Mô hình AI miễn phí của Nvidia có thể kéo UAE lại gần Mỹ hơn

Các con chip của Nvidia đang thúc đẩy sự trỗi dậy của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) như một cường quốc về trí tuệ nhân tạo. Sản phẩm tiếp theo được cung cấp là phần mềm miễn phí, một mô hình được xây dựng để cạnh tranh với những mô hình tốt nhất của Trung Quốc.

Tháng trước, Nvidia đã chi 7 tỷ USD để mua cổ phần tại startup lập trình Poolside của Mỹ và cấp phép cho các công cụ mà công ty này sử dụng để xây dựng các mô hình AI. Marc Einstein, một nhà phân tích tại Counterpoint Research, chia sẻ với Rest of World rằng mô hình mới của Poolside dự kiến sẽ ra mắt vào cuối năm nay để bất kỳ ai cũng có thể tải xuống miễn phí, và nó nhắm đến những người mua hiện đang vận hành phần cứng của Nvidia. Ít quốc gia nào phù hợp với mô tả đó hơn UAE, nơi trung tâm dữ liệu hàng đầu sẽ vận hành trên 400.000 con chip của Nvidia.

Trong nhiều năm, UAE đã định vị mình là vùng đất trung lập giữa Mỹ và Trung Quốc, mua chip từ Mỹ và cho đến gần đây là mua thiết bị từ Trung Quốc. Quốc gia này đã xây dựng mô hình miễn phí của riêng mình là Falcon để tránh phụ thuộc vào phần mềm nhập khẩu. Sự trung lập đó đã dần phai nhạt kể từ khi G42, công ty AI được nhà nước hậu thuẫn, cắt đứt quan hệ với Trung Quốc để giành quyền tiếp cận chip của Nvidia. Mối quan hệ này sẽ còn thu hẹp hơn nữa nếu quốc gia này cũng lựa chọn mô hình mới của Nvidia.

“Mảnh ghép cuối cùng còn thiếu chính là lớp mô hình,” Mohammed Soliman, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Trung Đông, một tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại ở Washington, nói với Rest of World. “Nvidia đã sở hữu các con chip. Giờ đây, họ đang mở rộng quy mô nhà máy sản xuất các mô hình chạy trên những con chip đó và phát hành chúng dưới dạng mã nguồn mở (open weights).”

Tự xây dựng hay đi thuê?

Hai tổ chức dẫn đầu nỗ lực AI của UAE đều có quan điểm riêng về việc liệu có nên xây dựng các mô hình AI chủ quyền từ đầu hay dựa vào công nghệ hiện có từ các công ty khác.

Viện Đổi mới Công nghệ (TII), phòng thí nghiệm của chính phủ đứng sau Falcon, khẳng định việc xây dựng các mô hình của riêng mình từ con số không, trong khi G42, đơn vị vận hành cơ sở hạ tầng AI của UAE, đã liên kết với chiến lược thúc đẩy các mô hình miễn phí của Nvidia.

“Giá trị không chỉ giới hạn ở những mô hình mà chúng tôi tạo ra cuối cùng, mà nằm ở việc làm chủ công nghệ nền tảng và duy trì quyền kiểm soát.” - Hakim Hacid, nhà nghiên cứu chính, Viện Đổi mới Công nghệ.

“Là một phòng thí nghiệm xây dựng mô hình, chúng tôi tin rằng việc duy trì sự đa dạng trong các quan điểm về AI và bảo toàn chủ quyền công nghệ toàn diện đòi hỏi một nền tảng vững chắc, tự chủ,” Hakim Hacid, nhà nghiên cứu chính của TII, nói với Rest of World. “Giá trị không chỉ giới hạn ở những mô hình mà chúng tôi tạo ra cuối cùng, mà nằm ở việc làm chủ công nghệ nền tảng và duy trì quyền kiểm soát trên toàn bộ hệ sinh thái AI.”

G42 không trả lời các câu hỏi của Rest of World về việc liệu họ có sử dụng mô hình của Nvidia hay không. Công ty này là một trong những người ủng hộ sớm nhất cho nỗ lực của Nvidia trong việc cung cấp miễn phí các mô hình mạnh mẽ. Vào tháng 7, Nvidia đã thành lập một liên minh dựa trên lập luận rằng các quốc gia cần những mô hình AI mà họ có thể kiểm tra và kiểm soát, và G42 đã tham gia ngay lập tức, trở thành công ty duy nhất ở vùng Vịnh làm điều này.

“Các mô hình mở tiên phong là một phần thiết yếu của tương lai đó, bên cạnh các mô hình đóng tiên phong, với tính bảo mật, sự tin cậy và quyền kiểm soát chủ quyền được thiết kế ngay từ đầu thay vì bổ sung sau,” CEO của G42, Peng Xiao, đã viết trên X vào thời điểm đó.

Xây dựng dựa trên mô hình của người khác không nhất thiết có nghĩa là từ bỏ quyền kiểm soát, Soliman cho biết. Ông nói rằng chủ quyền trong AI là vấn đề về mức độ hơn là một lựa chọn được ăn cả ngã về không.

“Chủ quyền chưa bao giờ là việc phát minh ra mô hình nền tảng từ con số không,” Soliman nói. “Đó là về trọng số của mô hình, cách bạn tinh chỉnh dữ liệu và quan trọng nhất ở giai đoạn này là khả năng của bạn trong việc cung cấp các mô hình này cho người dùng tại UAE và các thị trường khác.”

Chính phủ Mỹ đã phê duyệt việc bán các con chip tiên tiến nhất của Nvidia cho UAE sau khi G42 bán cổ phần của mình tại các công ty công nghệ Trung Quốc hai năm trước. Vào tháng 7, Mỹ đã đưa UAE vào nhóm các quốc gia được coi là đồng minh công nghệ thân cận nhất. Phần mềm chạy trên những con chip đó chủ yếu được thuê từ các công ty Mỹ, những đơn vị quyết định mô hình có thể làm gì và ai được phép sử dụng chúng.

Falcon được dự định là ngoại lệ. TII đã xây dựng nó vào năm 2023 như một giải pháp thay thế miễn phí cho các mô hình từ Mỹ và Trung Quốc, và nó đã đứng đầu trong chỉ số các mô hình được nhà nước hậu thuẫn của Counterpoint năm nay.

Ả Rập Xê Út, quốc gia đang cạnh tranh với UAE để trở thành trung tâm AI của khu vực, đã chọn một con đường khác. Humain, công ty AI nhà nước, đã được cấp phép mua hàng chục nghìn con chip Nvidia và trong tháng này đã giới thiệu một mô hình tiếng Ả Rập mà họ đặt hàng từ một phòng thí nghiệm của Trung Quốc. Một năm trước đó, họ đã ra mắt một mô hình mà họ tuyên bố được xây dựng từ con số không ngay tại vương quốc này.

“Điều đó cho thấy sự phụ thuộc vào toàn bộ hệ sinh thái (full-stack lock-in) là rất ít: Người Ả Rập Xê Út đang sử dụng các mô hình AI của Trung Quốc để xây dựng mô hình của riêng họ, trong khi sử dụng chip của Mỹ để phát triển và vận hành chúng,” Sam Winter-Levy, nghiên cứu viên cấp cao tại tổ chức tư vấn Carnegie Endowment for International Peace, nói với Rest of World. “Các quốc gia này có động lực mạnh mẽ để phòng ngừa rủi ro và sẽ tiếp tục làm như vậy chừng nào họ còn có thể.”

Nemotron của Nvidia

Nvidia có lý do riêng khi muốn các quốc gia sử dụng mô hình sắp tới, dự kiến có tên là Nemotron 4.

Các phiên bản trước của các mô hình AI Mỹ đã tụt hậu khá xa so với các mô hình miễn phí của Trung Quốc – vốn đã được tải xuống khoảng 2 tỷ lần trong năm nay, vượt xa bất kỳ đối thủ phương Tây nào, theo một báo cáo vào tháng 8 của Hugging Face, nền tảng nơi các nhà phát triển chia sẻ và tải xuống các mô hình AI.

Để thay đổi điều đó, Nvidia cũng đã đồng ý chi gần 13 tỷ USD để mua lại Hugging Face. Einstein cho biết, các chính phủ xây dựng mô hình riêng của họ chủ yếu bắt đầu từ một mô hình miễn phí do Meta hoặc Alibaba tạo ra, và khoản chi của Nvidia nhằm mục đích biến Nemotron thành nền tảng mà họ lựa chọn thay thế.

Thương vụ Poolside “dường như ít tập trung vào việc thay thế các dòng mô hình hiện có mà tập trung nhiều hơn vào việc tăng cường sự chấp nhận Nemotron trong tương lai trong một hệ sinh thái mà Nvidia đã có vị thế phần cứng vững chắc,” Einstein nhận định.

TII cho biết họ có thể làm cả hai. Hacid cho biết, trong khi nền tảng vẫn mang bản sắc của UAE, bất kỳ điều gì tốt hơn từ nơi khác vẫn có thể được đưa vào sử dụng.

“Chủ quyền không có nghĩa là cô lập,” ông nói. “Chúng tôi xây dựng nền tảng của mình tại quê nhà, trong khi vẫn cởi mở với những gì tốt nhất của thế giới.”

Báo cáo bổ sung bởi Divsha Bhat tại Dubai.