Khi AI trở thành 'người thứ ba': Mối đe dọa mới trong các mối quan hệ

Những câu chuyện riêng tư vốn là sợi dây gắn kết tình yêu, nhưng trong thời đại AI, sự xuất hiện của "người thứ ba" không hình hài đang gây ra nhiều nghịch lý trớ trêu.

ChatGPT, Gemini và các chatbot khác đang được nhiều người tìm đến để tâm sự, phân tích những cuộc cãi vã, soạn tin nhắn xin lỗi, phân xử đúng sai, thậm chí xin lời khuyên về việc có nên tiếp tục một mối quan hệ hay không.

“Tiểu tam” không phải là người

Gần đây, Hà Thu (23 tuổi, Hà Nội) dành thời gian xem lại một loạt phim siêu anh hùng để chuẩn bị cho phần phim mới sắp ra rạp.

Loạt phim kéo dài qua nhiều phần, với hàng loạt nhân vật và tình tiết đan xen khiến Thu đôi lúc không theo kịp. Mỗi lần như vậy, cô lại mở Gemini.

Từ sở thích xem phim, Hà Thu dần tìm đến AI như một người bạn để cùng bàn luận về những tình tiết khiến cô tò mò (Ảnh minh họa: Viết Huy).

Ban đầu, Thu chỉ hỏi những câu đơn giản về nội dung phim: Nhân vật này là ai? Chi tiết này liên quan gì đến phần trước? Vì sao nhân vật lại hành động như vậy? Dần dần, việc mở Gemini trở thành một thói quen.

“Tại sao em không hỏi anh? Em có bạn trai ngay đây mà. Sau có gì không hiểu thì hỏi anh”, phản ứng của bạn trai khiến Thu bất ngờ.

Khi thấy bạn trai tỏ thái độ trước thói quen này, Thu ngẩn người. Cô không hiểu vì sao một chuyện nhỏ như hỏi chatbot về phim lại khiến bạn trai phản ứng như vậy. Thậm chí, Thu nghĩ anh đang có chút “ghen” với Gemini.

Thu cảm thấy thú vị khi nhận ra bạn trai có chút “ghen” với AI. Sau đó, cô chủ động chia sẻ và trao đổi với anh nhiều hơn về sở thích xem phim của mình (Ảnh minh họa: Viết Huy).

Một thời gian sau, cô bắt đầu mang những thắc mắc về phim sang hỏi bạn trai nhiều hơn. Những câu đầu tiên, anh trả lời khá nhiệt tình, giải thích cho cô những gì mình biết.

Nhưng Thu hỏi nhiều đến mức làm người bạn trai mất kiên nhẫn. “Đạo diễn chỉ đạo tình tiết như thế, hỏi anh thì anh biết làm sao?”, anh gắt lên. Sự háo hức của Thu lập tức biến mất. “Gemini chưa bao giờ to tiếng với em như thế. Em thà nói chuyện với AI còn hơn nói chuyện với anh”, Thu ấm ức đáp lại.

“Em thà nói chuyện với AI còn hơn nói chuyện với anh”, câu nói trong lúc giận dỗi khiến cả hai ngừng trò chuyện với nhau (Ảnh minh họa: Viết Huy).

Sau câu nói ấy, Thu và bạn trai giận nhau, gần như không trò chuyện trong một khoảng thời gian. Cảm giác vừa buồn vừa ấm ức khiến cô liên tục tự hỏi: “Anh ấy phản ứng như vậy có quá đáng không?”.

Cô kể lại cuộc tranh cãi với Gemini, những điều mình đã nói và phản ứng của bạn trai. Chatbot không chỉ đứng về phía Thu như cô lo ngại, mà phân tích sự khác biệt trong cách hai người nhìn nhận vấn đề, chỉ ra cảm xúc của cả hai phía và gợi ý cách mở lại cuộc trò chuyện. Thu cho rằng lời khuyên ấy khá khách quan.

Sau cùng, cô nhận ra mình cũng có phần quá lời khi đem bạn trai so sánh với một chatbot trong khi anh là một con người bằng da bằng thịt, cũng có giới hạn, cảm xúc và hơn hết là mong muốn được người yêu tin tưởng, chia sẻ thay vì bị đặt lên bàn cân với AI. Cô chủ động xin lỗi.

Trớ trêu thay, chính “người thứ ba” khiến hai người giận nhau lại trở thành nơi Thu tìm đến để học cách làm hòa.

Nếu câu chuyện của Thu kết thúc bằng một lời xin lỗi và làm hòa, Lindsey Hall, một nhà văn và chuyên gia quan hệ công chúng tại Mỹ, lại có trải nghiệm hoàn toàn khác khi AI xuất hiện trong đời sống tình cảm của cô.

Khoảng 5 tháng sau khi bắt đầu hẹn hò, Hall đang làm việc muộn tại nhà bạn trai. Điện thoại hết pin, cô mượn máy tính của anh để dùng ChatGPT viết email. Khi mở ứng dụng, Hall tình cờ thấy và nhấp vào lịch sử trò chuyện một mục có tên “Những vấn đề và sự không chắc chắn trong mối quan hệ”.

Lindsey Hall cho biết cô không hối hận vì đã đọc ChatGPT của bạn trai (Ảnh: Business Insider)

Trong cuộc trò chuyện với ChatGPT, bạn trai cô bày tỏ hàng loạt băn khoăn: từ việc Hall nuôi ba con mèo, quá khứ từng sống trong xe van, lối sống du mục, cho đến cả ngoại hình của cô. Điều khiến Hall tổn thương nhất là khi đọc được rằng anh “không tự hào về cô”.

Ở phía bên kia, ChatGPT phản hồi theo hướng khuyên anh nên cân nhắc kết thúc mối quan hệ.

Phát hiện này khiến Hall nhìn lại toàn bộ cách hai người giao tiếp. Trước đó, cô từng cảm thấy những tin nhắn tình cảm của anh có giọng điệu lạnh lùng, giống như được viết bởi AI.

Sau khi sự việc bị phát hiện, người bạn trai xin lỗi. Họ cố gắng tiếp tục thêm vài tháng, nhưng Hall không thể quên những gì đã đọc và cuối cùng cả hai chia tay.

Sau này, cô mô tả cảm giác của mình như đang ở trong một mối quan hệ có “ba bên”: cô, người yêu và một chatbot luôn hiện diện trong những điều chưa từng được nói ra.

Khi AI biết những điều người yêu không biết

Những câu chuyện trên không phải là cá biệt.

AI vốn được nhiều người biết đến như một công cụ để tìm kiếm thông tin, hỗ trợ công việc hay học tập.

Nhưng khi chatbot ngày càng có khả năng trò chuyện tự nhiên, một bộ phận người dùng bắt đầu tìm đến chúng cho những nhu cầu riêng tư hơn: tâm sự, tìm kiếm sự đồng cảm và xin lời khuyên về những vấn đề khó nói với người khác.

Theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện với 5.119 người trưởng thành tại Mỹ vào tháng 2 cho thấy 20% ở nhóm 18-29 tuổi cho biết từng sử dụng chatbot AI để tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc lời khuyên về cảm xúc, cao hơn đáng kể so với 13% ở nhóm 30-49 tuổi.

Không chỉ xin lời khuyên, có những câu chuyện người dùng lựa chọn kể với AI nhưng lại giấu kín với những người xung quanh.

Những con số phần nào cho thấy ranh giới giữa một công cụ công nghệ và một nơi để con người gửi gắm những vấn đề riêng tư đang trở nên khó phân định hơn.

20% người Mỹ từ 18 đến 29 tuổi từng sử dụng chatbot AI để tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc lời khuyên về cảm xúc (Ảnh: gorodenkoff/Getty Images)

Trang Business Insider gọi AI là một “người thứ ba” không chính thức, đôi khi không được chào đón trong các mối quan hệ.

Chatbot có thể được dùng để phân tích một cuộc tranh cãi, giải nghĩa tin nhắn của người yêu, chuẩn bị cho một cuộc trò chuyện khó khăn hay đơn giản là trở thành nơi để một người nói ra những điều chưa sẵn sàng chia sẻ với bạn đời.

Điều này cũng đang tạo ra một tiêu chí mới trong chuyện hẹn hò.

Một khảo sát với 3.500 người dùng Gen Z và Gen Y tại Mỹ của ứng dụng hẹn hò Hily cho thấy 64% Gen Z và 56% Gen Y không muốn hẹn hò với một người phụ thuộc vào AI để đưa ra các quyết định thường ngày.

Việc AI ngày càng chen sâu vào những cuộc trò chuyện riêng tư đang khiến nhiều người xem mức độ phụ thuộc chatbot như một tiêu chí khi lựa chọn bạn đời (Ảnh minh họa: Viết Huy).

Sự phản đối còn mạnh hơn khi AI bước trực tiếp vào chuyện tình cảm.