Giới trẻ Mỹ ngày càng hoài nghi AI: Cuộc tranh cãi nảy lửa giữa các ông lớn Thung lũng Silicon

Theo tờ Wired, khi trí tuệ nhân tạo (AI) nhanh chóng thâm nhập vào công việc, giáo dục và đời sống thường nhật, tâm lý bài trừ AI trong xã hội Mỹ đang ngày càng gia tăng.

Các cuộc khảo sát mới nhất cho thấy, hơn một nửa số người Mỹ dưới 30 tuổi cảm thấy "lo lắng nhiều hơn là hào hứng" về AI, tỷ lệ này đã tăng 24% so với 5 năm trước; hơn 70% người được hỏi tin rằng AI sẽ dẫn đến tình trạng cắt giảm việc làm.

Wired chỉ ra rằng, Thung lũng Silicon đang cố gắng giải thích làn sóng phản đối AI này, nhưng một số lãnh đạo các công ty công nghệ có lẽ vẫn chưa thực sự thấu hiểu nguồn cơn nỗi lo của công chúng.

Sự bất an của công chúng đối với AI không còn chỉ tập trung vào vấn đề việc làm hay việc xây dựng các trung tâm dữ liệu. Các khảo sát liên quan cho thấy, người Mỹ còn lo ngại AI ảnh hưởng đến khả năng thiết lập các mối quan hệ xã hội ý nghĩa của giới trẻ, làm suy yếu tư duy phản biện của học sinh, đồng thời cho rằng các công ty công nghệ nên trả phí bản quyền cho những người sáng tạo có tác phẩm được sử dụng để huấn luyện các mô hình AI.

Một cách giải thích từ ngành công nghệ cho rằng, phản ứng dữ dội của công chúng đối với AI liên quan đến cách truyền thông và hình ảnh thương hiệu. Tuy nhiên, khảo sát gần đây của Searchlight Institute cho thấy, việc truyền tải các thông tin khác nhau về AI đến người được hỏi không làm thay đổi đáng kể quan điểm của họ về tác động xã hội của AI. Wired cho biết, một số nhà đầu tư và giám đốc điều hành công nghệ mà họ tiếp xúc đã bắt đầu lo ngại rằng ngành này có thể đang đánh giá thấp tác động của tâm lý tiêu cực từ công chúng đối với việc phổ cập các sản phẩm AI.

Sự bất đồng này gần đây cũng đã bộc lộ công khai ngay trong nội bộ Thung lũng Silicon. CEO Meta Mark Zuckerberg trong tháng này đã đăng tải một bài viết dài khoảng 6.500 từ, mô tả tầm nhìn lạc quan của ông về tương lai AI. Ông cho rằng, trong tương lai, mỗi người đều có thể sở hữu một trợ lý AI cá nhân hóa cao độ, giúp xử lý các công việc chuyên môn, sở thích và thậm chí là cả việc nuôi dạy con cái. Đồng thời, Zuckerberg cũng chỉ trích một số nhà phát triển AI vì các cuộc thảo luận của họ tràn ngập những đánh giá bi quan về rủi ro.

Sau đó, nhà đầu tư công nghệ Gavin Baker đã liên kết sự phản đối đối với các trung tâm dữ liệu tại Mỹ với những phát biểu công khai của CEO Anthropic Dario Amodei về rủi ro của AI. Cố vấn AI của Nhà Trắng, David Sacks, cũng cho rằng một số câu chuyện từ phía Anthropic đã làm trầm trọng thêm nỗi sợ hãi của công chúng.

Amodei sau đó đã phản hồi công khai rằng, vấn đề cốt lõi mà AI phải đối mặt là "khủng hoảng niềm tin". Ông cho rằng, người dân bình thường không tin tưởng các doanh nghiệp, chính phủ và ngành công nghệ, đồng thời nghi ngờ rằng các tổ chức này sẽ lợi dụng công nghệ mới để gây tổn hại đến lợi ích của chính họ. Sự thiếu tin tưởng này đã tích tụ qua nhiều năm, và AI chỉ là biểu hiện mới nhất.

Tuy nhiên, Amodei cũng cho rằng, một lời chỉ trích chính xác hơn đối với các công ty AI, bao gồm cả Anthropic, là các doanh nghiệp này vẫn chưa thực hiện được những cam kết to lớn về việc sử dụng AI để mang lại lợi ích cho xã hội. Ông lấy ví dụ rằng, trong tương lai, AI có thể giúp giải quyết các vấn đề trọng đại như bệnh ung thư.

Wired nhận định, làn sóng phản đối AI hiện nay không đơn thuần xuất phát từ những cảnh báo về rủi ro tương lai của các giám đốc điều hành công nghệ, cũng không phải vì các doanh nghiệp AI chưa thực hiện được một số cam kết kỹ thuật dài hạn. Nguyên nhân trực tiếp hơn nằm ở chỗ AI đã bắt đầu thay đổi các lĩnh vực thực tế như việc làm, giáo dục, quyền lợi của người sáng tạo và cơ sở hạ tầng cộng đồng, trong khi một bộ phận công chúng lo ngại rằng những thay đổi này cuối cùng sẽ gây ra tác động tiêu cực.

Sự phản kháng này đang được phản chiếu cụ thể vào việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI. Những năm gần đây, các công ty công nghệ liên tục nhấn mạnh vào việc tiết kiệm nước, năng lượng sạch và các kế hoạch đầu tư cộng đồng của các trung tâm dữ liệu, nhưng Wired chỉ ra rằng, các trung tâm dữ liệu đã trở thành đối tượng hữu hình cho sự bất mãn của công chúng đối với AI cũng như mối quan hệ giữa các công ty công nghệ và cộng đồng địa phương.

Báo cáo cho rằng, một số nhân viên bình thường tại các công ty AI đã có thể cảm nhận được tâm lý này từ gia đình và bạn bè, nhưng các lãnh đạo doanh nghiệp đang đứng ở trung tâm làn sóng AI vẫn chưa phản hồi đầy đủ trước những thay đổi xã hội mà AI đang mang lại. Nếu Thung lũng Silicon muốn các sản phẩm AI được chấp nhận rộng rãi hơn, thì việc làm thế nào để xây dựng lại niềm tin của công chúng có lẽ còn quan trọng hơn việc chỉ đơn thuần nhấn mạnh vào sự cải tiến năng lực của AI.