Bill Gates cảnh báo 3 rủi ro lớn từ AI mà nhân loại chưa sẵn sàng đối mặt

Năm ngoái, Bill Gates cho rằng AI là "thành tựu công nghệ vĩ đại nhất", nhưng giờ đây ông cảnh báo rằng nhân loại vẫn chưa sẵn sàng cho những rủi ro mà nó mang lại.

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft, từng là người lạc quan về tiến trình phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, sau khi tận mắt chứng kiến những tiến bộ kinh ngạc trong ngành, ông đã có những nhận định thận trọng hơn. Trong một bài đăng trên blog cá nhân vào ngày 26/8, ông Gates cho rằng: "AI có thể trở thành công cụ san bằng bất bình đẳng mạnh mẽ nhất trong lịch sử loài người, hoặc ngược lại, trở thành nguồn gốc tồi tệ của sự bất công".

"Hiện tại không có kế hoạch nào giúp xã hội chuyển đổi suôn sẻ sang kỷ nguyên AI", tỉ phú Gates chia sẻ. Ông thừa nhận: "Từ trước đến nay, tôi luôn hy vọng sự đổi mới sẽ đến nhanh hơn... Nhưng tôi nghĩ chúng ta cần thời gian để chuẩn bị cho giai đoạn biến động xã hội, chính trị và kinh tế sắp tới".

Tỉ phú Bill Gates, đồng sáng lập Microsoft.

ẢNH: REUTERS

Ba rủi ro lớn từ AI

Trong bài viết dài gần 6.000 từ, đồng sáng lập Microsoft đã liệt kê ba rủi ro chính liên quan đến AI. Đầu tiên là việc nhiều công việc sẽ biến mất vĩnh viễn. Điều này đặc biệt đáng lo ngại đối với giới trẻ và những người làm việc ở các vị trí cấp thấp. Theo ông Gates, những công việc đầu tiên bị ảnh hưởng sẽ thuộc về ngành dịch vụ, kỹ sư phần mềm và trợ lý pháp lý. Đến cuối thập kỷ này, ngành xây dựng và dịch vụ khách sạn có thể sẽ dần chuyển sang sử dụng robot.

Rủi ro lớn thứ hai là tội phạm đang có trong tay những công cụ tinh vi hơn, bao gồm việc sử dụng AI để gian lận, phát tán thông tin sai lệch, tạo ra các video giả mạo (deepfake) và tiến hành các hoạt động giám sát. AI đang trao cho những tội phạm, dù có kỹ năng hạn chế, khả năng nhắm mục tiêu vào các cá nhân, doanh nghiệp và thậm chí là cả chính phủ.

"Điều tương tự cũng đúng với khủng bố sinh học. Dù AI sẽ thúc đẩy những đột phá cứu sống con người trong lĩnh vực thuốc và vaccine, nhưng nó cũng có thể dễ dàng tạo ra một căn bệnh mới chết người. Rất khó để phân biệt giữa tiềm năng và nguy cơ của AI", Bill Gates nhận định.

Rủi ro lớn thứ ba mà Gates lo ngại là AI có thể cản trở sự phát triển của trẻ em và làm xói mòn các mối quan hệ giữa người với người. Ông cho rằng AI giao tiếp với con người theo những cách quen thuộc mà không ép họ phải bước ra khỏi vùng an toàn. Cách tương tác gây nghiện này đang tước đi những bài học quý giá mà con người học được từ việc tương tác trực tiếp với nhau.

Những lợi ích của AI

Ở chiều ngược lại, ông Gates cũng liệt kê một số lợi ích chính mà công nghệ này mang lại trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, giáo dục và nông nghiệp.

"Trí tuệ nhân tạo có thể đơn giản hóa đáng kể các quy trình, cho phép mọi người nhận được sự trợ giúp họ cần nhanh hơn, đồng thời giúp chính phủ hoạt động hiệu quả hơn", Gates nói.

Để đạt được mục tiêu này, vị tỉ phú kêu gọi các chính phủ cần thiết lập những khuôn khổ thể chế mới nhằm giải quyết các mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình chuyển đổi của thời đại AI, trước khi tỷ lệ thất nghiệp tăng mạnh, các nhóm xã hội bị tổn hại và niềm tin của công chúng bị xói mòn.

"Gần như lúc nào tôi cũng nghĩ về AI. Không phải vì tôi có tất cả các câu trả lời, mà vì những câu hỏi này quan trọng đến mức không nên để một nhóm nhỏ các nhà lãnh đạo công nghệ quyết định. Các chuyên gia trong giới học thuật, doanh nghiệp, chính phủ và xã hội đều có trách nhiệm tham gia định hình tương lai này", tỉ phú Bill Gates nêu ý kiến.