Ngân hàng Thế giới: Các nền kinh tế mới nổi nên ưu tiên AI ứng dụng thay vì chạy đua hạ tầng lớn

Theo tin từ IT ngày 5 tháng 8, Bloomberg đưa tin vào ngày 4 rằng Ngân hàng Thế giới (World Bank) thông qua báo cáo mới nhất đã thúc giục các nền kinh tế đang phát triển sớm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị chính phủ và vận hành doanh nghiệp, đồng thời cải tiến các công cụ AI hiện có dựa trên nhu cầu thực tế tại địa phương.

Ngân hàng Thế giới cho rằng, các nền kinh tế mới nổi không nhất thiết phải cạnh tranh với các quốc gia giàu có về các trung tâm dữ liệu lớn và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Thay vào đó, việc phổ biến các công cụ AI quy mô nhỏ, chi phí thấp đã được tinh chỉnh theo địa phương sẽ có khả năng cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và giáo dục cao hơn.

Các nền kinh tế đang phát triển hiện đang trải qua giai đoạn tăng trưởng trung bình yếu nhất trong 30 năm qua. Ngân hàng Thế giới chỉ ra rằng, AI được kỳ vọng sẽ giúp các quốc gia này quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng. "AI có khả năng trở thành trợ thủ đắc lực cho người lao động thay vì cướp đi công việc của họ. Nhờ có AI, hàng tỷ người vốn thiếu hụt dịch vụ trong thời gian dài có thể tiếp cận các dịch vụ y tế, pháp lý, giáo dục và nông nghiệp vốn đắt đỏ trước đây. Những tiến bộ vốn có thể mất 100 năm mới đạt được nay có hy vọng hoàn thành chỉ trong 10 năm."

Tác động của AI tạo sinh (Generative AI) đối với việc làm sẽ không phân bổ đồng đều. Theo thông tin IT nắm được, các vị trí công việc tại những quốc gia có thu nhập cao đối mặt với rủi ro tự động hóa cao gấp ba lần so với các quốc gia có thu nhập trung bình và thấp. Đồng thời, AI cũng có thể giảm bớt tình trạng thiếu hụt nhân tài chuyên môn, hỗ trợ giáo viên soạn bài, giúp y tá đọc kết quả chẩn đoán hình ảnh y tế, cũng như cung cấp các tư vấn quyết định canh tác cho nông dân, từ đó nâng cao hiệu suất công việc.

Rào cản thực sự nằm ở chỗ, một số quốc gia đang phát triển vẫn thiếu hụt internet, điện năng và các kỹ năng cần thiết để sử dụng AI. Tính đến năm 2024, cứ 10 trường học ở vùng nông thôn khu vực châu Phi cận Sahara thì có 3 trường không có nguồn điện ổn định, và 89% trẻ em 10 tuổi thậm chí không thể đọc và hiểu được những văn bản đơn giản.

Ngân hàng Thế giới cảnh báo, nếu cơ sở hạ tầng, nhân tài, thể chế và điều kiện tài chính không được cải thiện, AI không những không thể thu hẹp khoảng cách năng suất giữa các nền kinh tế đang phát triển và các quốc gia giàu có, mà ngược lại còn có thể khiến khoảng cách này ngày càng nới rộng.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, các ngành như trung tâm cuộc gọi (call center) và dịch vụ phần mềm sơ cấp có thể bị cắt giảm việc làm, đồng thời tình trạng bất bình đẳng xã hội, tội phạm mạng và sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài cũng có nguy cơ trở nên trầm trọng hơn.