Lời tự thú của một lập trình viên: AI khiến tôi cảm thấy buồn bã

Video này không chứa bất kỳ đoạn mã nào: bạn cứ thoải mái bỏ qua nếu muốn, nhưng dù sao thì tôi cũng sẽ cố gắng giữ cho nó ngắn gọn, hẹn gặp lại bạn ở phần sau:-).

Ngoài ra, video này không bàn về đạo đức của AI - bạn có thể đọc suy nghĩ của tôi về vấn đề đó trong bài viết "Why I don't use AI" (Tại sao tôi không sử dụng AI).

Và nó cũng không bàn về việc liệu AI có "hoạt động" hay không.

Nó nói về cảm xúc của tôi, một vài lý do tại sao tôi lại cảm thấy như vậy, và một vài kết luận mà tôi hy vọng sẽ mang lại sự lạc quan.

Cảm giác buồn bã

AI đã khiến tôi buồn bã trong một thời gian khá dài. Thực sự rất buồn, vượt xa mức độ ảnh hưởng thực tế của AI đến cuộc sống của tôi. Thậm chí, nỗi buồn đó lại chính là tác động lớn nhất mà AI gây ra cho cuộc đời tôi, khiến tôi khó đối mặt với cuộc sống thường nhật và trở thành một người bạn đời, người cha, người bạn, người đồng nghiệp tốt.

Rõ ràng, AI là một mối đe dọa tiềm tàng đối với sinh kế và sự nghiệp của tôi, đặc biệt là nếu tôi tiếp tục từ chối sử dụng nó, nhưng tôi không nghĩ điều đó giải thích được tại sao tôi lại cảm thấy buồn đến vậy.

Sự thiếu tôn trọng

Tôi nghĩ mình cảm thấy buồn vì sự thiếu tôn trọng. Trong phần lớn cuộc đời mình, tôi đã yêu thích lập trình: tôi biến nó thành sở thích, công việc và bản sắc của mình. Tôi coi đó là cách để chứng minh giá trị bản thân, bởi vì tôi có thể giỏi một thứ gì đó, cải thiện nó, và nó rất hữu ích, rất đẹp đẽ: bạn có thể tạo ra những thứ tuyệt vời, và những thứ đó có thể được tạo ra theo cách giống như thủ công, nghệ thuật, khoa học hay Toán học.

Và nếu bạn có thể làm được điều đó, mọi người sẽ nghĩ bạn thông minh và tôn trọng bạn.

Giờ đây, một số người trong ngành đang nói với chúng ta rằng lập trình đã lỗi thời, rằng chúng ta là những "con khủng long", và con đường sự nghiệp thú vị hoặc khả thi duy nhất là từ bỏ lập trình - thứ mà tôi yêu thích - để trả tiền cho họ nhằm thuê khả năng lập trình từ máy móc của họ, vì giờ đây nó chỉ là một loại hàng hóa.

Thứ mà tôi yêu thích; thứ mà tôi đã biến thành bản sắc của mình. Thứ mang lại cho tôi sự tôn trọng mà tôi đang khao khát.

Tôi biết nhiều người có thể đang xem video này và nghĩ rằng: "Bạn đã ở đâu khi họ thiếu tôn trọng tôi?". Có bao nhiêu sự tôn trọng được dành cho công việc của những người nông dân, y tá, tài xế, cha mẹ, người chăm sóc, giáo viên, nhân viên dịch vụ, người dọn dẹp, người rửa xe hay rất nhiều người khác? Tôi biết, tôi đã đến muộn, nhưng giờ tôi đã ở đây rồi.

Thật sốc đối với tôi khi các ông chủ lại quá háo hức muốn loại bỏ những người như tôi và thay thế chúng tôi bằng một bản sao. Tôi mới ngây thơ và tự phụ làm sao.

Đó là lý do tại sao tôi buồn. Nhưng tôi muốn bước tiếp và cố gắng mang lại chút hy vọng.

Tôi đang nghĩ đến ba nhóm người mà tôi muốn khích lệ: chính bản thân tôi, những người xem video của tôi vì tình yêu với lập trình, và những người xem chúng để học hỏi, để xây dựng sự nghiệp.

Hãy nói về bản thân tôi trước.

Gửi chính tôi

Andy, điều đầu tiên bạn cần hiểu là họ không thể lấy đi tình yêu lập trình của bạn. Bạn yêu nó. Bạn chỉ đơn giản là yêu nó: nó làm bạn phấn khích, làm bạn bình tâm, mang lại cho bạn một lối thoát sáng tạo, và làm bạn thỏa mãn. Đó là món quà mà Chúa ban cho bạn mà họ không thể lấy đi. Họ cũng không thể lấy đi sự thật rằng bạn khá giỏi về nó và có thể tiến bộ hơn. Hãy tận hưởng nó. Đừng lãng phí thời gian và đốt cháy sự sáng tạo của mình vào việc quan tâm đến sự tôn trọng từ những người không xứng đáng nhận được bất kỳ sự tôn trọng nào từ bạn.

Gửi những người yêu code

Giờ đây, với những người xem vì tình yêu với lập trình, thông điệp cũng tương tự: họ không thể lấy nó đi khỏi bạn. Hãy cứ tận hưởng nó. Nếu bạn thích xem các video về lập trình, hãy khích lệ những người tạo ra chúng, và biết đâu bạn sẽ cung cấp đủ năng lượng để họ có thể tiếp tục.

Gửi những người đang học hỏi

Với những người xem để học hỏi: đừng nghe những người nói rằng kỹ năng này đã lỗi thời. Hãy để tôi nói rõ: ngay cả khi những dự đoán lạc quan nhất về AI là sự thật, chúng ta vẫn sẽ cần rất nhiều code, và những người hiểu cách nó hoạt động sẽ trở nên vô cùng, vô cùng hữu ích.

Thứ nhất, kiểu tư duy mà bạn học được từ lập trình sẽ cực kỳ hữu ích, ngay cả trong một tương lai mà tư duy đó được áp dụng vào các vấn đề quy mô rộng lớn hơn. Rèn luyện trí não để tạo ra các hệ thống phức tạp, phân tích chúng, tái cấu trúc chúng, gỡ lỗi chúng sẽ khiến bạn trở nên hữu ích và có khả năng làm việc cao.

Thứ hai, kiến thức về cách code thực sự hoạt động sẽ vẫn hữu ích. Chúng ta có ngừng hiểu về mã máy (machine code) khi chúng ta viết trình biên dịch không? Không! Mọi người vẫn có công việc viết trình biên dịch, và sự hiểu biết của họ về mã máy, đường ống (pipelines), bộ nhớ đệm (caches), tính cục bộ (locality) và vô số thứ mà tôi không hiểu, sâu sắc hơn nhiều so với bất kỳ ai khi trình biên dịch mới được phát minh!

Tôi cũng có liên quan trực tiếp ở đây: hai đứa con của tôi đang học lập trình và hướng tới sự nghiệp lập trình tiềm năng. Mặc dù rất buồn về những thay đổi trong ngành của mình, tôi không hề lo lắng về việc chúng học lập trình không-dựa-trên-AI tại trường đại học và trường học - tôi tin chắc rằng điều đó sẽ chuẩn bị cho chúng hành trang để đối mặt với bất kỳ viễn cảnh nào của thế giới trong vài thập kỷ tới.

Gửi tình yêu đến bạn

Đó là tất cả những gì tôi muốn nói. Nếu bạn đang cảm thấy sự bối rối, sợ hãi hay buồn bã mà tôi biết nhiều người trong chúng ta đang cảm thấy, tôi hy vọng điều này có thể giúp ích đôi chút.

Hãy cho tôi biết trên Mastodon (@[email protected]) hoặc thông qua bình luận trên blog của tôi, hoặc dưới video này.

Gửi tình yêu đến bạn: bạn có giá trị vô cùng, vô cùng lớn lao, và bạn xứng đáng được tôn trọng, như chính con người bạn ngày hôm nay. Việc bạn có biết lập trình hay làm bất cứ điều gì khác hay không đều không quan trọng. (Vâng, tôi lại đang tự nói với chính mình đấy.)

Gửi tình yêu đến bạn.