Doanh nghiệp Mỹ ưu tiên dùng AI Trung Quốc vì chi phí rẻ

Doanh nghiệp Mỹ chuộng AI Trung Quốc vì giá rẻ

Các mô hình AI Trung Quốc được ưa chuộng nhờ hiệu năng ngày càng cải thiện, trong khi giá thành thấp hơn nhiều so với những sản phẩm hàng đầu của Mỹ.

Tháng trước, startup AI Lindy đã chuyển toàn bộ lưu lượng truy cập từ mô hình Claude của Anthropic sang sản phẩm của DeepSeek, startup Trung Quốc từng gây chấn động thế giới khi tung ra mô hình giá rẻ vào đầu năm ngoái. "Chúng tôi làm vậy và thấy đường cong chi phí đi xuống, gần như chạm đáy", Flo Crivello, CEO của Lindy, chia sẻ với CNBC. Ông cho biết quyết định này sẽ giúp công ty tiết kiệm hàng triệu USD trong vài tháng.

Công ty tiền điện tử nổi tiếng Coinbase cũng tuyên bố giảm gần một nửa chi phí AI nhờ sử dụng các mô hình rẻ hơn, bao gồm những sản phẩm từ Trung Quốc như GLM-5.2 của Z.ai (Zhipu AI) và Kimi của Moonshot AI.

Lindy và Coinbase là hai trong số hàng loạt công ty Mỹ đang chuyển dịch từ các mô hình đắt đỏ trong nước sang sản phẩm giá rẻ từ phương Đông. Tỷ lệ token (đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản của mô hình AI) mà các doanh nghiệp Mỹ sử dụng cho AI Trung Quốc thông qua nền tảng OpenRouter đã duy trì trên 30% mỗi tuần kể từ ngày 8/2, thậm chí có lúc đạt tới 46%. Mức trung bình trong 12 tháng trước đó chỉ là 11%, và thậm chí chỉ đạt 4,5% trong nửa đầu năm ngoái.

Theo Ara Kharazian, nhà kinh tế trưởng tại công ty công nghệ tài chính Ramp, trong 5 tháng đầu năm nay, tỷ lệ chọn DeepSeek trong số 70.000 công ty Mỹ đang sử dụng nền tảng của Ramp đã tăng từ 0,1% lên 0,3%. Ngay tại Thung lũng Silicon, nhiều startup AI hàng đầu cũng phát triển sản phẩm dựa trên các mô hình mã nguồn mở của Trung Quốc.

Dữ liệu từ nền tảng Hugging Face cho thấy, các mô hình Trung Quốc chiếm gần một nửa tổng số lượt tải AI mã nguồn mở từ tháng 2/2025 đến 2026. Cien Solon, CEO kiêm nhà sáng lập nền tảng tác nhân LaunchLemonade, cho biết Claude và ChatGPT vẫn chiếm ưu thế về mức độ sử dụng, nhưng GLM 5.2 mới ra mắt hồi tháng 6 cũng đã lọt vào top 5 của nền tảng này.

Giao diện đăng nhập vào Z.ai trên máy tính. Ảnh: Lưu Quý

"Các mô hình Trung Quốc đặc biệt hấp dẫn với doanh nghiệp Mỹ khi chi phí AI tăng vọt. Trước đây, họ ưu tiên ứng dụng AI bất kể mô hình nào, nhưng giờ đây họ bắt đầu chú trọng hơn đến chi phí", Kyle Chan, chuyên gia tại Trung tâm Trung Quốc John L. Thornton thuộc tổ chức nghiên cứu Brookings, giải thích trên CNBC.

Praveen Neppalli Naga, Giám đốc công nghệ tại Uber, chia sẻ với The Information hồi tháng 4 rằng việc tăng cường sử dụng các công cụ lập trình AI, đặc biệt là Claude Code, đã khiến công ty tiêu hết ngân sách AI cho cả năm 2026 chỉ trong vài tháng. "Tôi phải lập kế hoạch lại từ đầu, vì khoản ngân sách tôi nghĩ là đủ giờ đã cạn kiệt", ông cho biết.

The Verge đưa tin vào tháng 5 rằng Microsoft đang hủy phần lớn giấy phép sử dụng trực tiếp Claude Code, công cụ AI lập trình do Anthropic phát triển, và kêu gọi nhân viên chuyển sang GitHub Copilot CLI để ưu tiên sản phẩm nội bộ. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết lý do thực sự là chi phí cho Claude Code tăng cao khi lượng người dùng ngày càng lớn.

Nhân viên Tesla cũng không còn được sử dụng AI thoải mái do công ty tìm cách kiềm chế các khoản chi phí tăng vọt. Đầu tháng 7, Tesla thông báo nhân viên sẽ bị giới hạn sử dụng công cụ AI ở mức 200 USD.

CEO Anthropic Dario Amodei (trái) và CEO OpenAI Sam Altman. Ảnh: TechXplore/CNN

Nhiều nhà sáng lập, kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế UX, thậm chí cả những người lập trình cảm xúc (vibe coding) không có nền tảng kỹ thuật, đang chuyển đổi giữa các mô hình nhằm tiết kiệm chi phí. Họ giao những nhiệm vụ khó, đòi hỏi tư duy cao cho các mô hình tiên tiến và đắt tiền, đồng thời giao các nhiệm vụ dễ, lặp đi lặp lại cho những mô hình cũ và rẻ hơn. Chiến lược này giúp tận dụng tối đa ngân sách và sử dụng token hiệu quả trong bối cảnh doanh nghiệp tăng cường cắt giảm chi phí.

"Tôi không nghĩ họ thích mô hình Trung Quốc hơn, chỉ là những sản phẩm mã nguồn mở tốt nhất hiện nay đều đến từ Trung Quốc. Họ chọn những mô hình tốt nhất, hiệu quả nhất và có chi phí thấp nhất", Lan Xuezhao, nhà đầu tư mạo hiểm ở San Francisco, nói với Reuters.

Các mô hình mã nguồn mở và trọng số mở cho phép lập trình viên kiểm tra, sử dụng và đôi khi sửa đổi nhiều phần khác nhau. Chúng khác với các mô hình đóng như sản phẩm chủ lực của OpenAI, Anthropic hay Google, nơi mã nguồn và cơ chế hoạt động bên trong được giữ bí mật.

Theo Justin Summerville, chuyên gia dữ liệu và phân tích tại OpenRouter, các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc có thể rẻ hơn từ 60-90% so với những sản phẩm chủ lực của Anthropic và OpenAI.

Logo DeepSeek V4 trên một chiếc smartphone. Ảnh: Bảo Lâm

Chan nhận định, dù thường có "chi phí chỉ bằng một phần nhỏ", hiệu năng của các mô hình AI Trung Quốc ngày càng được nâng cao, thậm chí "gần bằng các mô hình tiên tiến hàng đầu của Mỹ". Ông ước tính chúng chỉ đang đi sau khoảng 6-9 tháng.

Một số mô hình mới ra mắt, bao gồm DeepSeek và GLM 5.2, được nhiều chuyên gia đánh giá là có tính cạnh tranh cao so với các hệ thống tiên tiến hàng đầu từ Anthropic hay OpenAI. Chúng đạt được sự tiến bộ về hiệu năng này trong bối cảnh chi phí cho token của loạt mô hình Mỹ tăng mạnh, khiến các công ty phải chật vật quản lý ngân sách.

"Các mô hình mã nguồn mở mới đang hoạt động tốt và chứng minh được khả năng thực hiện đa số nhiệm vụ của mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), ngoại trừ những nhiệm vụ phức tạp nhất", Summerville nói.

Trong một bài đánh giá tiêu chuẩn, GLM 5.2 chỉ kém khoảng 1% so với Opus 4.8 của Anthropic về hiệu năng nhưng lại rẻ bằng 1/5. Một số nhà nghiên cứu cho rằng GLM 5.2 có thể hoạt động ngang ngửa với những mô hình hàng đầu của Mỹ trong một số bài đánh giá về an ninh mạng.

Theo Reuters, một rào cản lớn ngăn cản GLM-5.2 trở nên phổ biến là những lo ngại về bảo mật dữ liệu. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ hạn chế sử dụng mô hình Trung Quốc, đặc biệt trong những lĩnh vực chịu sự quản lý chặt chẽ như ngân hàng và an ninh mạng. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng sự lo ngại này là quá mức, vì việc chạy mô hình trên dịch vụ đám mây của Mỹ hoặc trên máy chủ riêng của công ty là đủ để đảm bảo an ninh. Trong khi các tập đoàn lớn tỏ ra chậm chạp, nhiều startup công nghệ và doanh nghiệp vừa và nhỏ đang thay đổi chiến lược sử dụng mô hình AI nhanh hơn nhiều.

Trong bối cảnh doanh nghiệp tăng cường tiết kiệm chi phí, Anthropic và OpenAI lại tiếp tục tung ra những sản phẩm đắt đỏ hơn thay vì rẻ đi. Claude Code và các tác nhân AI nhìn chung bắt đầu bùng nổ từ cuối năm ngoái. Nhiều tháng qua, các công ty AI Trung Quốc, bao gồm DeepSeek và Moonshot AI, có thể đang tích cực phát triển sản phẩm và sẽ sớm tung ra các tác nhân có năng lực tương đương nhưng với chi phí thấp hơn nhiều. Do đó, trong tương lai gần, những tên tuổi hàng đầu về trí tuệ nhân tạo của Mỹ có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh còn gay gắt hơn nữa.

Thu Thảo tổng hợp