Bryan Cantrill: Đã đến lúc 'phơi bày' tư duy của bạn

Lưu ý: Bài viết này ban đầu được đăng trên LinkedIn vào ngày 11 tháng 11 năm 2025.

Tôi cần phải thú nhận một điều đau lòng: bằng cách nào đó, LinkedIn đã trở thành một mạng xã hội quan trọng đối với tôi. Tất nhiên, điều này không hẳn do năng lực vượt trội của LinkedIn. Ngược lại, LinkedIn giống như Gerald Ford của thế giới mạng xã hội vậy: một nền tảng bình thường vẫn đứng vững khi những "Richard Nixon" hay "Spiro Agnew" của mạng xã hội lần lượt sụp đổ xung quanh. Cũng như với Gerald Ford, chúng ta biết rằng LinkedIn có chút vụng về và nhàm chán, nhưng (giống như nước Mỹ thời hậu Watergate!), chúng ta cũng nhận được một thứ gì đó không hoàn toàn gian dối — và thực sự thì điều đó cũng nhẹ nhõm phần nào.

Nhưng vì tôi nhận thấy mình đang dành nhiều thời gian hơn ở đây, chúng ta cần có một cuộc trò chuyện thẳng thắn: quá nhiều người trong số các bạn đang sử dụng LLM để tạo nội dung. Tất nhiên, đây không hoàn toàn là lỗi của các bạn: như thể các LLM chưa đủ hấp dẫn, bản thân LinkedIn cũng đang vui vẻ (thậm chí là nài nỉ!) đề nghị giúp bạn "viết lại bằng AI". Nó có vẻ rất hào hứng muốn giúp bạn, vậy tại sao không để nó góp sức và giảm bớt gánh nặng cho chính bạn?

Bởi vì lạy Chúa, cách viết đó thật tệ hại. Không phải nó chỉ tầm thường (dù chắc chắn là vậy!), mà là nó gây khó chịu về mặt phong cách, đầy rẫy biểu tượng cảm xúc, những đoạn văn chỉ có một câu, cấu trúc "không chỉ… mà còn" và (vâng!) cả dấu gạch ngang dài (em-dash) mà một số người trong chúng ta sử dụng một cách tự nhiên — nhưng hầu hết mọi người thì không (hoặc không nên).

Khi bạn dùng LLM để viết bài, bạn có thể nghĩ rằng mình đang tạo ra những nội dung hợp lý, nhưng không phải vậy: đối với bất kỳ ai đã từng xem qua dù chỉ một chút nội dung do LLM tạo ra (một nhóm người đang tăng lên nhanh chóng!), những dấu hiệu nhận biết của LLM là không thể bỏ qua. Nói thẳng ra, bạn đang "hớ hênh" về mặt trí tuệ: rất nhiều người nhận ra điều đó — nhưng chẳng ai buồn nhắc nhở bạn cả. Và vấn đề không chỉ dừng lại ở sự xấu hổ: khi bạn — người mà tôi muốn lắng nghe quan điểm! — rõ ràng đang dùng LLM để viết bài thay mình, tôi không biết đâu là thật và đâu là nội dung hư cấu do máy tạo ra. Bạn chắc chắn không giống chính mình, vậy nên… liệu nội dung thực tế có phải là thật không? Ý tôi là, có lẽ là có? Nhưng cũng có thể là không. Dù sao đi nữa, tôi sẽ ngừng đọc — và rất nhiều người khác cũng vậy.

Để rõ ràng hơn, tôi nghĩ LLM cực kỳ hữu ích: chúng hỗ trợ tốt cho việc lên ý tưởng, vô giá trong việc hiểu văn bản và là những biên tập viên đáng kinh ngạc. (Và, không giống như hầu hết các biên tập viên giỏi, bạn có thể thoải mái phớt lờ những gợi ý thiện chí của chúng mà không sợ gây ra một cuộc chiến tranh dân sự về dấu phẩy Oxford hay bất cứ thứ gì tương tự.) Nhưng LLM cũng là những người viết tồi và (quan trọng nhất!) chúng không phải là bạn. Ở mức tốt nhất, chúng sẽ bao bọc nội dung thực tế của bạn bằng những cấu trúc khiến người ta chỉ lướt qua hoặc ngừng đọc; ở mức tệ nhất, chúng sẽ khiến những người nhận ra bản chất của nó đặt dấu hỏi về tính xác thực của bạn.

Vì vậy, làm ơn, nếu không phải vì sự tỉnh táo của tất cả chúng ta thì ít nhất hãy vì chính thông điệp của bạn xứng đáng nhận được sự công nhận: hãy tự tin vào tiếng nói của chính mình — và tự viết nội dung của riêng bạn.