AI giúp thu nhỏ đội ngũ làm game: Một người có thể thay thế cả studio

Khi còn là một thiếu niên, Emirhan Gül là một game thủ nhiệt huyết, vì vậy anh đã rất hào hứng khi gia nhập một startup game tại Istanbul với vai trò lập trình viên sau khi tốt nghiệp đại học. Trong năm tháng, khi Thổ Nhĩ Kỳ đang bắt kịp làn sóng game di động, anh đã tham gia thiết kế 23 trò chơi và sớm rơi vào tình trạng kiệt sức (burnout).

"Ngân sách thì cao, khối lượng công việc rất lớn và họ tuyển dụng bất cứ ai, ngay cả khi họ không biết nhiều," chàng trai 24 tuổi chia sẻ với Rest of World. Nhưng "ý tưởng sản xuất đại trà một trò chơi mỗi tuần thực sự không hấp dẫn tôi lắm. Đó không phải là văn hóa mà tôi đặc biệt yêu thích."

Vào thời điểm đó, ngành công nghiệp game di động đang bùng nổ tại Thổ Nhĩ Kỳ. Quốc gia này là nơi có hơn 800 studio game đang hoạt động, trở thành trung tâm phát triển game lớn nhất châu Âu sau London. Năm 2021, hơn một nửa trong top 10 game di động trên App Store của Apple được phát triển bởi các studio Thổ Nhĩ Kỳ, bao gồm Peak, kỳ lân đầu tiên của đất nước này. Năm 2022, Dream Games, đối thủ của Peak, đã trở thành kỳ lân thứ hai.

Những câu chuyện thành công này đã thôi thúc các nhà phát triển đầy tham vọng như Gül theo đuổi ngành game và gia nhập thị trường. Sau khi rời startup Thổ Nhĩ Kỳ, Gül đã từ chối lời mời từ một công ty Mỹ và thành lập studio riêng. Với sự ra mắt của Claude Code vào đầu năm 2025, Gül nhận ra mình chỉ cần hai nhân viên toàn thời gian, một con số nhỏ so với gần chục nhân viên ở công việc trước đây.

"Tôi là lập trình viên duy nhất trong nhóm của mình. Khi mới bắt đầu, tôi phải tự viết tất cả mã nguồn. Tôi cũng phải quản lý thiết kế game, mạng xã hội, các cuộc họp đầu tư và những việc tương tự," anh nói. "Với Claude Code, tôi có thể làm tất cả những việc đó một cách dễ dàng. Nó thực sự đẩy nhanh tiến độ và giúp ích cho tôi rất nhiều."

Đối với Gül, mức phí 200 USD mỗi năm cho Claude Pro là hoàn toàn xứng đáng. Các công cụ trí tuệ nhân tạo đã hạ thấp rào cản gia nhập cho những nhà phát triển độc lập như anh. Tuy nhiên, khi ngày càng nhiều công ty game áp dụng công cụ AI, hơn một phần tư nhân sự trong ngành công nghiệp game trên toàn thế giới đã bị sa thải trong hai năm qua, theo một khảo sát gần đây.

"Thay vì thuê năm lập trình viên cấp thấp... bạn tôi làm tất cả công việc đó một mình với sự hỗ trợ của AI." - Nazım Adaklı, Đại học Bahçeşehir.

Trên toàn cầu, ngành công nghiệp trò chơi điện tử trị giá hơn 500 tỷ USD, trong đó game di động chiếm một nửa doanh thu. Các công ty công nghệ lớn như Sony Entertainment, Microsoft và Tencent đang thống trị, nhưng họ cũng đang cắt giảm nhân sự: Microsoft Xbox cho biết đầu tháng này rằng họ đang loại bỏ hơn 3.000 việc làm, tương đương khoảng một phần năm lực lượng lao động, và thoái vốn khỏi năm studio phát triển trò chơi điện tử của mình.

Sự tăng trưởng trong ngành phát triển game tại Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã chững lại. Số lượng startup game mới giảm từ gần 200 vào năm 2021 xuống còn 84 vào năm 2023 và chỉ còn 30 vào năm ngoái. Việc làm trở nên khan hiếm và các công ty game lớn hơn tỏ ra ngần ngại trong việc tuyển dụng nhân viên mới vào nghề, Nazım Adaklı, giảng viên về AI trong game tại Đại học Bahçeşehir ở Istanbul, chia sẻ với Rest of World.

"Thay vì thuê năm lập trình viên cấp thấp tại startup nơi anh ấy làm việc, bạn tôi làm tất cả công việc đó một mình với sự hỗ trợ của AI," Adaklı nói.

Với AI tạo sinh, một người không cần bất kỳ kinh nghiệm lập trình hay thiết kế nào để phát triển một trò chơi. Tại Thổ Nhĩ Kỳ và những nơi khác, các công cụ AI đang tạo ra làn sóng các nhà phát triển độc lập và các studio nhỏ. Năm 2023, tại sự kiện đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ trên Steam — nền tảng phân phối kỹ thuật số dành cho trò chơi máy tính có trụ sở tại Mỹ — đã có 67 đơn đăng ký từ các studio nhỏ và độc lập với hai hoặc ba nhân viên. Một năm sau, sự kiện này đã thu hút 254 đơn đăng ký từ các studio tương tự.

Ender Tınkır là một trong những nhà phát triển độc lập đã rời bỏ một studio lớn để tự mình khởi nghiệp. Tại Peak, anh đã làm việc trên các tựa game đình đám như Toon Blast. Hai năm sau, tại Dream Games, anh đã góp phần phát triển các trò chơi bom tấn như Royal Match và Royal Kingdom. Năm 2022, khi ChatGPT ra mắt, anh quyết định làm việc độc lập, anh chia sẻ với Rest of World.

"AI đã trở thành một phần trong công việc hàng ngày của tôi. Tôi sử dụng nó tích cực trong nhiều lĩnh vực, từ tạo mẫu (prototyping) và biến thể hình ảnh đến viết mã và lặp lại quy trình," anh nói. "Nhiều bạn bè là nhà phát triển người Thổ Nhĩ Kỳ đã rời bỏ các công ty như Peak hoặc Dream để thành lập studio độc lập của riêng họ với sự hỗ trợ của AI."

Sử dụng Microsoft Copilot, Codex của OpenAI và Claude Cowork, Play On Studios của Tınkır đã phát hành trò chơi di động đầu tiên của mình, Zen Mahjong, vào đầu năm nay.

"Hai năm trước, tôi không thể tưởng tượng được rằng mình có thể tự làm một trò chơi," Tınkır nói. "Chỉ trong hai tháng, tôi đã phát triển xong một trò chơi mà không cần tham gia vào việc viết mã, thiết kế hay các quyết định về sản phẩm."

"Các rào cản để biến ý tưởng của mọi người thành sản phẩm đang dần biến mất." - Ender Tınkır, nhà phát triển độc lập.

Vào tháng 6, một nhà đầu tư đã tiếp cận Tınkır để thành lập "một công ty game di động hỗ trợ bởi AI," anh cho biết. Studio mới này có lực lượng lao động gồm hai người.

"Trong vài năm tới, số lượng sản phẩm được phát triển bởi cá nhân hoặc các nhóm rất nhỏ sẽ tăng lên đáng kể," Tınkır nói. "Các rào cản để biến ý tưởng của mọi người thành sản phẩm đang dần biến mất."

Tuy nhiên, chỉ có một phần năm các tựa game đạt được lợi nhuận. Trong khi đó, các công cụ AI đã giúp việc sao chép trò chơi trở nên dễ dàng hơn, đồng thời thay thế các họa sĩ ý tưởng (concept artists), người viết kịch bản và các lập trình viên cấp thấp, Güven Çatak, người sáng lập và giám đốc Phòng thí nghiệm Game của Đại học Bahçeşehir tại Istanbul, chia sẻ với Rest of World.

Các vị trí cấp thấp "đã sụt giảm mạnh" đối với sinh viên của ông, ông nói. "Con đường trước đây là 'tôi sẽ vào một studio lớn, tích lũy kinh nghiệm, rồi thăng tiến lên vị trí cấp cao' đã trở thành chuyện của quá khứ."

Adaklı đang khuyên sinh viên của mình không nên lãng phí thời gian. "Chờ đợi để được các studio lớn tuyển dụng là một sai lầm.... Họ đang tự tạo ra trò chơi và ký kết hợp đồng với các nhà phát hành ngay khi còn đang học đại học," ông nói.

"Tôi nói với sinh viên của mình rằng: 'Hiện tại là thời điểm tồi tệ nhất để gia nhập ngành game nhằm tìm kiếm một công việc ổn định, nhưng lại là thời điểm tốt nhất để bắt đầu dự án kinh doanh của riêng bạn, để hiện thực hóa ý tưởng của chính mình'," ông nói.

Nhưng với việc ai cũng có thể phát triển và phát hành trò chơi một cách dễ dàng, ngành công nghiệp này càng trở nên cạnh tranh hơn, Begüm Ceren Onar, một nhà thiết kế game 34 tuổi, chia sẻ với Rest of World. Onar đã bị sa thải khỏi một studio game có trụ sở tại Istanbul vào tháng 12 sau khi trò chơi mà nhóm của cô đã làm việc trong nhiều năm thất bại. Studio này quyết định sử dụng AI để tạo ý tưởng cho các sản phẩm mới và đã sa thải 17 trong số 20 nhân viên, cô cho biết.

"Nhiều người đang tự mình phát triển trò chơi hơn, nhưng hầu hết họ không thể kiếm sống từ đó," cô nói. "Số lượng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với thành công."