AI phân hóa thị trường lao động Anh: Kẻ đón đầu, người bị bỏ lại

AI đang tạo ra một thị trường lao động "hai tầng" tại Anh khi các doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng nhân sự có kỹ năng AI, trong khi nhiều vị trí khác tiếp tục bị cắt giảm.

Theo các số liệu mới, các công ty tại Anh đang tăng cường tuyển dụng nhân sự giàu kinh nghiệm có kỹ năng về trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời cắt giảm nhân sự ở những mảng khác, cho thấy AI đang bắt đầu tạo ra một thị trường lao động “hai tầng”.

Dữ liệu từ trang web tìm kiếm việc làm Indeed cho thấy số lượng vị trí tuyển dụng được đăng tải trong tháng này ít hơn khoảng 10% so với thời điểm tháng 1/2025. Tuy nhiên, đằng sau đà giảm này là sự phân hóa mạnh mẽ giữa các vị trí việc làm, trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng AI để tiết kiệm chi phí và nâng cao năng suất.

Đối với các lập trình viên phần mềm - vị trí chịu sự thay đổi toàn diện bởi AI và từng trải qua làn sóng sa thải lớn kể từ năm 2022 - nhu cầu tuyển dụng hiện đã tăng trở lại với số lượng tin tuyển dụng tăng 14%. Phần lớn sự gia tăng này đến từ các vị trí cấp cao và những công việc gắn liền trực tiếp với AI.

Trong khi đó, các ngành như công nghệ thông tin hay kỹ thuật nằm trong số ít những ngành vẫn giữ được sự ổn định từ mùa hè năm ngoái. Tại các lĩnh vực này, AI đã đảm nhận bớt các công việc sự vụ hàng ngày, từ đó càng làm nổi bật giá trị của những nhân sự giàu kinh nghiệm.

Ở chiều ngược lại, từ bán lẻ, chế tạo cho đến các vị trí văn phòng dễ bị thay thế hơn như kế toán hay tiếp thị, số lượng tuyển dụng đều sụt giảm ở mức hai chữ số, trong bối cảnh các công ty phải chủ động ứng phó với chi phí nhân công gia tăng và một nền kinh tế nhiều biến động.

Tốc độ tuyển dụng đối với các ngành nghề lao động chân tay đang sụt giảm mạnh. Số lượng tin tuyển dụng trong ngành sản xuất đã giảm 58% kể từ tháng 6/2022 và thấp hơn 18% so với mùa hè năm ngoái. Các công việc như lắp đặt và bảo trì, bốc xếp kho bãi hay xây dựng cũng chưa thể phục hồi.

Đánh giá về xu hướng này, chuyên gia kinh tế cấp cao Jack Kennedy của Indeed cho biết thị trường lao động Vương quốc Anh đang ngày càng phân hóa thành hai tốc độ, khi nhu cầu lao động tập trung vào nhóm nhân sự có kinh nghiệm và các vị trí liên quan trực tiếp tới AI, thay vì phân bổ đều cho các ngành nghề.

Xu hướng tuyển dụng mới đang ưu ái rõ rệt nhóm nhân sự cấp cao có chuyên môn công nghệ nhất định. Điều này tạo ra rào cản lớn đối với những người đang muốn nhảy việc, tái gia nhập thị trường lao động hay những người trẻ đang tìm kiếm công việc đầu tiên.

Tỷ lệ thất nghiệp của người trẻ tại Anh hiện đang ở mức cao nhất trong hơn 10 năm qua. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh, Andrew Bailey, cho rằng nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ một nền kinh tế có xu hướng "ít tuyển dụng, ít sa thải".

Bên cạnh đó, chuyên gia Kennedy nhận định đối với những người tìm việc, đặc biệt là nhóm mới bắt đầu sự nghiệp, rào cản gia nhập thị trường đang ngày một nâng cao khi các vị trí việc làm có nhu cầu cao lại đòi hỏi năng lực AI chuyên sâu hoặc bề dày kinh nghiệm làm việc.