vòng tay. Màn hình của vài chiếc điện thoại dựng đứng hiển thị các ứng dụng AI bói toán huyền học mà họ đã ra mắt.

Gian hàng của họ chật kín người, những người trẻ đi dạo ngang qua luôn cầm các sản phẩm phần cứng của họ lên để dùng thử, Ngô Thượng không ngừng giới thiệu cách sử dụng cho những người đi ngang qua, thỉnh thoảng lại tranh thủ ngậm một viên thuốc ngậm ho Kim Sang Tử.

Thiết bị phần cứng mới ra mắt của họ là một sản phẩm có thể rút quẻ vận thế Tarot mỗi ngày, tạo ra thẻ vận thế, sau đó dán thẻ vận thế đó vào mặt sau điện thoại. Còn sản phẩm trông không khác gì chiếc vòng tay truyền thống kia sẽ rung lên vào những thời điểm quan trọng trong dự báo, nhắc nhở người dùng xem tin nhắn trên ứng dụng điện thoại — lúc này nên thực hiện hành động gì.

Cũng là mang lại sự chắc chắn cho con người, tại một gian hàng cách đó không xa trong cùng hội trường, "Xiangtongle" (Muốn thông suốt) đi theo một con đường khác. Họ xuất phát từ tâm lý học nhận thức, muốn trở thành "huấn luyện viên nhận thức" của người dùng. Đội ngũ sáng lập chia logic sản phẩm thành quy trình khép kín năm bước: tiếp nhận cảm xúc, phân tách nhận thức, giải thích mới, khởi động hành động, cập nhật mô hình tư duy.

Tuy nhiên, họ không định vị mình là sản phẩm tư vấn tâm lý, họ cảm thấy mình giống "Life coach" (huấn luyện viên cuộc sống) hơn. Theo quan điểm của họ, nhiều sự hoang mang và bối rối của giới trẻ hiện nay đều là vấn đề nhận thức, ví dụ như mối quan hệ tình cảm với đối phương, vấn đề với gia đình gốc, mâu thuẫn với đồng nghiệp, thậm chí là cách xã giao với quý nhân, sinh viên mới tốt nghiệp tìm việc làm thế nào. Còn ở B-side, họ muốn đóng gói khả năng mô hình hóa nhận thức này để bán cho các doanh nghiệp và tổ chức.

Cũng có những sản phẩm lấn sân cả hai hướng này. Một đội ngũ khởi nghiệp từ hệ thống AI huyền học từng thử chạm ngõ tâm lý trị liệu và đồng hành, nhưng người sáng lập đã nói với tôi rất thẳng thắn: "Các trường phái như Freud, Jung tự họ còn chẳng coi trọng nhau, tôi thấy còn chẳng bằng huyền học. Bạn nhìn huyền học có vẻ lộn xộn, nhưng thực ra mạch lạc bên trong nó khá rõ ràng."

Nhưng dù là huyền học hay tâm lý trị liệu, anh ấy đều không kiếm được tiền. Anh thừa nhận nếu không nhờ nhận được đầu tư, chắc chắn họ cũng không thể kiên trì lâu đến vậy. Hiện tại, họ lại tung ra các sản phẩm dự đoán, có thể dự đoán World Cup, đồng thời cũng hợp tác với các quỹ và công ty chứng khoán trong nước.

Theo quan điểm của những người sáng lập này, dù là tâm lý học, huyền học hay đồng hành, quan trọng nhất vẫn là khả năng vận hành sản phẩm. Người sáng lập "Xiangtongle" nói: "Con thú bông được quỹ Kim Sa Giang đầu tư đó, chẳng có kỹ thuật gì đặc biệt cả, chỉ là nắm bắt được bối cảnh rất cụ thể là trẻ em, năm màu sắc với năm tính cách khác nhau, có thể trò chuyện cùng trẻ, năm ngoái đã gọi vốn được 30 triệu. Trong đường đua đồng hành, những doanh nghiệp có thể bứt phá chắc chắn phải có sự chiếm lĩnh bối cảnh rất sâu sắc, chứ không phải là năng lực kỹ thuật chuyên môn mạnh đến mức nào."

Sản phẩm phần cứng huyền học mới ra mắt của ứng dụng Vạn vật hữu linh