Giám đốc Google Customer Solutions Việt Nam: Đừng đợi kế hoạch hoàn hảo mới bắt đầu ứng dụng AI

Đó chính là lời khuyên mà chị Emily Nguyễn, Giám đốc Quốc gia Khối Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ (Google Customer Solutions - GCS) tại Google Việt Nam dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đứng trước làn sóng AI.

Theo Giám đốc Quốc gia Khối GCS Google Việt Nam, việc ứng dụng AI trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể bắt đầu từ một bài toán rất cụ thể trong công việc hàng ngày. Đó có thể là một công việc đang tốn quá nhiều thời gian, một quy trình cần tối ưu hóa, hoặc một vấn đề cụ thể về nội dung, marketing hay chăm sóc khách hàng.

“Hãy xác định rõ mình muốn giải quyết điều gì, sau đó tìm công cụ AI phù hợp với bài toán đó. Thậm chí, có thể bắt đầu rất đơn giản: mở điện thoại lên, sử dụng tiếng Việt và yêu cầu Gemini hỗ trợ giải quyết một nút thắt cụ thể mà doanh nghiệp đang gặp phải. Điều quan trọng là AI phải tạo ra giá trị trong công việc hàng ngày, chứ không phải trở thành một công nghệ được sử dụng chỉ vì xu hướng” - chị Emily Nguyễn chia sẻ.

Chị vừa trở thành nữ lãnh đạo người Việt đầu tiên đảm nhiệm vị trí Giám đốc Quốc gia Khối Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Google Việt Nam. Cột mốc này có ý nghĩa như thế nào đối với cá nhân chị cũng như chiến lược phát triển của Google tại thị trường Việt Nam?

Tôi đã có hơn 13 năm làm việc tại Google, trải qua nhiều mảng kinh doanh và nhiều thị trường khác nhau trong khu vực. Khi có cơ hội tập trung vào Việt Nam, tôi thực sự mong muốn được dành nhiều thời gian hơn cho thị trường này, bởi tôi nhìn thấy ở Việt Nam rất nhiều thế mạnh và tiềm năng.

Điều tôi thấy rõ nhất là tinh thần khởi nghiệp, sự nhanh nhạy và khả năng nắm bắt cơ hội của các doanh nghiệp Việt Nam. Họ sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới và tìm cách giải quyết những bài toán phức tạp một cách nhanh chóng, sáng tạo. Đây cũng là lý do tôi muốn tập trung vào Việt Nam và đồng hành sâu hơn với cộng đồng doanh nghiệp tại đây.

Ở vị trí hiện tại, điều tôi muốn làm không chỉ là hỗ trợ từng doanh nghiệp, mà là làm thế nào để công nghệ có thể tạo ra tác động rộng hơn. Tôi muốn Google đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, để họ có thể phát triển nhanh hơn, giảm chi phí vận hành và từng bước vươn ra các thị trường quốc tế.

Sau gần 20 năm làm việc tại nhiều thị trường trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đâu là những bài học quan trọng nhất chị cho rằng có thể áp dụng cho thị trường Việt Nam?

Một trong những bài học lớn nhất của tôi là không thể lấy một công thức ở thị trường này rồi áp dụng nguyên xi cho thị trường khác. Bối cảnh địa phương rất quan trọng. Khi làm việc tại Việt Nam, mình phải hiểu hành vi của người tiêu dùng, hệ sinh thái kinh doanh và cách thị trường vận hành để từ đó xây dựng giải pháp phù hợp.

Tôi cũng nhận thấy Việt Nam có khả năng bắt nhịp với công nghệ rất nhanh. Khi Google đưa YouTube vào Việt Nam, các doanh nghiệp đã nhanh chóng nhìn thấy cơ hội để xây dựng sự hiện diện và kinh doanh trên nền tảng này. Có thời điểm, Việt Nam nằm trong nhóm những thị trường có lượng nhà sáng tạo nội dung (creator) trên YouTube rất cao trên thế giới.

Theo báo cáo mới nhất của Google, năm 2025, Việt Nam xếp thứ tư thế giới về lượng nhà phát triển hoạt động trên Google Play. Trong đó, có tới 82% nhà phát triển ứng dụng của nước này sở hữu lượng người dùng từ nước ngoài. Người Việt Nam cũng có thế mạnh về lập trình và phân tích toán học, nên có thể nhanh chóng nắm bắt những cơ hội công nghệ mới.

Bên cạnh đó là một lực lượng lao động trẻ, có tư duy STEM tốt và tinh thần ham học hỏi. Chẳng hạn, tại Việt Nam, 17% các câu lệnh trên ứng dụng Gemini có nội dung liên quan đến học thuật. Tôi cho rằng đó là những yếu tố giúp Việt Nam có khả năng tiếp nhận và ứng dụng công nghệ mới khá nhanh.

AI đang được xem là công nghệ quan trọng có thể tạo ra cuộc cách mạng công nghệ tiếp theo. Đối với khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ hội sẽ đến với họ như thế nào?

Tôi nghĩ có thể tóm gọn thành hai cơ hội lớn. Thứ nhất là AI tạo ra khả năng để những doanh nghiệp rất nhỏ trở thành những “micro multinational” – những doanh nghiệp đa quốc gia siêu nhỏ. Thứ hai là AI giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí vận hành.

Trước đây, để một doanh nghiệp mở rộng sang nhiều quốc gia, họ phải có đủ nhân sự, hiểu ngôn ngữ, hiểu thị trường và đầu tư rất nhiều cho marketing. Với AI, những rào cản này đang được thu hẹp đáng kể.

Ví dụ, trong ngành game và ứng dụng, một sản phẩm muốn vào những thị trường như Nhật Bản hay Brazil không chỉ cần dịch ngôn ngữ mà còn phải điều chỉnh hình ảnh và thông điệp quảng cáo cho phù hợp với văn hóa địa phương. AI giúp quá trình này nhanh hơn rất nhiều.

Điều đó cũng có nghĩa một doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ hay dệt may chỉ với khoảng 10 nhân sự vẫn có thể dùng AI để chăm sóc khách hàng đa ngôn ngữ, bản địa hóa thông điệp và tiếp cận thị trường quốc tế mà không nhất thiết phải có văn phòng ở nước ngoài. Những công cụ như Pomelli có thể hỗ trợ doanh nghiệp tạo nội dung, hình ảnh và các tài sản marketing với nguồn lực nhỏ hơn.

Cơ hội thứ hai là tối ưu chi phí. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB) không thể hoạt động với một bộ máy quá cồng kềnh. Chúng ta đang nhìn thấy những mô hình như “one-man company” (công ty một người) ở Trung Quốc, nơi một người có thể vận hành một doanh nghiệp với sự hỗ trợ của các công cụ AI. Với doanh nghiệp Việt Nam, AI cũng có thể giúp xử lý những công việc lặp lại trong vận hành, từ đó tăng năng suất mà không nhất thiết phải tăng nhân sự theo cùng một tỷ lệ.

Một ví dụ điển hình là Cỏ Cây Hoa Lá, với khoảng 47.000 đại lý trên toàn quốc. Doanh nghiệp sử dụng Gemini và NotebookLM để phân tích hành vi người tiêu dùng, cung cấp thông tin cho các đại lý, xây dựng nội dung quảng cáo phù hợp với từng nhóm khách hàng và hỗ trợ đội ngũ bán hàng bằng các kịch bản dựa trên phản hồi từ website và các sàn thương mại điện tử. Họ cũng xây dựng các trợ lý ảo phục vụ công việc nội bộ.

Bên cạnh những cơ hội đó, chị đánh giá đâu là những rào cản lớn nhất khiến nhiều SMB vẫn chưa thể khai thác hiệu quả AI?

Tôi thấy có hai rào cản chính.

Thứ nhất là bài toán ROI (tỷ suất hoàn vốn) và biên lợi nhuận. Các doanh nghiệp SMB không có nguồn lực cho R&D hay thử nghiệm dài hơi như các tập đoàn lớn. Họ vận hành trên dòng tiền khá thực tế và cần nhìn thấy hiệu quả tương đối nhanh. Nếu ứng dụng AI trong một, hai tháng mà chưa thấy hiệu quả rõ ràng, họ có thể nhanh chóng dừng lại.

Rào cản thứ hai là khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành. Hiện có rất nhiều công cụ AI hoạt động độc lập trên nền tảng web, nhưng câu hỏi quan trọng là làm thế nào đưa chúng vào quy trình công việc hàng ngày của doanh nghiệp. Nếu chỉ biết về AI mà không biết tích hợp nó vào một quy trình cụ thể thì rất khó tạo ra thay đổi.

Đó cũng là lý do Google phối hợp với NIC triển khai Gemini Academy và chia nội dung thành 8 học phần, tập trung vào những bài toán thực tế mà doanh nghiệp có thể gặp trong công việc hàng ngày.

Chương trình Gemini Academy đã đào tạo hơn 8.000 doanh nghiệp trong nửa đầu năm 2026. Đâu là những kết quả nổi bật nhất và những bài học được rút ra trong giai đoạn này?

Thời gian qua, chương trình đã thu hút khoảng 8.000 đơn vị tham gia thông qua sự phối hợp với NIC. Đây cũng là con số vượt kỳ vọng ban đầu của chúng tôi.

Một bài học rất quan trọng là phải liên tục lắng nghe người học. Sau mỗi lớp, Google và NIC đều thu thập phản hồi thông qua CSAT để điều chỉnh nội dung. Chúng tôi không xây dựng một chương trình rồi giữ nguyên, mà liên tục tối ưu dựa trên những gì doanh nghiệp thực sự cần.

Một trường hợp khiến tôi khá ấn tượng là Reaching Out Tea House ở Hội An, một doanh nghiệp xã hội tạo việc làm và không gian phát triển cho các nghệ nhân khiếm thính và người khuyết tật. Họ sử dụng AI để hỗ trợ giao tiếp với khách hàng quốc tế, xóa bỏ rào cản ngôn ngữ và truyền tải câu chuyện về sản phẩm thủ công đến những thị trường khác nhau. Việc ứng dụng AI giúp họ tiết kiệm khoảng 80% chi phí marketing trong khi vẫn duy trì doanh thu tốt.

Trong thời gian tới, chúng tôi cho rằng các đối tác tại Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò rất quan trọng, bởi Google có công nghệ và nền tảng toàn cầu, nhưng để đưa kiến thức đó đến đúng doanh nghiệp, đúng ngành và đúng địa phương thì cần mạng lưới tại chỗ.

Với nhu cầu lớn của cộng đồng SMB, chúng tôi đã cùng các đối tác triển khai mô hình đào tạo giảng viên nguồn. Những người được đào tạo có thể tiếp tục đưa kiến thức AI đến các doanh nghiệp ở nhiều ngành và địa phương khác nhau, qua đó mở rộng quy mô của chương trình.

Chúng tôi có sự hợp tác với NIC cũng như các đối tác như Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) và Hiệp hội Internet Việt Nam (VIA). Tôi nghĩ sự kết hợp giữa nền tảng công nghệ toàn cầu của Google và mạng lưới tiếp cận sâu của các đối tác địa phương là điều rất quan trọng để việc phổ cập AI đi xa hơn.

Theo chị, yếu tố nào sẽ quyết định thành công của một chương trình phổ cập AI/tăng cường ứng dụng AI?

Theo tôi, trước hết nội dung phải gắn với những bài toán mà doanh nghiệp thực sự gặp hàng ngày. Nếu chương trình quá nặng về khái niệm công nghệ mà người học không biết áp dụng vào đâu thì rất khó tạo ra thay đổi.

Thứ hai là phải bản địa hóa nội dung. Không phải thị trường nào cũng có cùng nhu cầu và cách sử dụng AI giống nhau. Tại Việt Nam, việc tập trung vào SMB và xây dựng nội dung phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp Việt Nam là một điểm rất quan trọng.

Cuối cùng là phải liên tục lắng nghe phản hồi. Gemini Academy là một ví dụ: chúng tôi theo dõi phản hồi sau từng lớp và điều chỉnh nội dung thay vì xây dựng một chương trình rồi giữ nguyên trong suốt quá trình triển khai.

Bài gốc còn tiếp — xem tiếp tại bài gốc ↗