Hành trình gọi vốn đầy cảm hứng của Unitree Robotics

@Yihao Zhang @Zhiyan Chen

Năm 2018, Vương Hưng Hưng (Xingxing Wang) đã nhận được khoản đầu tư đầu tiên trị giá 2 triệu nhân dân tệ.

Khoản đầu tư này đến từ Variable Capital, một quỹ thuộc GeekPark, đánh dấu vòng gọi vốn tổ chức đầu tiên của Unitree và là khoản đầu tư thứ hai của công ty sau khoản rót vốn từ Fangming Yin.

Câu chuyện này đã được kể lại rất nhiều lần: hồi đó, Vương Hưng Hưng gần như không phù hợp với khuôn mẫu của ngành đầu tư mạo hiểm (VC) — không có bằng Tiến sĩ từ trường đại học danh giá, không có kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài, cũng không có kinh nghiệm điều hành tại các tập đoàn công nghệ lớn. Những chú chó robot bốn chân mà anh đang chế tạo khi đó là một hướng đi mơ hồ, chưa có thị trường rõ ràng.

Khi nguồn vốn cạn kiệt, Vương Hưng Hưng từng phải tự bỏ tiền túi để trả lương cho nhân viên.

Trong giới đầu tư, Vương Hưng Hưng được coi là một trường hợp "phi đồng thuận" (non-consensus). Vì vậy, cho đến khi những chú chó robot của Unitree xuất hiện tại Gala Xuân 2021 và giá của dòng Go1 giảm xuống còn 16.000 nhân dân tệ, việc gọi vốn vẫn vô cùng khó khăn.

Phải đến vòng B2 vào đầu năm 2024, khi Meituan, Goldstone Investment, Source Code Capital và các đơn vị khác đồng loạt tham gia, Unitree mới hoàn tất quá trình chuyển mình từ "chó robot để làm gì?" thành "ai có thể sở hữu cổ phần của Unitree?" — cuối cùng đã trở thành một lựa chọn "đồng thuận" trên thị trường sơ cấp.

Vào ngày trọng đại của đợt IPO, chúng tôi quyết định trình bày câu chuyện gọi vốn này theo một cách khác.

Chúng tôi đã liên hệ với một số nhà đầu tư của Unitree và yêu cầu họ cung cấp những tư liệu cũ — các đoạn hội thoại WeChat với Vương Hưng Hưng từ bảy năm trước, các bản ghi nhớ đầu tư trong tủ hồ sơ, ảnh và video lưu trong điện thoại — để tái hiện một cách chân thực hành trình dài hơi này.

Khởi nghiệp là một nỗ lực "chín chết một sống". Việc đầu tư sớm vào một công ty tuyệt vời có lẽ có xác suất thành công chưa đầy 1%. Đó chính xác là điều khiến Unitree và câu chuyện gọi vốn của họ trở nên đầy sức hút.

Những câu chuyện cũ luôn mang một sức hấp dẫn đặc biệt. Dưới đây là triển lãm trực tuyến về hành trình gọi vốn của Unitree.

Một người bạn WeChat tìm thấy qua email QQ

Vào tháng 7 năm 2019, Yannan Li, khi đó là chuyên viên phân tích tại HSG, đã nghe về Unitree từ một đàn anh tại Đại học Chiết Giang.

Trang web của Unitree chỉ liệt kê một địa chỉ email QQ. Li đã tìm ra ID WeChat từ email đó và gửi lời mời kết bạn cho Vương Hưng Hưng.

Ba ngày sau, Li thực hiện chuyến thăm đầu tiên.

Đi tàu giường nằm đến Bắc Kinh

Li vẫn lưu giữ trong điện thoại đoạn phim từ ngày 21 tháng 7 năm 2019 — chuyến thăm đầu tiên của anh tới Unitree, khi Vương Hưng Hưng giới thiệu với anh chú robot AlienGo.

Một tháng sau, Xi Cao, khi đó là đối tác tại HSG, cùng Li đã đưa Unitree ra trước hội đồng đầu tư. Trước buổi họp, Vương Hưng Hưng chủ động đề nghị mang một chú chó robot đến Bắc Kinh để trình diễn trực tiếp — đó là dòng A1, "vừa vặn trong một chiếc vali 20 inch". Vì pin của robot vượt quá giới hạn cho phép, nó không thể mang lên máy bay hay tàu cao tốc. Anh đã đi tàu giường nằm hơn mười tiếng từ Hàng Châu đến Bắc Kinh. Sau buổi trình diễn, anh lại bắt tàu giường nằm quay về.

Trước buổi họp hội đồng đầu tư của Sequoia, Vương Hưng Hưng hỏi Li: "Mang theo một chú chó robot có tiện không?"

Li sau đó nhận thấy rằng bất cứ khi nào có cơ hội giới thiệu sản phẩm, Vương Hưng Hưng luôn tỏ ra rất nhiệt tình. Trong nhiều năm liên tiếp, anh chủ động đề nghị mang chó robot đến các hội nghị CEO và các buổi họp LP của Sequoia. Có năm không có gian hàng, anh đã đứng đợi bên ngoài địa điểm tổ chức cùng với chú robot của mình.

Điểm 8 trên 10

Khi các đối tác của Sequoia chấm điểm Unitree, Xi Cao, khi đó là đối tác tại quỹ hạt giống, đã cho công ty điểm 8 — số điểm cao nhất trong số những người có mặt.

Những ai quen thuộc với hệ thống chấm điểm của hội đồng đầu tư Sequoia đều biết điểm 8 có ý nghĩa gì. Như Yuan Gong đã mô tả trước đây trên podcast của chúng tôi, điểm 8 nghĩa là "nhất định phải đầu tư".

Một dòng trong bản ghi nhớ này đặc biệt thú vị: "Thực sự thích con người này."

Một cá nhân xuất chúng đầy khác biệt

Trong một đánh giá nội bộ của quỹ VC, phần đánh giá về nhà sáng lập đã nhận xét về Vương Hưng Hưng như sau: "Rất khác biệt — bắt đầu học lập trình và nghiên cứu cơ khí từ năm 13 tuổi, phát triển robot đầu tiên khi còn học đại học. Một trường hợp điển hình nằm ngoài khuôn mẫu truyền thống. Chưa xác định được điểm yếu cụ thể nào; có một số kiểu giao tiếp kiên định khi tương tác với người khác, nhưng không hẳn là điều xấu, tác động tổng thể không đáng kể."

Luận văn thạc sĩ của Vương Hưng Hưng

Sổ sách của một công ty 18 người

Vào tháng 3 năm 2020, tài liệu hội đồng đầu tư của Monad Ventures đã ghi lại tình trạng của Unitree lúc bấy giờ —

Tổng cộng 18 người, 70% là nhân sự kỹ thuật; doanh thu cả năm 2019 đạt 11,8282 triệu nhân dân tệ, biên lợi nhuận ròng 26,5%, chi phí R&D chiếm 41% doanh thu.

Danh sách khách hàng chia làm hai cột: 30 khách hàng trong nước, chủ yếu là các phòng thí nghiệm đại học và viện nghiên cứu; 12 khách hàng quốc tế, bao gồm Google, Nvidia, Apple và đồng sáng lập Android - Andy Rubin.

Tiêu chuẩn so sánh lúc đó là Boston Dynamics, sản phẩm tương đương của họ vẫn đang được cho thuê với giá gần 10.000 USD mỗi tháng, trong khi Laikago của Unitree được bán với giá 20.000–30.000 nhân dân tệ.

Tài chính năm 2019 của Unitree. Sau khi so sánh dữ liệu giữa các sản phẩm cạnh tranh, Monad Ventures đã xác định được những lợi thế của Unitree: hiệu suất vận động vượt trội, khả năng tích hợp cao nhất, chi phí thấp nhất, cùng định vị sản phẩm và khách hàng mục tiêu rõ ràng.

Một bài kiểm tra phỏng vấn kỳ lạ