Trào lưu ông bà dùng AI viết truyện cho cháu gây tranh cãi về quyền riêng tư

Theo tin từ IT ngày 6 tháng 8, một số ông bà tại Mỹ đang rất hào hứng với việc đưa cháu mình vào những cuốn sách thiếu nhi do AI tạo ra, nhưng điều này lại khiến các bậc cha mẹ vô cùng khó chịu, thậm chí gây ra mâu thuẫn gia đình.

Theo tạp chí *Wired* đưa tin vào ngày 29 tháng 7 (giờ địa phương), nhiều bậc cha mẹ trên khắp nước Mỹ liên tục nhận được những cuốn sách thiếu nhi AI do ông bà gửi tặng. Ban đầu, ông bà chỉ muốn chuẩn bị một món quà mang đậm dấu ấn cá nhân cho các cháu, nhưng kết quả thường lại phản tác dụng.

Trong mắt ông bà, việc dùng AI để tạo ra một cuốn sách tranh với nhân vật chính là cháu mình là điều "vừa mới lạ vừa đáng yêu". Tuy nhiên, các bậc cha mẹ lại không nghĩ vậy, đặc biệt là họ không thể chấp nhận việc giao ảnh và thông tin cá nhân của con mình cho các nền tảng AI xử lý.

Một phụ huynh đã bày tỏ sự bức xúc trên một bài đăng tại Reddit. Mặc dù đã nhiều lần phản đối rõ ràng, người mẹ của cô vẫn không dừng lại. "Tôi đã nói vô số lần rằng tôi không ủng hộ nghệ thuật do AI tạo ra và đã vạch rõ giới hạn: tuyệt đối không được đưa bất kỳ bức ảnh nào của chúng tôi vào AI, càng không được sử dụng thông tin có thể nhận dạng danh tính của chúng tôi dưới bất kỳ hình thức nào. Thế nhưng bà vẫn tự viết chuyện dựa trên trải nghiệm của bà với các con tôi, thiết kế nhân vật trông rất giống con tôi, thậm chí còn dùng tên của gia đình chúng tôi để các nhân vật đại diện cho chúng tôi, chỉ để con tôi 'thấy gia đình mình trong câu chuyện'."

Một ngành kinh doanh xoay quanh sách thiếu nhi cá nhân hóa bằng AI cũng theo đó mà trỗi dậy. Các nền tảng như Imagitime, StoryWonderBook và Childbook.ai đã đơn giản hóa quy trình sản xuất đến mức tối đa, người dùng chỉ cần cung cấp thông tin của trẻ là có thể đưa trẻ trực tiếp vào một câu chuyện do AI bịa ra.

Tuy nhiên, lũ trẻ dường như không mấy mặn mà với những "câu chuyện độc quyền" mà chúng nhận được. Một người cha có hai con 7 tuổi và 3 tuổi chia sẻ với *Wired* rằng, những cuốn sách thiếu nhi cá nhân hóa bằng AI mà người thân gửi tặng chỉ khiến hai đứa trẻ cảm thấy "nhàm chán". "Câu chuyện vừa dài dòng vừa lê thê. Chỉ đọc qua một lần, hai đứa con tôi đã nói: 'Thôi được rồi, đọc *Little Blue Truck* đi ạ'."

Ghi chú của IT: *Little Blue Truck* là loạt sách thiếu nhi bán chạy do Alice Schertle sáng tác.

Nhà nghiên cứu Xu Daozhi tại Đại học Macquarie từng phân tích chuyên sâu về "cơn sốt sách thiếu nhi AI". Theo bà, việc trẻ em phản ứng lạnh nhạt với sách thiếu nhi AI là điều không có gì đáng ngạc nhiên. "Trẻ em sẽ không yêu thích một cuốn sách chỉ vì tên hoặc hình ảnh của chúng xuất hiện trong đó. Điều thực sự thu hút trẻ chính là bản thân câu chuyện phải đủ thú vị. So với sách thiếu nhi do tác giả con người sáng tác, sách do AI tạo ra thường thiếu đi sự hài hước, thiếu các nhân vật ấn tượng và thiếu cả sự kịch tính để thúc đẩy câu chuyện phát triển."

Đáng lo ngại hơn cả nội dung nhạt nhẽo chính là quyền riêng tư của trẻ em có thể bị lạm dụng. Xu Daozhi chỉ ra rằng, việc các nền tảng AI sử dụng và lưu trữ "ảnh trẻ em" thiếu tính minh bạch, những bức ảnh này có thể bị chia sẻ cho bên thứ ba hoặc bị đem đi huấn luyện các mô hình AI.