OpenAI ra mắt phiên bản ChatGPT dành riêng cho thanh thiếu niên

Phiên bản mới tự động áp dụng cho người dùng từ 13-17 tuổi, chặn các cuộc trò chuyện mang tính tình cảm và nội dung tự hại, ngay cả trong bối cảnh sáng tác hư cấu.

OpenAI chính thức ra mắt ChatGPT for Teens vào ngày 18/8, một phiên bản riêng dành cho người dùng từ 13 đến 17 tuổi với hàng loạt giới hạn nội dung và công cụ hỗ trợ phụ huynh. Công ty cho biết phiên bản này áp dụng "các biện pháp an toàn phù hợp với độ tuổi, được thiết kế để giảm thiểu việc tiếp xúc với nội dung có thể gây hại hoặc không phù hợp với sự phát triển", trong khi vẫn duy trì khả năng học tập, sáng tạo và khám phá.

OpenAI không xác minh danh tính người dùng ngay từ đầu, mà sử dụng một hệ thống dự đoán độ tuổi dựa trên các tín hiệu hành vi như giờ đăng nhập điển hình, tuổi của tài khoản và loại câu hỏi được đặt ra. Nếu hệ thống không chắc chắn, tài khoản sẽ mặc định được xếp vào trải nghiệm dành cho người dưới 18 tuổi. Người dùng bị xếp nhầm vào nhóm tuổi teen có thể xác minh tuổi thật thông qua phần mềm định danh Persona để gỡ bỏ các giới hạn. Tại Ý, người dùng bắt buộc phải hoàn tất xác minh trong vòng 60 ngày kể từ khi được yêu cầu, nếu không một số tính năng sẽ bị khóa.

Những giới hạn cụ thể

Với tài khoản teen, ChatGPT bị chặn không cho gợi ý rằng nó có cảm xúc cá nhân hoặc ngụ ý có ý thức, đồng thời không được phép tham gia các cuộc trò chuyện mang tính tình cảm hoặc tình dục. Allison Mishkin, trưởng bộ phận phát triển trẻ em tại OpenAI, giải thích rằng công ty đã rà soát để xác định "những tín hiệu giả định nào có thể khiến một thiếu niên phát triển mối quan hệ" với chatbot.

Các chủ đề về tự hại và tự sát bị chặn hoàn toàn, kể cả khi được đóng khung dưới dạng viết truyện hư cấu. Nếu phát hiện dấu hiệu ý định tự sát, OpenAI có thể cố gắng liên hệ với phụ huynh, và trong tình huống khẩn cấp có thể liên hệ với cơ quan chức năng.

Về mặt sử dụng, hệ thống sẽ nhắc nghỉ giải lao nếu người dùng hoạt động liên tục 90 phút trong khung thời gian 3 giờ. Phụ huynh có thể thiết lập "Quiet Hours" (giờ yên tĩnh) – khung giờ mà ChatGPT hoàn toàn không khả dụng với con em mình, hoặc "Study Hours" (giờ học tập) để tự động bật chế độ hỗ trợ học sinh hiểu bài thay vì chỉ đưa ra đáp án có sẵn. Ứng dụng cũng bổ sung cảnh báo nhắc nhở thiếu niên cân nhắc kỹ trước khi tải lên ảnh riêng tư hoặc nhạy cảm. Tài khoản teen sẽ không hiển thị quảng cáo.

Bối cảnh pháp lý phía sau

Động thái này diễn ra trong bối cảnh OpenAI đang đối mặt với hàng loạt áp lực pháp lý và xã hội. Gia đình của Adam Raine, thiếu niên 16 tuổi đã tự sát hồi tháng 4, đã kiện công ty với cáo buộc ChatGPT trở thành "huấn luyện viên tự sát" cho con họ. Tháng 6, bang Florida đã kiện cả OpenAI lẫn CEO Sam Altman, cáo buộc ChatGPT hỗ trợ kẻ xả súng hàng loạt, khuyến khích tự sát và khiến trẻ vị thành niên nghiện một công cụ "không có sự giám sát của phụ huynh".

Chỉ một tuần trước ngày ra mắt, một công tố viên tại Massachusetts đã truy tố một thiếu niên 17 tuổi với hai tội danh giết người, sau khi phát hiện thiếu niên này từng trò chuyện với ChatGPT về ý tưởng làm hại gia đình mình trước khi gây án. Cùng thời điểm, hơn 30 nhà hoạt động sinh viên thuộc chiến dịch "Dump Big Tech" đã chiếm sảnh văn phòng vận động hành lang của OpenAI tại Washington DC để phản đối, dẫn đến việc cảnh sát bắt giữ 13 người sau đó.

Theo khảo sát của Pew Research công bố tháng 12/2025, gần một phần ba thiếu niên Mỹ sử dụng chatbot AI hàng ngày, trong đó ChatGPT là chatbot phổ biến nhất với hơn một nửa số thiếu niên được khảo sát từng sử dụng.

Phản ứng còn dè dặt

Brendan Bouffard, luật sư về AI và quyền riêng tư tại tổ chức bảo vệ trẻ em Fairplay, nhận định hiệu quả thực sự của các biện pháp mới vẫn "còn chưa rõ ràng", đặc biệt là đối với vấn đề sử dụng cưỡng chế và sự phụ thuộc cảm xúc vào chatbot. Ông nói: "Thông báo kiểu này có thể xem là bước đi đúng hướng, nhưng tôi cũng muốn cảnh báo phụ huynh đừng để bị dụ vào cảm giác an toàn giả tạo chỉ vì thông báo này."

Đáng chú ý, động thái này xuất hiện chỉ vài ngày sau khi có tin OpenAI đã giải tán đội Preparedness, bộ phận từng chịu trách nhiệm đánh giá tổng thể các rủi ro thảm họa từ các model của công ty. Việc một công ty vừa bị lộ thông tin bỏ đội đánh giá rủi ro tổng thể, nay lại tung ra tính năng an toàn nhắm đúng vào nhóm người dùng dễ bị tổn thương nhất và đang là tâm điểm của hàng loạt vụ kiện, là một sự trùng hợp đáng để độc giả tự đặt câu hỏi.