Nghiên cứu trên 26.000 học sinh: Lạm dụng AI gây 'lỗ hổng' kiến thức sau 2 năm

Nội dung dịch chi tiết

Một nghiên cứu mới từ miền Trung Trung Quốc đã phân tích dữ liệu của hơn 26.000 học sinh từ lớp 7 đến lớp 12 trong vòng 30 tháng. Kết quả cho thấy, khi học sinh bắt đầu sử dụng AI, điểm số bài tập về nhà tăng 18% và thời gian hoàn thành giảm từ 64 xuống 45 phút. Tuy nhiên, điểm số trong các kỳ thi kiểm tra kiến thức trực tiếp lại giảm tới 20%.

Các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp so sánh đối chiếu để theo dõi sự thay đổi hiệu suất của từng học sinh trước và sau khi dùng AI. Họ phát hiện ra rằng, trong khi tác động tiêu cực đến các bài kiểm tra định kỳ xuất hiện trong vòng 6 tháng, thì ảnh hưởng toàn diện đến các kỳ thi tuyển sinh quan trọng (như Trung khảo và Cao khảo) phải mất khoảng hai năm mới bộc lộ đầy đủ, với mức giảm từ 18% đến 24%.

Khoảng 81% học sinh sử dụng AI lâu dài có dấu hiệu "thuê ngoài" (outsourcing) bài tập. Những em hoàn thành bài tập quá nhanh thường đạt điểm cao trên lớp nhưng lại có kết quả thi cử rất thấp. Ngược lại, những học sinh sử dụng AI nhưng vẫn dành thời gian tương đương bạn bè để tư duy thì không bị ảnh hưởng tiêu cực, cho thấy AI chỉ gây hại khi thay thế hoàn toàn tư duy độc lập.

Các môn khoa học xã hội chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm trung bình 27%, tiếp theo là STEM (22%), tiếng Anh (17%) và tiếng Trung (9%). Đáng chú ý, học sinh giỏi và nam giới là nhóm chịu tác động mạnh nhất. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các nghiên cứu ngắn hạn thường đánh giá thấp thiệt hại vì sự suy giảm kiến thức tích lũy dần theo thời gian.

Để khắc phục, các chuyên gia đề xuất nhà trường nên chú trọng hơn vào các bài kiểm tra trực tiếp tại lớp thay vì bài tập về nhà, đồng thời giáo dục học sinh về chi phí dài hạn của việc lạm dụng AI. Khi học sinh biết mình sẽ phải thi mà không có sự hỗ trợ của công nghệ, các em sẽ có động lực để tự học và nắm vững kiến thức hơn.