AI càng 'giống người', con người càng ngại giao tiếp thực tế

15/09/2026 15:10 GMT+7

Một nghiên cứu cho thấy chatbot AI càng ấm áp và nhạy bén với cảm xúc, người dùng càng cảm thấy thích thú hơn, nhưng đồng thời cũng ít mong muốn gặp gỡ người thật hơn.

Người sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn có mức độ hạnh phúc thấp hơn, và mối liên hệ này rõ rệt hơn khi người dùng sử dụng chúng với cường độ cao - Ảnh: FREEPIK

Theo Forbes, kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí Psychology & Marketing về AI gợi nhắc đến những vấn đề tương tự ở mạng xã hội: làm dịu nhu cầu kết nối của con người, nhưng không thực sự mang lại lợi ích như khi chúng ta tương tác trực tiếp với nhau.

Dùng AI thường xuyên làm giảm mức độ hạnh phúc

Nghiên cứu phân tích các bài đăng công khai của người dùng chatbot trên một số nền tảng như YouTube, Trustpilot... Hai chủ đề nổi bật xuất hiện: người dùng mô tả cảm giác nhẹ nhõm thực sự về mặt cảm xúc sau khi trò chuyện với chatbot có EQ cao; đồng thời thừa nhận họ không còn thời gian hoặc mong muốn gặp bạn bè ngoài đời.

Nhóm nghiên cứu sau đó thực hiện thí nghiệm với 167 sinh viên đại học. Kết quả cho thấy chatbot có trí thông minh cảm xúc cao làm người dùng tăng hạnh phúc về mặt tâm lý, bao gồm lòng tự trọng và cảm nhận về mục đích sống.

Tuy nhiên, chúng lại làm giảm hạnh phúc về mặt xã hội, tức mức độ một người cảm thấy mình hòa nhập với cộng đồng.

Một nghiên cứu tương tự của nhà nghiên cứu Yutong Zhang cùng các cộng sự từ Đại học Stanford (Mỹ) và Carnegie Mellon khảo sát 1.131 người dùng chatbot AI, đồng thời phân tích 464.687 tin nhắn.

Kết quả cho thấy người sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn có mức độ hạnh phúc thấp hơn, và mối liên hệ này rõ rệt hơn khi người dùng sử dụng chúng với cường độ cao.

Dồn thời gian vào dùng AI và mạng xã hội gây kiệt sức

Trí tuệ cảm xúc (EQ) là khả năng nhận biết, thấu hiểu cảm xúc của bản thân và người khác, đồng thời sử dụng nhận thức đó để kiểm soát hành vi và các mối quan hệ. Trí tuệ cảm xúc gồm 4 kỹ năng cốt lõi: tự nhận thức, tự quản lý, nhận thức xã hội và quản lý mối quan hệ.

Quản lý mối quan hệ là kỹ năng cao cấp nhất vì đòi hỏi sử dụng đồng thời ba kỹ năng còn lại. Một phần quan trọng của kỹ năng này là phân chia năng lượng dành cho tương tác xã hội và xây dựng quan hệ.

Nếu dành toàn bộ năng lượng xã hội cho mạng xã hội và chatbot, con người dễ rơi vào tình trạng không còn sức lực để tương tác với người khác.

Nhà thần kinh học Ben Rein của Đại học Stanford cho rằng tương tác xã hội là một trong những biện pháp quan trọng để cải thiện sức khỏe.

Ông dẫn một phân tích tổng hợp do nhà tâm lý học Julianne Holt-Lunstad dẫn đầu, tổng hợp 148 nghiên cứu với 308.849 người, được theo dõi trung bình 7,5 năm. Kết quả cho thấy những người có các mối quan hệ xã hội bền chặt hơn có khả năng sống lâu cao hơn 50%.

Vì vậy, hãy lên lịch cho các tương tác xã hội giống như lên lịch ăn uống lành mạnh hoặc tập thể dục. Đưa một cuộc hẹn uống cà phê vào lịch, gọi điện cho bạn bè thay vì nhắn tin, và nói "có" với những lời mời bạn vốn định từ chối.

Bạn vẫn có thể trò chuyện với AI và sử dụng chúng để cải thiện công việc, nhưng không nên để chúng thay thế những tương tác thực tế.

Đọc tiếp Về trang Chủ đề

Trở thành người đầu tiên tặng sao cho bài viết 0 0 0

Chuyển sao tặng cho thành viên

Hoặc nhập số sao

Bạn đang có: 0 sao

Tuổi Trẻ Online Newsletters

Đăng ký ngay để nhận gói tin tức mới

Tuổi Trẻ Online sẽ gửi đến bạn những tin tức nổi bật nhất